30 Νοε 2010

Μαράν Αθά : Ένα Ελληνικό υπαρξιακό δράμα στο Θέατρο Μεταξουργείο

Ο Θωμάς Ψύρρας είναι ένας φιλόλογος από την Λάρισα που έγραψε ένα έργο, το Μαράν Αθά, 300 σελίδων και το έστειλε στην Άννα Βαγενά. Εκείνη με το αλάνθαστο καλλιτεχνικό της αισθητήριο και την πολύτιμη πείρα της, του έδωσε την δέουσα σημασία και το πρότεινε στην κόρη της Γιασεμί Κηλαηδόνη. Ο Δήμος Αβδελιώδης έκανε την διασκευή του έργου, σκηνοθέτησε την Γιασεμί Κηλαηδόνη σε ένα μονόλογο 2,5 ωρών και επιμελήθηκε των φωτισμών.

Ένας υπέργηρος μοναχός κάνει έναν απολογισμό ζωής. Θυμάται την ορφάνια του και την σπλαχνική προστασία που έλαβε από τον Δεσπότη της περιοχής του που τον ανέλαβε, τον μεγάλωσε και τον σπούδασε. Όταν τελείωσε τις σπουδές του στην θεολογία βέβαια, γύρισε δίπλα στον Δεσπότη ο οποίος τον έστειλε σε ένα μακρινό χωριό, όπου ακούγονται φρικτά πράγματα για μαγγανείες και όπου πριν πολλά χρόνια είχε πέσει θανατικό σε όλους του άνδρες του χωριού, χωρίς καμιά γυναίκα να πάθει τίποτα..

Εκεί ο νεαρός μοναχός θα ανακαλύψει ένα κρυφό ιερατείο γυναικών που με ένα εξωλογικό και φαντασιακό τρόπο μαθαίνει στις νεώτερες γυναίκες την γυναικεία φύση, το εσωτερικό είναι της γυναίκας, τον πόθο για τον έρωτα, την οδύνη της γέννας, την αποπλάνηση, το μεγάλωμα των παιδιών.

Ο νεαρός μοναχός παρακολουθεί τις συναντήσεις των γυναικών και ερωτεύεται την πιο μικρή την Σεβαστή.. Συγκλονίζεται από αυτό το βίωμα και αποφασίζει να γυρίσει στον Δεσπότη και να του ανακοινώσει πως θέλει να ζήσει μαζί της. Αυτός τον θεωρεί αμαρτωλό και αντίχριστο, και τον εξορίζει ως ιερομόναχο σε ένα χωριό στο βουνό. O ίδιος βρίσκεται σε μια διαρκή πάλη τι να κάνει : να το σκάσει και να βρει την αγάπη του ή να αφιερωθεί στο θεό. Τελικά θα ακολουθήσει τον δικό του δρόμο αναζήτησης, προσφοράς και αγάπης υπερβαίνοντας στη ουσία το παραπάνω δίλλημα και αργά στο τέλος της ζωής το θα μάθει συγκλονισμένος πως η αγαπημένη του Σεβαστή γέννησε με μεγάλους πόνους τον γιό τους και πέθανε.

Το έργο είναι ένα συγκλονιστικό κοσμολογικό - υπαρξιακό δράμα με αναγνώσεις σε πολλά επίπεδα. Μιλάει για την γνώση της ανθρώπινης φύσης και ιδιαίτερα της γυναικείας, για την σχέση του ανθρώπου με το θεό, για την μοίρα και την ανθρώπινη ελευθερία και βούληση.

Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί πολλά εξωλογικά και μυθικά στοιχεία που φέρνουν στο μυαλό του θεατή αρχαιοελληνικά δρώμενα και βακχικές σκηνές. Επίσης έχει και μια θεολογική/ορθόδοξη πλευρά που γίνονται αναφορές στην αγάπη και την ελευθερία, στην σιωπή και το βαθύ νόημα της την αναχώρηση, την σπαραχτική προσευχή, την νουθεσία από πνευματικό γέροντα.

Νιώθει κανείς ότι όλη η ελληνική σκέψη και φιλοσοφία είναι μέσα στο έργο. Η αρχαία ελληνική σκέψη, ο ορθόδοξη παράδοση, ο αγροτικός βουκολικός τρόπος ζωής. Είναι εκεί ο Ευριπίδης αλλά και ο Παπαδιαμάντης.

Η γλώσσα του έργου είναι μια έκπληξη. Σε τόνους καθαρεύουσας και δημοτικής μαζί, είναι μια ακουστική απόλαυση αλλά και προσφέρει στην δραματουργία.

Η έκφραση καταπληκτική ερμηνεία είναι πολύ λίγη για να περιγράψει τον άθλο της Γιασεμί Κηλαηδόνη. Η παράσταση αυτή θα είναι μια μεγάλη προίκα για την μετέπειτα πορείας της.

Το σκηνικό, απλό, αλλά εξόχως υποβλητικό και ενδιαφέρον επιμελήθηκε η Μαρία Πασσαλή και την μουσική , αυθεντικά ελληνική και βαθιά, λυρική και συμμετέχουσα σε πολλά επίπεδα του έργου, ο Βαγγέλης Γιαννάκης.

Η παράσταση αυτή είναι ένα δρώμενο με την αρχαιοελληνική σημασία και βαρύτητα της λέξης. Στο θέατρο Μεταξουργείο κάθε Κυριακή στις 7:0ο μμ και Δευτέρα στις 9:00 μμ.

Ντάλιου Διονυσία
ddaliou@yahoo.gr

29 Νοε 2010

Τρία βιβλία για τον κινηματογράφο..

Του Νέστορα Πουλάκου
poulakos@sevenart.gr

Δυο χρόνια περίμενα να βγει και εντέλει κυκλοφόρησε το «Cineλόγιο» (Εκδόσεις Οξύ) του θεωρητικού του κινηματογράφου Δημήτρη Κολιοδήμου (επίσης, έχει ασχοληθεί με την κριτική, τη σκηνοθεσία, την παραγωγή, την τηλεόραση). Μια πλούσια, καλαίσθητη και, κυρίως, πολύ ιδιαίτερη έκδοση, που βασίζεται στη στήλη (και το κόνσεπτ, γενικά) «Ένα γεγονός, μια ταινία», την οποία κρατά ο συγγραφέας στην εβδομαδιαία εφημερίδα Παρασκευή+13. Κάθε μέρα είναι ένα γεγονός και το γεγονός μπορεί να συνδεθεί με μια ταινία. Αυτή είναι η φιλοσοφία του Κολιοδήμου και με τρόπο σύντομο, σαφή και περιεκτικό γράφει για ταινίες που πιστεύει ότι αντικατοπτρίζουν την ουσία του γεγονότος της ημέρας. Το βιβλίο είναι σε μορφή μεταξύ ημερολογίου και ανθολογίας.

Στη σειρά Κινηματογραφικές Σπουδές των Εκδόσεων Πατάκη (με υπεύθυνη τη σκηνοθέτιδα Εύα Στεφανή), κυκλοφόρησε ένα ακόμη πολύ ενδιαφέρον θεωρητικό βιβλίο για το σινεμά. Ο Γάλλος πανεπιστημιακός (στο Paris III) Michel Chion (επίσης, είναι σκηνοθέτης και συνθέτης) γράφει για τον ήχο στον κινηματογράφο, στην ταινία δηλαδή. Μιλά για τη χρησιμότητα του, τη χρηστικότητα του επίσης. Ενώ, υπερθεματίζει τη μουσική στον κινηματογράφο, την οποία δεν τη θεωρεί συμπλήρωμα μιας ταινίας αλλά ένα αυτοτελές έργο, μια ενότητα, μια πολύτιμη ουσία που συμβαδίζει με την ουσία του δημιουργήματος του σκηνοθέτη. Η μετάφραση είναι από την Μαριάννα Κουτάλου, ενώ την επιμέλεια έκανε ο -άλλοτε- διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Μισέλ Δημόπουλος (ο οποίος, λένε οι φήμες, ότι ετοιμάζεται για θεσμική θέση στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου με την ψήφιση του νέου νόμου).

Σε συνάρτηση με το προηγούμενο βιβλίο, κυκλοφορεί και η έκδοση «Ακούγοντας το Ελληνικό Σινεμά» του κριτικού κινηματογράφου Θοδωρή Κουτσογιαννόπουλου από το Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Αυτή την περίοδο και για καιρό ακόμη θα βρίσκεται στο ΜΚΘ η έκθεση «Θοδωρή φέρε και τους δίσκους σου…», άρα όσοι βρεθείτε στη Θεσσαλονίκη για το φεστιβάλ κάντε και μια βόλτα από την αποθήκη του Μουσείου. Η έκθεση περιλαμβάνει την προσωπική συλλογή δίσκων του Κουτσογιαννόπουλου από ελληνικές ταινίες των δεκαετιών ’60, ’70 και ’80. Ως συμπληρωματικό της έκθεσης κυκλοφορεί και το βιβλίο, στο οποίο ο συγγραφέας κάνει μια αναδρομή στους δίσκους του παραθέτοντας αποσπάσματα από συνεντεύξεις του με μεγάλους συνθέτες του κινηματογράφου (κι όχι μόνο), όπως οι Θεοδωράκης, Πλέσσας, Χατζηνάσιος, Μαμαγκάκης, Σπανουδάκης, Κυπουργός κ.ά.

*Οι βιβλιοπαρουσιάσεις δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (22-11-10)

28 Νοε 2010

ΣΠΑΡΑΚΤΙΚΟ

Από τα πλέον σπαρακτικά τράβελινγκ τίτλων τέλους στον παγκόσμιο κινηματογράφο (50 δευτερολέπτων). Η "απελευθέρωση" μιας απομονωμένης οικογένειας υπό τους ήχους του Wild is the Wind της Νίνα Σιμόν. Από την ταινία "Σπίτι με θέα" ("Home", παραγωγής 2008) της πρωτοεμφανιζόμενης Ελβετής σκηνοθέτιδος Ούρσουλα Μέγιερ (με πρωταγωνιστές τους Ολιβιέ Γκουρμέ & Ιζαμπέλ Ιπέρ). Η ταινία βραβεύτηκε σε φεστιβάλ του εξωτερικού, και απέσπασε το μεγάλο βραβείο του 10ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου της Αθήνας. Προβλήθηκε στις ελληνικές αίθουσες τον Ιούλιο του 2009.



Από τον Νέστορα Πουλάκο [Εφ. Απογευματινή, 9/7/09] : ...και τότε η απόλυτη παράνοια παίρνει τη θέση κάθε τι φιλήσυχου. Ή μήπως προϋπήρχαν ψήγματα ψυχωσικών συμπεριφορών; Η πρωτοεμφανιζόμενη Ούρσουλα Μέγιερ δεν δίνει στοιχεία του παρελθόντος μιας οικογένειας, που κινείται σε γραμμές οριακές τόσο στις εσωτερικές της σχέσεις όσο και στις κοινωνικές συναναστροφές της. Η απόφαση της αποξένωσης από την κοινότητα, του απόλυτου απομονωτισμού στη μέση του πουθενά ή, τέλοσπαντων, του εγκλεισμού αγάπης ενός πατροναρίσματος χωρίς όρια, ταράζεται από την έλευση του “πολιτισμού” : την ενεργοποίηση του μεγάλου εθνικού αυτοκινητοδρόμου που φέρνει θόρυβο, επισκέπτες, αυτοκίνητα και, εντέλει, την οριστική ρήξη με την παρελθούσα καθημερινότητα. Η φυγή της μεγάλης κόρης είναι η αρχή. Η αλλόκοτη συμπεριφορά της μητέρας οδηγεί στη σιωπή της άλλης κόρης και τον αποπροσανατολισμό του γιου. Ώσπου ο πατέρας αποφασίζει να τους βγάλει εκτός κόσμου... Το λυτρωτικό τράβελινγκ του τέλους υπό τους ήχους της Νίνα Σιμόν αποτυπώνει ανάγλυφα το οικογενειακό δράμα της διπλανής πόρτας. Το ρεαλιστικό με το φανταστικό στο μυαλό της Μέγιερ εναλλάσσονται με τέτοια συχνότητα ώστε απορείς για την πιθανή ανθρώπινη διαστροφή που κρύβεται ανάμεσά μας. Κοιτάξτε γύρω σας...

Συνέντευξη της Ούρσουλα Μέγιερ στον Νέστορα Πουλάκο για την εφ. Απογευματινή [φύλλο 11/7/09].

26 Νοε 2010

Συνέντευξη της Χριστίνας Ιωακειμίδη..

Στον Νέστορα Πουλάκο
poulakos@sevenart.gr


Συνάντησα τη Χριστίνα Ιωακειμίδη στο πάρτι μετά την προβολή της ταινίας της στις Νύχτες Πρεμιέρας, και ήταν λίγο πριν γεννήσει. Τη συνάντησα ξανά εκεί που βάζουν τους υπότιτλους για να πάει η ταινία στο Φεστιβάλ της Σεβίλλης και είχε γεννήσει. Στο μεταξύ, μαζί με το μωρό της είδε και το "Χάρισμα" της να αποθεώνεται από τη ντόπια κριτική (απ’ όσους το είδαν, τελοσπάντων) και να το θέλουν πια οι διανομείς, γιατί είχε δεινοπαθήσει μέχρι εκείνη τη στιγμή να τους πείσει για την αξία του.

Το "Χάρισμα" προβάλλεται από εχθές σε πέντε αίθουσες και η Χριστίνα Ιωακειμίδη πρέπει να νιώθει πολλαπλά ευχαριστημένη για όλα αυτά που της έχουν συμβεί τους τελευταίους μήνες. Στο μεταξύ, μίλησε στο SevenArt και τον Νέστορα Πουλάκο, έτσι για να της ευχηθούμε ακόμη μια φορά καλή επιτυχία και πάντα τέτοια.

Μέχρι να προβληθεί το "Χάρισμα" στις Νύχτες Πρεμιέρας δεν το είχα ακούσει καν. Και ξαφνικά έγινε ένα «μπαμ»…

Και να σου πω την αλήθεια, αυτό το «μπαμ» δεν το πολυακούω. Μου λένε ότι από την προβολή του "Χαρίσματος" στις Νύχτες Πρεμιέρας ακούγονται και γράφονται πολλά, όμως προσωπικά δεν έχω πάρει χαμπάρι τίποτα.

Βέβαια, μετά το φεστιβάλ απέκτησες διανομή γρήγορα και επομένως κάτι πρέπει να πήρες χαμπάρι.

Σ’ αυτό το κομμάτι σίγουρα κατάλαβα πολλά. Μαζί με τους συνεργάτες μου, έκανα αρκετές προσπάθειες από το καλοκαίρι να πείσουμε τους διανομείς να πάρουν την ταινία και να την προβάλλουν. Και να σου πω, η ανταπόκριση ήταν ισχνή. Και μηδαμινή, επίσης. Να φανταστείς ότι σκεφτόμουν σοβαρά να τη βγάλω από το δίκτυο του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Εντέλει, βέβαια όλα πήγαν κατ’ ευχή.

Μου κάνει, όμως, εντύπωση αυτό που μου λες, καθότι το "Χάρισμα" είναι και mainstream και σινεφίλ, έχει και χιούμορ και μια ελαφράδα, άρα…

Τι να σου πω… Μη ρωτάς εμένα, γι’ αυτά πρέπει να απευθυνθείς σε άλλους. Πάντως, η ταινία έχει πάρει το δρόμο της, πια.

Είδα να γράφεται ότι η ταινία σου απευθύνεται σε ένα κοινό «30 something». Τι λέει η δημιουργός για αυτό;

Ε, δεν νομίζω. Δεν είχα κάτι τέτοιο κατά νου. Ούτε κάποιο πλάνο ούτε κανένα target group. Μάλιστα, μετά την πρεμιέρα της ταινίας η μητέρα μου και οι φίλες της και την κατάλαβαν και τους άρεσε. Και δεν είναι «30 something»…

Στην ιστορία σου βασίστηκες στο αρχέτυπο «σε θέλω - δεν σε θέλω». Όντως σε απασχολεί αυτό στις ανθρώπινες σχέσεις;

Την ιστορία αυτή, την ταινία, τη δουλεύω χρόνια. Το 2003 έγινε μικρού μήκους ταινία, και τώρα αυτό που είδες. Στα λέω για να καταλάβεις ότι η ιστορία του Χάρη και της Ισμήνης είναι πολύ «δική μου», πολύ προσωπική, με απασχολεί καιρό. Επίσης, είναι ένα θέμα οικείο για τον κόσμο, με πολύ χιούμορ αν και αρχικά ήταν πιο δραματικό.

Πάντως, με τον Μάκη Παπαδημητρίου και τη Βάσω Καβαλιεράτου πέτυχες διάνα!

Όντως και ας μην το περίμενα γιατί τα παιδιά δεν τα ήξερα και δεν με παραξένεψε, όμως, καθότι έβλεπα προς τα πού πηγαίνει η ταινία με το πέρασμα του χρόνου και ήμουν πολύ ανοιχτή μαζί τους. Τον Μάκη τον είχα δει σε μια μικρού μήκους ταινία και τον λάτρεψα αμέσως. Τη Βάσω την ήξερα από το θέατρο. Κατέληξα στους δυο, παρόλο που έκανα οντισιόν με αρκετούς άλλους ηθοποιούς. Και φυσικά, όπως ξέρεις, δεν το μετάνιωσα. Βγήκε ένα δίδυμο φοβερό, πολύ αξιόλογο, άλλωστε και τα παιδιά είναι και καλοί ηθοποιοί και ωραίοι χαρακτήρες.

Τι άλλο θες από το "Χάρισμα";

Να τραβήξει το δρόμο του, να αρέσει στο κοινό είτε αυτό είναι σινεφίλ είτε mainstream και να διασκεδάσει όσους αφεθούν στην ιστορία του. Είτε τη δουν σε αίθουσα είτε σε φεστιβάλ (σ.σ. στα τέλη του μήνα, το "Χάρισμα" προβάλλεται στο Φεστιβάλ του Καΐρου).

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (19-11-10).

25 Νοε 2010

Tαινίες 25ης Νοεμβρίου 2010..

Toυ Νέστορα Πουλάκου
poulakos@sevenart.gr

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες επτά ταινίες και μια επανέκδοση (αν και όχι ακριβώς), μια φουρνιά που «έδεσε» λίγο άτσαλα και κάπως την τελευταία στιγμή. Ταινία της εβδομάδας είναι το 3D animation "Εγώ, ο απαισιότατος", που είναι μεταγλωττισμένο στα ελληνικά. Μια ταινία για πολλά γέλια, που θα λατρέψουν άπαντες, μικροί και μεγάλοι. Το "Μια χρονιά ακόμα" του Μάικ Λι, ξεδιπλώνει και πάλι το κανονικό σύμπαν των προβληματικών χαρακτήρων με το οποίο αρέσκεται να καταπιάνεται όλα αυτά τα χρόνια ο Άγγλος σκηνοθέτης. Μια ταινία κοινωνικού προβληματισμού, άκρως ψυχαναλυτική, που θυμίζει και Γούντι Άλεν. Σε βασιλιάς του b-movie αναδεικνύεται ο Ρόμπερτ Ροντρίγκεζ με το "Machete". Μπερδεύοντας γνωστούς και άγνωστους ηθοποιούς σε μια ιστορία αχταρμά προσφέρει διασκέδαση μέχρι τα μπούνια με αυτό το πανηγυριτζίδικο «σκουπίδι». Για όσους έχουν όρεξη για καφρίλα... Με βραβεία σε πολλά ευρωπαϊκά φεστιβάλ καθώς και με καλή φήμη έρχεται στην Ελλάδα η "Ολική έκλειψη" του Κόνορ Μακφέρσον. Δράμα χαρακτήρων που παίζει σε πολλά επίπεδα, αλλά χάνει παταγωδώς σε εκείνο του θρίλερ. Τρεις είναι οι ελληνικές ταινίες της εβδομάδας, άπασες χωρίς κριτική. Το ερωτικό δράμα "Στο ξέσπασμα του φεγγαριού" του Στράτου Μαρκίδη, ξέχασε τους δημοσιογράφους πιθανώς φοβούμενο την κριτική τους. Η ίδια ομάδα με εκείνη της εισπρακτικής επιτυχίας "I love Καρδίτσα" φαίνεται ότι θέλει να επαναλάβει την… επιτυχία. Βέβαια, ένας τολμηρός του SevenArt βρέθηκε στην πρεμιέρα και έγραψε κάτι πολύ «όμορφο», καθώς διαβάζω. Το θρίλερ "Ο θάνατος που ονειρεύτηκα", που βγαίνει εντέλει μετά τις τόσες αναβολές, διέφυγε της προσοχής μου και δεν το είδα. Μπορείς όμως να πάρεις μια γεύση της ταινίας από τη συνέντευξη που έδωσε ο σκηνοθέτης Παναγιώτης Κράββας στον υπογράφοντα και τον Δηράκη, πριν δυο μήνες (και για να προλάβω κακία σου, είχαμε ζητήσει προβολή και μας αρνήθηκαν). Τους δημοσιογράφους τους προσπέρασε ένα ακόμη ερωτικό δράμα, η "Μοιραία σχέση". Σε σκηνοθεσία Ερρίκου Ανδρέου (σου συνιστώ να δεις τον "Εφιάλτη" (1961) και το "Αγκίστρι" (1976), δυο καλτ διαμάντια του παλιού ελληνικού σινεμά), την είχε πάρει το μάτι μου για ένα τέταρτο στο περυσινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, προτίμησα όμως να φύγω και να κάνω άλλες δουλειές. Καταλαβαίνεις νομίζω… Πάντως, την ταινία ολόκληρη δεν την έχω δει και κριτική δεν γράφω. Για το τέλος, σου άφησα την επανέκδοση (λέμε τώρα). Πρόκειται για το τηλεοπτικό ντοκιμαντέρ "Edvard Munch" του Πήτερ Γουότκινς (σου συνιστώ να δεις το "The Gladiators" του 1969, και το "Punishment Park" του 1971). Δεν τη λέω ακριβώς επανέκδοση γιατί δεν θυμάμαι αν έχει παιχτεί σε ελληνικούς κινηματογράφους με διανομή, ούτε και κριτική έπρεπε να γράψω γιατί η εταιρεία διανομής της αγνόησε τους δημοσιογράφους. Έχε χάρη όμως που την έχω δει και τη θεωρώ ένα αριστούργημα.

Εγώ, ο Απαισιότατος (7/10)

Μια κατασκευή άρτια, με χαρακτήρες απίθανους και γέλιο γέλιο γέλιο γέλιο… Είναι το καλύτερο animation της σεζόν -έως τώρα τουλάχιστον-, που βγαίνει και σε 3D και μεταγλωττισμένο στα ελληνικά. Το συγκεκριμένο κινούμενο σχέδιο είναι η απόδειξη ότι το Χόλιγουντ όταν θέλει κάνει πολύ καλές ταινίες. Όταν σου λέω για γέλιο σου μιλάω ειλικρινά. Θέλω να σε πείσω δηλαδή... Και κατά τη γνώμη μου οι χαρακτήρες που «τα σπάνε», που πραγματικά είναι όλα τα λεφτά, είναι οι υπηρέτες του «Απαισιότατου», αυτά τα μικρά τα ζουζούνια που σε κάνουν να μην κρατιέσαι... Τέλοσπαντων, η Universal είχε κέφια, πήρε και τους καλύτερους συντελεστές, εμένα σίγουρα δεν με χρειάζεσαι άλλο, πήγαινε δες την για να μην αγχώνεσαι άλλο εκεί στη δουλειά καθημερινά.

Μια χρονιά ακόμα (6/10)

Ο Μάικ Λι ξέρει να σκύβει πάνω από τους χαρακτήρες του, που κανείς τους δεν είναι εξωπραγματικός, και να τους δομεί και να τους αποδομεί, ώστε εσύ να ταυτίζεσαι με αυτόν που σε αντιπροσωπεύει ή, αν θες, να βλέπεις συγγενείς, φίλους, ερωμένες και συναδέλφους σε αυτούς. Είναι κανονικό το σύμπαν του Μάικ Λι, δηλαδή θέλω να πω ότι το περιβάλλον είναι πραγματικό, υπάρχει και είναι το φυσιολογικό: οικογένειες, ζευγάρια, εργένηδες (και εργένισσες) με τις δουλειές και τα σπίτια και τα παιδιά και τις παρέες τους και όλα τους τα προβλήματα, τα θέματα τα υπόλοιπα. Με χαρές και λύπες καθημερινές και κοινές. Ούτε εξτραβαγκάντσες ούτε φλου και ακραία. Και όμως… Σε αυτό το σύμπαν ξεδιπλώνεται το πρόβλημα. Εν είδει ψυχανάλυσης οι ήρωες του Μάικ Λι ζουν με τις εμμονές και τα ερωτηματικά τους, προβληματίζονται, προσπαθούν και όπου τους βγάλει. Άλλωστε, το ζητούμενο είναι η αυτοκάθαρση. Η εξιλέωση του εαυτού του καθενός. Σαν άλλος Γούντι Άλλεν, αυτός ο πολύ σημαντικός Ευρωπαίος σκηνοθέτης κάνει μια πολύ ανθρώπινη και συναισθηματική ταινία, που σου αγγίζει την ψυχή.

Machete (5/10)

Είναι βέβαιο ότι αυτός ο παλικαράς ο Ροντρίγκεζ είναι πολύ καλός στο trash. Στο σκουπίδι το απόλυτο, με τη b την ιστορία, τους τσαλακωμένους χαρακτήρες και τα δυνατά θέματα που έχουν αίμα, πιστολίδι και μπόλικο σεξ και ξύλο. Για το τι θα δεις στο "Machete" το καταλαβαίνεις από την αρχή: όταν αφενός βλέπεις τη σκατόφατσα του Ντάνι Τρέχο τσαντισμένη και αφετέρου μια θεογκόμενα να βγάζει από το αιδοίο της ένα κινητό τηλέφωνο. Μετά της παίρνουν το κεφάλι… (πάει και το κορίτσι, που άξιζε όντως!). Κλασική ιστορία αμερικανό-μεξικανικών συνόρων, που όλοι -καλοί, κακοί και οι παράπλευροι- γίνονται ένα μπουλούκι και τουλουμιάζονται. Σκοτώνονται, σφάζονται, σεξουαλίζονται. Σούπερ γυναίκες, βαρβάτοι άντρες και ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο, ένας αχταρμάς πραγματικής διασκέδασης παρεμπιπτόντως.

Oλική έκλειψη (5/10)

Εκεί που το ρεαλιστικό συναντά το μυθιστορηματικό και το πραγματικό το φανταστικό. Φιλίες, δεσμοί και έρωτες, αντιζηλίες και τσακωμοί. Βάλτε και φαντάσματα... Ο Μακφέρσον φτιάχνει μια πολύ ατμοσφαιρική ταινία, άρτια εικαστικά και με πολύ «ανοιχτό» σενάριο για τα πάντα: η μοναχική ζωή ενός χήρου θέλει και έρωτα, η οικογενειακή ζωή το μυθιστόρημα της και το επάγγελμα του καλλιτέχνη τις ζήλιες του. Η ιστορία του Μακφέρσον έχει ενδιαφέρον και κυλάει. Τα χαλάει όλα όμως το θριλερικό της στοιχείο, είναι λίγο απότομο, είναι κάπως, και ψεύτικο το λες, και ανόητο μη σου πω. Αν επέμενε στην πλοκή χωρίς το φάντασμα τότε θα είχαμε σίγουρα μια ευρωπαϊκή κινηματογραφική αποκάλυψη. Κατά τα άλλα, όμως...

Εdvard Munch (1974) (7/10)

Ένα αριστοτεχνικό πορτρέτο 3,5 ωρών του σπουδαίου Νορβηγού εξπρεσιονιστή ζωγράφου Έντβαρντ Μουνκ για την τηλεόραση, που συγκλονίζει, από τον πολύ ιδιαίτερο Πήτερ Γουότκινς. Ο Βρετανός σκηνοθέτης του "Punishment Park" και του "The Gladiators" έκανε ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ, συνδυάζοντας αληθινά ντοκουμέντα με fiction σκηνές. Πολύ πειστική δουλειά για όποιον αντέξει, για όποιον αγαπά την καλή ζωγραφική αλλά και για εκείνον που του αρέσουν οι πολύ καλά δομημένες βιογραφίες «καταραμένων» καλλιτεχνών. Ο Γουότκινς πραγματικά κεντάει με τη σκηνοθεσία του, με αποτέλεσμα αυτό το μακροσκελές και δύσκολο πόνημα να το αντέξεις, να μην καταλάβεις πώς πέρασε όλη αυτή η ώρα. Σου το συνιστώ ανεπιφύλακτα να το δεις.

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (25-11-10).

24 Νοε 2010

"Τα πάντα ρή-τος / This history of music and poetry : The Last Waltz" - No 77

Written by Roger Waters

I just want that thing
When voices join in harmony
And in that fleeting moment,
Meaning coalesces on the ear,
All dark, dissolving, clouds the alleyways no more
And fresh bread scent of home pervades the air

No sandal soles
In dust of broken homes
Nor callused toes peep bloody from the garment hem,
And all the big parades
And shock and awe
And swagger on the carrier decks and medals
Jangle helpless in the face of what is fair

I just want that thing
When friends draw in, some living some be gone
Some brittle, none forgotten
All beloved everyone.

Then dash the glass into the fire
Then well up unashamed my heart
Beyond the reach of fear
Of faith, blind, bigoted and drear

And then across the great divide
Rise men and women unafraid
To dash in loss their bracelets at the wall,
And hearing them
Hope holds me in its thrall.

I just want that thing
When empathy prevails
When man evolves beyond the crass
And reason comes of age
When dogma, cant, and witchcraft
All are banished to the past
When voices join in harmony at last.

All are banished to the past
When voices join in harmony at last.

Σαν σήμερα – 24 Νοεμβρίου

1639: Ο Τζερεμάια Χόροκς παρατηρεί την τροχιά της Αφροδίτης.

1859: Eκδίδεται στην Αγγλία το μνημειώδες έργο του Κάρολου Δαρβίνου η "Προέλευση των Ειδών".

1864: Γεννιέται ο Γάλλος ζωγράφος Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ, ο άνθρωπος που έκανε την αφίσα τέχνη.

1950: Το ερευνητικό πλοίο "Καλυψώ" του Κουστό φεύγει από την Τουλόν για το πρώτο του ταξίδι με κατεύθυνση την Ερυθρά Θάλασσα.

1951: Κάνει πρεμιέρα στο Μπρόντγουεϊ το έργο "Ζιζί", με πρωταγωνίστρια την Όντρεϋ Χέπμπορν.

1963: Ο Τζακ Ρούμπι σκοτώνει τον Λι Χάρβεϋ Όσβαλντ, τον φερόμενο ως δολοφόνο του Αμερικανού Προέδρου Τζον Κένεντι.

1991: Πεθαίνει ο τραγουδιστής του ροκ συγκροτήματος "Queen", Φρέντι Μέρκιουρι, από AIDS.

23 Νοε 2010

Φωτό-Γραφή-Ζώντας - Always the sun

Θα ήθελα να βουτήξω και να χαθώ μέσα στην απεραντοσύνη σου, μέσα στο ερωτικό σου φως, στην δροσερή σου ανάσα, στην θωπευτική σου αλμύρα. Θα ήθελα να υπήρχες κάπου να ερχόμουν να σε έβρισκα, να ήσουν σε ένα σημείο του κόσμου μου, σταθερό σημείο, να με αξίωνες με τις συντεταγμένες σου, με τις μυρωδιές σου, μέσα στην καρδιά μου να υπήρχε ένα χάρτης να μπορούσα να ξαναβρώ τα βήματά σου, τα ίχνη σου - πάνω στην άμμο της ζωής να υπήρχαν κόκκοι με το όνομά σου. Και ας είναι αδύνατον να σφίξω πάνω στην καρδιά μου ακόμα και μια μικρή κουκκίδα της άμμου σου. Αυτό που θα είχε σημασία είναι να μπορούσα να ξαπλώνω στις αμμουδιές και γύρω μου να υπήρχε η στιγμή η δική σου.

Όμως, σαν ήλιος βασιλεύεις, μου χαρίζεις το πιο γλυκό σου φωτεινό βλέμμα και μετά βυθίζεσαι στις απομονωμένες σιωπές σου, εκεί που κανείς δεν μπορεί να σε δει. Πόσες φορές δεν έμεινα μόνη, κάτω από τον σκοτεινό ουρανό, πόσες φορές δεν κοίταξα με μανία τα σύννεφα, τα αστέρια, τίποτα από όλα αυτά δε θα μπορούσε ποτέ να με ανακουφίσει. Αν μου έλεγες, έστω, ότι είσαι ήλιος, ότι δεν βασιλεύεις μόνο αλλά κρατάς τις προσευχές μου σε ανατολή και δύση, τότε θα μπορούσα να κλείσω τα μάτια και να σε βλέπω κάθε φορά, ακόμα και κάτω από τα μακρινά άστρα με τις αιχμηρές ακτίνες, ακόμα και κάτω από τα σύννεφα με την γκρίζα αδικία.

Εσύ παρόλα αυτά συνεχίζεις να χορεύεις στο απέραντο διάστημα σου και μένω με την θολή σύγχυση και τις εξαιρετικές μου επιθυμίες. Όλα για σένα, πάντα για σένα. Ασταθής στον χώρο, σταθερός στη σκέψη μου, σταθερά στη λαχτάρα μου.

Τώρα δε γνωρίζω τα βήματα ούτε το δειλό μονοπάτι. Μα θα το βρω. Για σένα. Για να χαθώ μέσα στην απεραντοσύνη σου. Θα μάθω το τρόπο να χαθώ. Πάντα για σένα. Μόνο για σένα. Θα ακολουθήσω τα ψιχία της διαδρομής σου, θα οσμιστώ την πορεία σου και θα καταλήξω ψάχνοντας εσένα να βρω εσένα, να χαθώ στο φως σου.

Θέλω να πω, αυτό που λείπει από τη ζωή μου είναι το δικό σου μισό, το καλοκαίρι μου, από τη στιγμή που γεννήθηκα εσένα έψαχνα σε κάθε μονοπάτι, ακόμα και στα μέρη που αποκλείεται να είχες ανάμειξη.

Θέλω να πω, μου λείπεις και ας μην ξέρω τι μου λείπει από σένα, και όλη αυτή η ανυπομονησία της αντάμωσης με τρελαίνει, ακόμα και τώρα που δεν μπορώ να ξεχωρίσω την πραγματικότητα από το παραλήρημα. Το μυαλό μου αναμιγνύει τις θολωμένες ανάσες μου και αναδίδει τις ματιές που υποψιάζομαι ότι κρατάς για να μου χαρίσεις όταν…

Όσο και να γυρνούν οι δείκτες του ρολογιού, όσο τα δέντρα ανθίζουν και μαραίνονται, όσο υπάρχει το παράλογο μου και η ανάγκη σου, εγώ επαναληπτικά θα θέλω να βουτήξω μέσα σου με όλη την επιθυμία που κρατώ, με όλη τη λαχτάρα που ονειρεύομαι. Θέλω να μετρήσω της ψυχής σου τα βάθη, να αγγίξω ότι μου προσφέρεις με ευλάβεια, εσένα θέλω, το φως σου, αυτό που δεν θα πάψω να αναζητώ.

Κωνσταντίνα Παπαχριστοπούλου - Klicket
fwto.grafi.zwntas@gmail.com

22 Νοε 2010

Συνέντευξη του Μάκη Παπαδημητρίου [ή Δεν (μπιιπ) οι ωραίοι, αλλά οι θαρραλέοι]..

Στον Νέστορα Πουλάκο

Ούτε που το φανταζόμουν! Ότι θα ενθουσιαζόμουν τόσο με το «Χάρισμα» της Χριστίνας Ιωακειμίδη, τη ρομαντική κομεντί για την οποία δεν είχα ακούσει το παραμικρό, έως τη στιγμή της προβολής της στις 16ες Νύχτες Πρεμιέρας, τον Σεπτέμβριο, που μόλις πέρασε.

Με ένα αξιολάτρευτο πρωταγωνιστικό δίδυμο και μια ενδιαφέρουσα από κάθε άποψη σκηνοθετική προσέγγιση, γίνονται και θαύματα από εκεί που δεν το περιμένεις. Κι αν τη Βάσω Καβαλιεράτου τη γνώριζα, τον Μάκη Παπαδημητρίου μόνο εξ ακοής και ήξερα για τις θεατρικές του επιδόσεις. Στο «Χάρισμα» παριστάνει τον Χάρη, έναν ακαλλιέργητο, αγενή, άξεστο, προσβλητικά ειλικρινή και γεμάτο πάθος δουλευταρά της ζωής, ο οποίος παρά τις όποιες ατέλειες που έχει θα παλέψει μέχρις εσχάτων για να κατακτήσει την Ισμήνη (Βάσω Καβαλιεράτου).

«Αυτό που ενώνει τους ανθρώπους τελικά είναι το... χρήμα», μου λέει αστειευόμενος. «Όμορφο για μένα είναι να υπάρχει η έλξη, ο πόθος και τότε τα καλά κορίτσια γίνονται κούκλες και οι συμπαθητικοί κούκλοι, και φυσικά οι ωραίες ωραιότερες και οι κούκλοι γίνονται... εγώ!», συνεχίζει και πάλι χαριτολογώντας. Η ταινία -στην ουσία της- είναι η αποθέωση του κλισέ «τα ετερώνυμα έλκονται». Δύο εκ διαμέτρου αντίθετοι άνθρωποι θα βιώσουν, εντέλει, τον έρωτα της ζωής τους.

«Επειδή είμαι και διπλωμάτης, όντως πιστεύω ότι τα ετερώνυμα έλκονται και αφού συμβαίνει στη φύση τότε σίγουρα γίνεται και στη ζωή μας», μου τονίζει ο Μάκης Παπαδημητρίου υποστηρίζοντας «σθεναρά» το ρόλο του. «Άλλωστε όπως λέει και ένα ρητό “στην εποχή μας δεν γαμούν οι ωραίοι, αλλά οι θαρραλέοι”, και αυτοί όσο και διαφορετικοί να είναι μεταξύ τους πάντα θα κερδίζουν», εξηγεί!

Το «Χάρισμα» θα το χαρακτήριζα ένα ξεκαρδιστικό και άκρως διασκεδαστικό «μικρό» μπλοκμπάστερ και τον Μάκη Παπαδημητρίου έναν «άλλο» Βασίλη Χαραλαμπόπουλο. «Δεν ξέρω αν έχουμε ομοιότητες με τον Βασίλη, πάντως γελάμε με τα ίδια πράγματα και μάλιστα πάρα πολύ!», λέει ο ηθοποιός, ο οποίος μου αποκαλύπτει συνάμα ότι θαυμάζει μέχρι… δακρύων τους Monty Python.

Στην ερώτηση πάντως για το δικό του μέλλον στο σινεμά, σα να μαζεύτηκε κάπως, σα να κρατάει «μικρό καλάθι» και καλά κάνει φυσικά. «Δεν ξέρω Νέστορα, “ό,τι είναι να ‘ρθει θε να ‘ρθει, αλλιώς ας προσπεράσει... Το σινεμά με ενθουσιάζει αλλά δεν έχω αγωνία. Είμαι πολύ ευτυχής που συμμετείχα σε μια τόσο καλή ταινία όπως το “Χάρισμα”. Για το μέλλον... “φαβούμε” που λέει και μια φίλη».

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο τεύχος 11 του μηνιαίου free press "Move it" (Νοέμβριος 2010).

21 Νοε 2010

ΧΡΙΣΤΟΣ ΚΡΕΜΝΙΩΤΗΣ

Σ' ένα λευκό γεράνι φωλιασμένος.

Αρκώ.


Νομίζω, ήδη είπαμε πολλά.

Μας είναι, άλλωστε, αρκετή

κι η γεύση του καφέ, που άδικα μας ξαγρύπνησε


Εφηβεία του Μπλε, Χρίστος Κρεμνιώτης, Εκδόσεις Οδός Πανός, 2009

*Τα ποιήματα του πολύ αξιόλογου αυτού ποιητή και ανθρώπου, του Χρίστου Κρεμνιώτη, διαβάστηκαν όλο τον Νοέμβριο στην εκπομπή Vakxikon Nights (κάθε Τρίτη, 10 με 12, στο web radio Radioonair.gr).

20 Νοε 2010

Enter the Void - Βουτιά στον τραγικό κόσμο του Νόε

Είσοδος: κενό.

Τοποθετημένη στο Τόκυο του σήμερα, η νέα ταινία του Γκασπάρ Νόε επιχειρεί μια είσοδο: αυτή του μυαλού μας. Και το καταφέρνει.

Άρτια αισθητικά, και με αριστοτεχνική χρήση της κάμερας και των πλάνων του, βάζει για πρωταγωνιστή του έναν ήρωα τον οποίο ακολουθούμε σ' ένα ταξίδι επιστροφής. Ο ήρωας λαχταρά να επιστρέψει από το θάνατο στη ζωή για να μπορέσει να ενωθεί με τα δύο πρόσωπα που αγάπησε περισσότερο- την μητέρα του και την αδερφή του. Το ταξίδι του ξεκινάει απ' τον θάνατό του (απ' το τέλος) για να φτάσει στη γέννησή του (στην αρχή). Και στις δύο περιπτώσεις, σημείο αναφοράς είναι το κενό- ξεκινάει απ' αυτό για να επιστρέψει σ' αυτό. Αλλιώς, αναγέννηση, επιστροφή στη μήτρα.

Χωρίς ν' ακολουθεί και πάλι τους κανόνες της γραμμικής αφήγησης, η ιστορία του Νόε αν και φαινομενικά συγκεχυμένη, είναι μια ιστορία αμέτρητου πόνου, φόβου, ανάγκης, αγάπης, θλίψης, έρωτα, αναμνήσεων, απώλειας, θανάτου, που όμως στο επίκεντρό του κρύβει την πιο αρχετυπική και βασανιστική αναζήτηση: αυτήν του παιδιού μέσα μας και κατ' επέκταση των ανθρώπων γύρω μας, ξεκινώντας απ' την εικόνα της μητέρας. Στο πρόσωπό της, ο ήρωας αναζητούσε τη στοργή και την φροντίδα της που όμως έχασε νωρίς κι έτσι κάλυπτε το κενό απ' την απουσία της με εφήμερες απολαύσεις ναρκωτικών που έστω για λίγο τον έφερναν σε μια κατάσταση που θύμιζε θάνατο, αφού τον βύθιζαν στο κενό και μέσα στο μυαλό του, γεμάτο απ' τις δικές της αναμνήσεις, επιχειρούσε να την ξαναθυμηθεί και να την πλησιάσει. Ο ήρωας θέλει εν ζωή να ξαναβρεθεί με την χαμένη από χρόνια αδερφή του, που στο πρόσωπό της καθρεφτίζεται η μητέρα του και πάλι, ταυτόχρονα όμως, εύχεται υποσυνείδητα τον δικό του θάνατο, σε μια προσπάθεια να ξαναβρεθεί με την μητέρα του. Ο σκηνοθέτης σε όλη την πορεία του ήρωα μπλέκει με πολύ περίτεχνο τρόπο το σύμβολο της μητέρας και πώς αυτό λειτουργεί στη ψυχοσύνθεσή του και τον οδηγεί στις εκάστοτε επιλογές του.

Η κάμερα βρίσκεται σε όλη την ταινία πίσω από το κεφάλι του ήρωα (τον οποίο και βλέπουμε από μπροστά μόνο σε δύο σκηνές) κάνοντάς μας να τον ακολουθήσουμε έτσι σε όλη την πορεία του δράματος του, καθώς βυθιζόμαστε και παρασυρόμαστε και εμείς όλο και περισσότερο σ' αυτό το ψυχεδελικό ταξίδι από χρώματα, πρόσωπα και καταστάσεις, χωρίς να ξέρουμε πού θα μας βγάλει ή αν θα υπάρξει έξοδος διαφυγής.

Θυμίζοντας την αισθητική των ταινιών του Καρ Βάι, αλλά και τον ονειρικό και μυστηριώδες κόσμο των ταινιών του Λιντς, ο Νόε χρησιμοποιεί σχεδόν σε κάθε πλάνο του αντικείμενα στο σχήμα του κύκλου, που συμβολίζουν το ίδιο το κενό, στο οποίο όλοι του οι ήρωες αναπόφευκτα οδηγούνται. Είναι ένα ταξίδι που θυμίζει όνειρο, είναι όμως γεμάτο με εφιάλτες. Ένα τρομακτικό, σκληρό, γεμάτο θλίψη ταξίδι, ένα ψυχεδελικό μελόδραμα, όπως το χαρακτήρισε και ο ίδιος ο σκηνοθέτης. Σε αυτό, εκτός απ' τον ήρωα, βουτάμε και εμείς, αλλά και ο ίδιος ο Νόε, όλοι σε μια προσπάθεια να αντικρίσουμε αυτό που υπάρχει μέσα μας.

Η ταινία, αν και χρειάζεται υπομονή στα πρώτα της λεπτά, είναι μια εμπειρία που βιώνεται με όλες τις αισθήσεις, είναι γενναιόδωρη σε συναισθήματα και ξεπερνιέται δύσκολα. Στους ήρωες της, ο καθένας μπορεί να βρει μικρά κομμάτια απ' τον εαυτό του ή τη ζωή του. Ο Νόε για μια ακόμη φορά απέδειξε ότι κάνει ταινίες που μιλάνε στη ψυχή και το μυαλό μας για καιρό ύστερα απ' τη θέασή τους. Dive in!

Κατερίνα Καντσού

19 Νοε 2010

Δελτίο Τύπου - Έλενα Μαρούτσου "ΤΟ ΝΟΗΜΑ"

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ και το Public Θεσσαλονίκης (Στοά Χιρς) σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου της Ελεάνας Μαρούτσου, ΤΟ ΝΟΗΜΑ

Παρασκευή 19 Νοεμβρίου 2010 | ώρα 19.00

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

Άννα Σταυρακοπούλου, Επίκουρη Θεατρολογίας Α.Π.Θ.
Ιορδάνης Κουμασίδης, Υπ. Διδάκτορας Φιλοσοφίας, μεταφραστής

Συντονίζει ο εκδότης του περιοδικού Ένεκεν, Γιώργος Γιαννόπουλος.

*

Έλενα Μαρούτσου
ΤΟ ΝΟΗΜΑ

Εκδόσεις Κέδρος

ΣΕΙΡΑ: «ΕΜΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ»
(Νουβέλα, ISBN: 978-960-04-4056-0, σελ. 208, τιμή: 12€, Μάιος 2010)

"Ήταν ένα ωραίο καλοκαιρινό πρωινό. Σιγά μην ήταν. Ήμουν άυπνη κι έσερνα τα πόδια μου στους δρόμους της Κηφισιάς όπως ένα φάντασμα σέρνει τα σεντόνια του στους δρόμους των Ίσκιων. «Φαντασματάκι, ακόμα με στοιχειώνει / η Αλίκη που πλανιέται γύρω μόνη / και που κανένας ξυπνητός δεν τη ζυγώνει» έγραφε ο Λιούις Κάρολ στο τέλος του παραμυθιού. Εμένα, στη διάρκεια αυτής της παράξενης ιστορίας, με ζύγωσαν πολλοί, όπως, για παράδειγμα, εκείνος ο άγνωστος άντρας που είχε στην κατοχή του μια φωτογραφία όπου ήμουν και δεν ήμουν εγώ. Για να ξεμπλέξω το νήμα αυτού του μυστηρίου, ακολούθησα τα χνάρια της Αλίκης στη χώρα των θαυμάτων και πέρασα Mέσα απ’ τον καθρέφτη όχι ακριβώς άθικτη."

Αυτή τη φορά, η συγγραφέας […] διερευνά τον «τρελό» εαυτό και τον «τρελό» άλλο ή – καλύτερα – τον «άλλο» που βιώνεται ως απειλή. […] To έργο του Λιούις Κάρολ που σκαλίζει τις σκοτεινές πτυχές της παιδικότητας, τροφοδοτεί έξυπνα την πλοκή και συντονίζεται γοητευτικά με την πορεία της ηρωίδας-αφηγήτριας προς την ωριμότητα. Μια ωριμότητα που κερδίζεται μέσα από εμπειρίες ματαίωσης και απώλειας, και που αναδεικνύεται με τον ανάλαφρο αυτοσαρκασμό της Μαρούτσου.

Μικέλα Χαρτουλάρη, εφημ. Τα Νέα, 30-04-10

Η Έλενα Μαρούτσου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1967. Σπούδασε Ιστορία στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών κι έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Λογοτεχνία και στις Εικαστικές Τέχνες στο Reading University της Αγγλίας. Ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με τη φωτογραφία και το κολάζ. Έχει γράψει τις συλλογές διηγημάτων "Του ύψους και του βάθους" και "Οι προδοσίες των ονομάτων". Το 2009 το μυθιστόρημά της "Μεταξύ συρμού και αποβάθρας" βραβεύτηκε με το Athens Prize for Literature από το περιοδικό (Δέ)κατα. Ζει και εργάζεται ως εκπαιδευτικός στην Αθήνα.

18 Νοε 2010

Ταινίες 18ης Νοεμβρίου 2010..

Του Νέστορα Πουλάκου
poulakos@sevenart.gr


Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες πέντε ταινίες, μια καλή συγκομιδή από άποψη ποιότητας και θεάματος.

Χωρίς να την έχω δει, στα σίγουρα ταινία της εβδομάδας είναι "Ο Χάρι Πότερ και οι Κλήροι του Θανάτου: Μέρος 1ο", η αρχή του τέλους για ένα εντελώς πετυχημένο franchise ταινιών που στιγμάτισε κινηματογραφικά την πρώτη δεκαετία του νέου αιώνα. Αναλυτικότερα θα σου τα πει ο Δηράκης.

Τα "Παιχνίδια συνομωσίας" του Νταγκ Λίμαν, είναι μια ταινία που σε κρατάει. Ένα κραυγαλέο ζήτημα πολιτικής απάτης και σπίλωσης στην Αμερική μεταφέρεται στην οθόνη, που στηρίζεται κυρίως στις καλές ερμηνείες του διδύμου Σον Πεν - Ναόμι Γουότς. Δυστυχώς, ξεχειλώνει όταν μετατρέπεται σε οικογενειακό δράμα.

Με δύο βραβεία έφυγε από τις Κάννες ο Ξαβιέ Μποβουά με το "Ενώπιον Θεών και Ανθρώπων". Μια καλή κινηματογραφική κατασκευή από την «ελπίδα» του γαλλικού σινεμά, που όμως κινδυνεύει να χαρακτηριστεί μεροληπτική και προπαγανδιστική. Ε, δεν είναι όλοι οι χριστιανοί μοναχοί καλοί, ούτε οι φτωχοί μουσουλμάνοι κακοί. Έχουμε και μυαλό…

Το "Χάρισμα" της πρωτοεμφανιζόμενης Χριστίνας Ιωακειμίδη, είναι μια ακόμη απόδειξη ότι υπάρχει και καλό ελληνικό σινεμά. Ρομαντική κομεντί, που κινείται μεταξύ mainstream και σινεφίλ, με δυο καταπληκτικές φάτσες στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, κάνει τη διαφορά αυτή την εβδομάδα.

Τέλος, μια ακόμη ελληνική ταινία κάνει πρεμιέρα. Πρόκειται για το "Ταξίδι στη Μυτιλήνη" του Λάκη Παπαστάθη, αυτού του γερόλυκου της ελληνικής τηλεόρασης (και του σινεμά, φυσικά). Μια ταινία αυτοβιογραφική, με γνωστούς ηθοποιούς στο καστ και αφάνταστα προβλήματα στην αφήγηση.

Χάρισμα (8/10)

Εντάξει, μη γίνομαι και υπερβολικός (είναι κάτι που με χαρακτηρίζει άλλωστε) αλλά να… μετά τον Τζουμέρκα και η Ιωακειμίδη με ενθουσίασε. Και επειδή -όσοι γνωρίζουν καταλαβαίνουν- δεν πιστεύω σε αυτές τις κουταμάρες περί νέου αίματος (ή ρεύματος) του ελληνικού κινηματογράφου, αλλά επιμένω και λέω: αυτές οι μεμονωμένες φωνές, αυτά τα ταλαντούχα παιδιά, και αξίζουν και έχουν δρόμο μπροστά τους. Φαίνεται! Και δεν χρειάζεται να χαθούν στον αχταρμά. Ρομαντική κομεντί, μεταξύ mainstream και σινεφίλ, ένα μικρό πλην διασκεδαστικό μπλοκμπάστερ τη χαρακτηρίζω, όλο μπρίο, σκέρτσο και διάθεση για πλάκα. Και όχι χαβαλέ, προσοχή. Παίζει με το αρχετυπικό «σε θέλω - δεν σε θέλω» η Ιωακειμίδη, η οποία αφηγήθηκε μια απλή μεν με γούστο δε ερωτική ιστορία. Ενδιαφέρουσα η σκηνοθετική της προσέγγιση, καταπληκτικοί οι πρωταγωνιστές της. Καβαλιεράτου και Παπαδημητρίου δεν πρέπει να πάνε χαμένοι. Αξίζουν γιατί ξέρουν σινεμά. Δεν είναι όλα ρόδινα στο "Χάρισμα". Και σεναριακές παραβάσεις υπάρχουν και σκηνοθετικής ευκολίες, επίσης. Μιλάμε, όμως, για μια πρωτοεμφανιζόμενη δημιουργό που έχει τσαγανό και θέληση να τα πει αυτά που θέλει. Το σίγουρο είναι ότι με το "Χάρισμα" θα διασκεδάσετε και θα ευχαριστηθείτε με την ψυχή σας.

Παιχνίδια συνομωσίας (6/10)

Η ταινία του Νταγκ Λίμαν πραγματεύεται ένα πολύ γερό θέμα: Πολιτική απάτη για τον «δήθεν» πόλεμο του Ιράκ και γλοιωδέστατη σπίλωση μιας οικογένειας (και μιας κατασκόπου της C.I.A.) διότι είχαν (είχε) τρανταχτές αποδείξεις ότι δεν είναι αναγκαίος αυτός ο πόλεμος. Η ιστορία είναι πραγματική και συγκλόνισε την Αμερική. Βέβαια, ο κεφάλας ο Μπους τον έκανε τον πόλεμο και έφαγε και κόσμο και το κεφάλι του. Κατασκοπευτική η ταινία εν μέρει και δράση έχει σε ένα άλλο μέρος της. Όπως και ίντριγκα και πάθος και συνομωσίες. Ως εδώ έχουμε μια όντως πολύ καλή χολιγουντιανή παραγωγή. Όταν όμως ξεκινά το οικογενειακό δράμα και το προβλέψιμο γίνεται ακόμη πιο προβλέψιμο και το κλισέ παίρνει φωτιά, τότε κάπως κουράζεσαι. Εντάξει, μην περιμένετε και το αριστούργημα, όμως η ταινία αξίζει της προσοχής σας.

Ενώπιον Θεών και Ανθρώπων (4/10)

Οι διαφωνίες μου με την ταινία του Ξαβιέ Μποβουά, της «ελπίδας» του γαλλικού σινεμά, δεν είναι τόσο κινηματογραφικές, όσο ιδεολογικές. Καθότι πρόκειται για μια καλή κατασκευή, μια αξιόλογη ταινία, που έχει και υποβλητικότητα και στυλ και που έφυγε από τις Κάννες με δυο σημαντικά βραβεία. Στην ιστορία του ο Μποβουά, που βασίζεται σε αληθινά (εν μέρει) γεγονότα, επιλέγει να ταχθεί αναφανδόν στο πλευρό των χριστιανών μοναχών. Γούστο του… Καπέλο του, σίγουρα όχι. Διότι, έτσι, μη προσεγγίζοντας δηλαδή την υπόθεση σφαιρικά, κινδυνεύει να χαρακτηριστεί μεροληπτικός, προπαγανδιστής, σα να μου φαίνεται ότι εξυπηρετεί μια συγκεκριμένη ιδεολογική πλευρά της πολιτικής σκηνής στη Γαλλία (προς τα δεξιά, ας πούμε). Το να παρουσιάζεις χωρίς βάθος, χωρίς εξήγηση και τεκμηρίωση, τους χριστιανούς μοναχούς καλούς και να τα βάζεις με τους κακούς μουσουλμάνους αντάρτες, δεν κερδίζεις και πολλά. Μόνο μερικά νεύρα και κάποια εξήγηση για την κίνησή σου αυτή (εντάξει, και δυο βραβεία!). Και μην έχοντας εξηγήσεις, τι κάνεις; Το ρίχνεις στο μελόδραμα και στη μάχη του καλού με το κακό… Μια ακόμη διαφωνία μου με τον Μποβουά είναι η αφήγησή του. Δεν χωλαίνει και τόσο αλλά δεν σε κρατά κιόλας. Σε ένα φλατ επίπεδο μένει. Ως εκεί.

Ταξίδι στη Μυτιλήνη (3/10)

Είχα όλη την καλή διάθεση να δω τη νέα ταινία του Παπαστάθη, το λέω ειλικρινά. Είναι ένας δημιουργός που έχει κάνει σημαντικά πράγματα στην τηλεόραση και τον κινηματογράφο, στον τελευταίο ειδικώς που οι ταινίες μυθοπλασίας του είναι λίγες, συζητούνται γιατί είναι αξιόλογες. Όμως το "Ταξίδι στη Μυτιλήνη" δεν το άντεξα, το ομολογώ. Παρά τους πολύ καλούς ηθοποιούς που είχε στη διάθεσή του, παρά την ιδιαίτερη καλλιτεχνική του διεύθυνση, αυτό το μετέωρο μεταξύ ποιητικού και ρεαλιστικού προσδίδει ένα δήθεν στην (εν μέρει αυτοβιογραφική) ιστορία του. Σημαντικά και τα πολλά αφηγηματικά του προβλήματα, η εναλλαγή υποκειμενικού και αντικειμενικού, αλλά και των χρωμάτων, επίσης η μετάβαση στο παρελθόν από το παρόν και τούμπαλιν… Ένα περίεργο μπέρδεμα. Μια «δύσκολη» ταινία. Και δεν το λέω από άποψη νοήματος…

Ακόμη : Η ταινία "Ο Χάρι Πότερ και οι κλήροι του θανάτου, Μέρος 1ο" του Ντέιβιντ Γέιτς (-).

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (18-11-10).

17 Νοε 2010

Δυο ντοκιμαντέρ "εποχής"..

Η μέρα είναι τέτοια σήμερα, που στη στήλη «Hellas Film» σου γράφω για δυο ντοκιμαντέρ «εποχής», για κείνες τις ατελείωτες μαύρες ώρες που δεν τις έζησα αλλά και που τις βλέπω ανατριχιάζω, να σου πω την αλήθεια.

Εδώ Πολυτεχνείο, του Δημήτρη Μακρή (1974)

Θεωρείται από τα πλέον χαρακτηριστικά ντοκουμέντα της εποχής εκείνης, που ζουμάρει στα γνωστά και αιματηρά γεγονότα του Πολυτεχνείου του 1973. Μιλάει και για τις πριν και για τις μετά ώρες της νύχτας της εφόδου.

Όπως και η "Δοκιμή" του Ζυλ Ντασέν, γυρίστηκε στο εξωτερικό. Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Μακρής (σου συνιστώ να δεις την καλύτερη ταινία του, τους "Κεκαρμένους" του 1986) ζούσε τα φοιτητικά του χρόνια στην Ιταλία. Εκεί με μία ομάδα Ελλήνων και Ιταλών φίλων και συμφοιτητών γυρίζουν αυτό το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ.

Υπάρχουν μπόλικες fiction σκηνές, που σε συνδυασμό με τα αυθεντικά ντοκουμέντα (βίντεο και φωτογραφίες) τα οποία έφτασαν στην Ιταλία από φοιτητές του Πολυτεχνείου (παρόντες εκείνες τις ημέρες), συνθέτουν αυτό το low budget, πολύ ιδιαίτερο ντοκιμαντέρ (με μουσικά κομμάτια του Θεοδωράκη και φωνή του Αλέκου Παναγούλη).

Συμφωνώντας με τον Ιωσήφ Βικτωράτο για την κριτική του στη "Δοκιμή" του Ντασέν, λέω παρόμοια για το ντοκιμαντέρ του Μακρή. Χωρίς να πέφτει σε εύκολες μελοδραματικές παγίδες και χωρίς να είναι τόσο δήθεν «αντί-», τόσο ψευδοαρτιστίκ, ο Μακρής χωλαίνει πάντως στα fiction σημεία του, συγκλονίζει όμως με τα καλά δουλεμένα ντοκουμέντα του.

Βαθμολογία: 5/10

Το Χρονικό της Δικτατορίας 1967-1974, του Παντελή Βούλγαρη (2009)

Μόλις 50 λεπτών, αυτή η συρραφή αυθεντικών ντοκουμέντων της εποχής έγινε υπό την επίβλεψη του Παντελή Βούλγαρη και κυκλοφόρησε πέρυσι από την εφημερίδα «Το Βήμα».

Δεν επικεντρώνεται αποκλειστικά στα γεγονότα του Πολυτεχνείου, αλλά ανατρέχει όλη την περίοδο της επταετίας. Σου τη συνιστώ όχι γιατί πρόκειται για ένα άρτιο ή ολοκληρωμένο δείγμα δουλειάς για τις μέρες εκείνες, αλλά γιατί είναι σπάνιο το υλικό και αξίζει.

Σε αυτό το dvd η μουσική είναι του Σταμάτη Σπανουδάκη και η αφήγηση του Γιάγκου Ανδρεάδη. Το υλικό, όμως, που υπάρχει τραβήχτηκε από Έλληνες κινηματογραφιστές (μεταξύ άλλων ο Γιώργος Πανουσόπουλος) εκείνες τις μέρες και δόθηκε στον Παντελή Βούλγαρη, ώστε να το δουλέψει στο εξωτερικό.

Βαθμολογία: 4/10

*Τα κείμενα γράφτηκαν από το Νέστορα Πουλάκο και δημοσιεύτηκαν στη στήλη Hellas Film του κινηματογραφικού portal www.sevenart.gr (17-11-10).

16 Νοε 2010

Συνέντευξη του Οτάρ Ιοσελιάνι..

Στον Νέστορα Πουλάκο
poulakos@sevenart.gr


Μέσα σε ένα καφέ αγουροξυπνημένων βλεμμάτων, σπασμωδικών κινήσεων κάποιων θαμώνων και απείθαρχων ψιθυρισμάτων, στα πλαίσια του 23ου Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου (που πραγματοποιήθηκε 21 με 31 Οκτωβρίου, στην Αθήνα), συνάντησα τον Οτάρ Ιοσελιάνι. Τον δημιουργό, που με τις ταινίες του έμαθα κινηματογράφο, αδιαμφισβήτητα.

Πάντοτε, όταν σε σινεφίλ συζητήσεις αναφερόμουν στο έργο του, τον αποκαλούσα «Αγγελόπουλο της Γεωργίας». Για τον τρόπο που αντιλαμβάνεται το σινεμά, για το στυλ της σκηνοθεσίας του (παρόμοιο) και για τις προσεγγίσεις του σε αρχετυπικούς ανθρώπινους και κοινωνικούς προβληματισμούς και φιλοσοφίες. Άλλωστε, κάτι ήξερε και ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Πανοράματος Νίνος Φένεκ Μικελίδης, και κάλεσε τον Θόδωρο Αγγελόπουλο να δώσει ο ίδιος το βραβείο στον Ιοσελιάνι για τη συνολική προσφορά του στον κινηματογράφο, πάνω στη σκηνή του Απόλλωνα.

Ο 76χρονος Γεωργιανός σκηνοθέτης, που είναι αυτοεξόριστος στο Παρίσι από το 1982 (και έχει πάρει τη γαλλική υπηκόοτητα), βρέθηκε στην Αθήνα για να παρουσιάσει την τελευταία του ταινία, που είχε κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στο Φεστιβάλ των Καννών το Μάϊο. Το "Chantrapas" μιλάει για τον Νίκολα, έναν σκηνοθέτη που φιμώνεται από τους «ιδεολογικούς» μηχανισμούς της Γεωργίας. Μπροστά σε αυτή την πίεση, ο Νίκολας φεύγει για τη Γαλλία, τη χώρα της ελευθερίας και της δημοκρατίας, προκειμένου να ξεκινήσει μια νέα ζωή. Όμως το μέλλον του διαγράφεται και εκεί δυσοίωνο.

Ο Ιοσελιάνι, που έχει κάνει περισσότερες από 20 ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ (από τη δεκαετία του ’50) και έχει τιμηθεί πολλάκις στα φεστιβάλ του Βερολίνου και της Βενετίας, με το "Chantrapas" αναφέρεται στη λογοκρισία του σοβιετικού καθεστώτος όπως αυτός τη βίωσε αλλά και στη μετέπειτα ευρωπαϊκή «πραγματικότητα». Παρόλο που ο ίδιος δεν παραδέχεται ότι η ταινία είναι αυτοβιογραφική (δες παρακάτω), έχει δηλώσει: «Το “Chantrapas” είναι το πορτρέτο διαφόρων κινηματογραφιστών. Όσων από μας καταφέραμε να νικήσουμε τη λογοκρισία, κι ας μετριόμαστε στα δάχτυλα του ενός χεριού: Σεργκέι Παρατζάνοφ, Αντρέι Ταρκόφσκι, Georgui Chenguelaia, Gleb Pantilov, Αλεξάντρ Ασκόλντοφ. Εκείνη την εποχή, 120 κινηματογραφιστές εργάζονταν για το καθεστώς, το σινεμά ήταν ένα όργανο προπαγάνδας. Παρόλα αυτά, δεν θα έλεγα ότι οι λογοκριτές ήταν ιδιαίτερα αυστηροί. Λογόκριναν τις ταινίες, είχαν όμως σεβασμό στους δημιουργούς. Μας επέτρεπαν να ολοκληρώνουμε τις ταινίες, πριν τις απαγορεύσουν».

Με ταινίες όπως οι "Φυλλοροή", "Ήταν ένας τραγουδιστής κότσυφας", "Παστοράλε" (στη Σοβιετική Ένωση), αλλά και "Οι ευνοούμενοι του φεγγαριού", "Το κυνήγι της πεταλούδας", "Δευτέρα πρωί" (στη Γαλλία), ο Οτάρ Ιοσελιάνι έχει κερδίσει στα σίγουρα μια θέση ανάμεσα στους καλύτερους κινηματογραφιστές παγκοσμίως. Πάντως, το "Chantrapas" δεν έχει βρει ελληνική διανομή στις αίθουσες και ας είχε διαρρεύσει κάτι τέτοιο στη διάρκεια του φεστιβάλ.

Η ταινία σας διαπνέεται από έναν ποιητικό ρεαλισμό. Είναι αυτό που έχει ανάγκη και ο καλλιτέχνης της ιστορίας σας, ώστε να αφεθεί ελεύθερος και να δημιουργήσει;

Η ποιητική είναι μια τέχνη, που πρώτα βασίζεται στα λόγια. Ο κινηματογράφος είναι κάτι άλλο. Δεν ξέρω αν αυτά τα δυο μπορούν να ταυτιστούν. Και δεν είναι τόσο εύκολο να λέω ότι υπάρχει μια ποιητική στην ταινία μου. Η ποίηση μπορεί να περιγράψει την κινηματογραφική τέχνη, εντέλει, αλλά όχι να τη διαπνέει.

Ο Νίκολας του "Chantrapas" βασίζεται πολύ στους φίλους και την οικογένειά του. Αυτό δεν αντικρούει την εικόνα του μοναχικού καλλιτέχνη, που έχουμε στο μυαλό μας;

Καταρχάς να σου πω ότι όντως ισχύει η μοναχικότητα του καλλιτέχνη. Όποια τέχνη και να κάνει. Είναι απαραίτητη, αναγκαία. Μην ξεχνάς όμως ότι υπάρχουν τέχνες, όπως αυτή του κινηματογράφου, που ο σκηνοθέτης πρέπει να μπει σε μια ομάδα. Η δουλειά αυτή απαιτεί ομαδικότητα. Άρα, διαμορφώνεται και ένας άλλος κόσμος, πλέον. Τότε, ο καλλιτέχνης συναναστρέφεται με πολύ κόσμο, είναι πιο κοινωνικός. Έχει μεν τις δικές του ιδέες, τις συζητά κιόλας.

Σας έχουν λογοκρίνει ποτέ;

Η λογοκρισία ενός καλλιτεχνικού έργου είναι δεδομένη. Δεν έχω αυταπάτες. Και είναι δυο ειδών: ιδεολογική και ηθική. Εκείνη που δεν ανέχομαι με τίποτα είναι την ιδεολογική. Και αυτή μπορεί να εμφανιστεί και σε επίπεδο καθεστώτος και σε επίπεδο κόσμου. Ειδικώς, η λογοκρισία του κόσμου συναντάται όλο και πιο συχνά, πια. Να σου πω όμως την αλήθεια; Αν δεν υπήρχε λογοκρισία θα ήταν βαρετά.

Το "Chantrapas" φέρεται να έχει αυτοβιογραφικά σας στοιχεία. Υπάρχει μια ταύτιση με εσάς και τον ήρωα, έτσι δεν είναι;

Διαφωνώ. Δεν ταυτίζομαι επ’ ουδενί με τον Νίκολα. Μου το λένε όλοι αυτό και έχουν άδικο. Ίσως, γιατί είναι σκηνοθέτης ο ήρωας και όχι κάποιος άλλος καλλιτέχνης. Η ταινία είναι μυθοπλασίας, φανταστική, και όχι ρεαλιστική. Δεν υπάρχουν αυτοβιογραφικά στοιχεία, επίσης. Από την άλλη μεριά, με την προσωπικότητα του Νίκολας έχω κοινά στοιχεία, αλλά μέχρι εκεί. Γιατί και αυτός βλέπει την τέχνη, κάνει πράγματα σε αυτή, όπως εγώ. Από κει και πέρα, όμως, δεν έχουμε άλλα κοινά. Πάντως, η ερώτησή σου είναι εύλογη. Ίσως, τελικά, το μεγάλο λάθος της ταινίας να είναι η επιλογή της ιδιότητας του σκηνοθέτη.

*Να ευχαριστήσω τον Τάσο Μονοκρούσο για τη μετάφραση από τη γαλλική γλώσσα και την Κατερίνα Καναβάρη που κανόνισε τη διευκόλυνση αυτή. Επίσης, τη Σοφία Σταυριανίδου για τη συνέντευξη.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (15-11-10).

15 Νοε 2010

ΣΙΝΕΜΑ ΕΝ ΔΗΜΩ

Του Νέστορα Πουλάκου

Βγήκα στη βεράντα. Μια αδέσποτη γάτα έκοβε βόλτες στην αυλή μου. Ήταν τεράστια, κεραμιδόγατα, με γυαλιστερή μαύρη γούνα και κίτρινα λαμπερά μάτια. Δεν με φοβόταν. Με πλησίασε και τρίφτηκε στα πόδια μου. Ήμουν καλός άνθρωπος και το ‘ξερε. Τα ζώα τα καταλαβαίνουν κάτι τέτοια. Έχουν ένστικτο. Μπήκα στο σπίτι και με ακολούθησε». Μια παραβολή με απλά λόγια, χωρίς φιοριτούρες, φιλοσοφήματα, και παχιές λέξεις. Στην κάθε λέξη μια έννοια. Στην κάθε φράση ένα νόημα. Από τις περιθωριακές (από τους μισούς), λογοκριμένες (από τους υπολοίπους) «Γυναίκες» του Τσαρλς Μπουκόφσκι. Προς φίλους και εχθρούς. Αφιερωμένο.

*

Το πιστεύετε; Έχουμε –επιτέλους- σχέδιο κινηματογραφικού νόμου. Από το «Νόμο Μελίνας» στο «Νόμο Γερουλάνου». Εντάξει, συγκρίσεις δεν χωρούν για τα δυο ονόματα, όμως η ουσία βρίσκεται στην ύπαρξή του και μόνο. Μπορεί οι 100 μέρες να έγιναν ένας χρόνος, μπορεί να παρέλυσε η ντόπια κινηματογραφία και χρήμα να μην υπήρχε ούτε για να πρωτοκολλήσεις μια αίτηση, αλλά μην έχετε και παράπονα...

*

Πάντως και επειδή πολλά λέγονται για αυτή τη νέα κινηματογραφική πρόταση, που χρειάστηκε να μπερδέψει τέσσερις υπουργαράδες της Νέας Δημοκρατίας (εν συνέχεια, ο ένας έγινε Πρόεδρος κόμματος (Σαμαράς), ο έτερος «αντάρτης» (Τατούλης), ο άλλος επιχειρηματίας -ότι είναι νόμιμο είναι και ηθικό- (Βουλγαράκης) και ο δείνα πολιτικός-φάντασμα (Λιάππης)) και να καθυστερήσει έναν του ΠΑ.ΣΟ.Κ., περνάει το δόγμα -αλά Χόλιγουντ- «σινεμά του παραγωγού», αφήνοντας στην άκρη εκείνο του «δημιουργού» που επικρατούσε ως σήμερα, και ας εμμένει στο αντίθετο. Και επειδή η συζήτηση είναι μεγάλη, σημειώστε τούτο : υπερσυγκέντρωση εξουσιών σε τρεις κυρίους και αποβολή κάθε συνδικαλιστή από τα πεπραγμένα (σε βαθμό απόλυτο).

*

Πέρα από το νόμο, το βλέμμα όλων πλέον στρέφεται στο επερχόμενο 51ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και τις εξαγγελίες (ανεπίσημες, μέσω του Τύπου), που έχει κάνει ο καλλιτεχνικός του διευθυντής Δημήτρης Εϊπίδης. Στα μισά ο προϋπολογισμός, στο 50% και οι ταινίες του φετινού προγράμματος, στο 1/3 το προσωπικό του φεστιβάλ, λίγοι και οι διάσημοι καλεσμένοι, στο -40% και με αυστηρή επιλογή οι δημοσιογράφοι, που θα φιλοξενηθούν στην Θεσσαλονίκη από τις 3 έως τις 12 του Δεκεμβρίου. Μια ατμόσφαιρα βαριά διαβλέπω, ευελπιστώντας βέβαια να πάνε κατ’ ευχή τα πράγματα.

*

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ζήτημα των Κινηματογραφιστών στην Ομίχλη με την άνοδο των ελληνικών ταινιών στο ΦΚΘ (είναι και πολλές και καλές). Η μοναδική είδηση που υπάρχει έως τώρα, είναι η ανακοίνωση των συμμετοχών στο τμήμα Balkan Fund. Οι ελληνικές παρουσίες προέρχονται από τους Ομιχλιστές… Άλλωστε, πλέον, έχουμε και ένα σχέδιο νόμου.

*

Κίσις

*Η στήλη δημοσιεύτηκε -όχι ακριβώς έτσι- στο τεύχος 11 του μηνιαίου free press "Move it" (Νοέμβριος 2010).

14 Νοε 2010

ΣΩΤΗΡΗΣ ΚΑΚΙΣΗΣ

έχω σκοτωθεί από λάθος, πάω. το πάθος μου για τις ωραίες γυναίκες, για την ωραία μελαγχολία στο βουνό, για τα ωραία φταίει. έμεινα χωρίς λεφτά, χωρίς μια συντροφιά, χωρίς μια βοήθεια. με τις λαΐδες στη Μασσαλία σπατάλησα εγκαίρως τ' άσπρα μου, μέσα μου τώρα κολυμπάει ένα ψαράκι παρολ' αυτά κεφάτο, ύποπτο ναι, αλλά κεφάτο. τί συμπέρασμα βγαίνει απ' τη ζωή μου; να ξαναζήσω όπως έζησα, αλλά μ' έναν κατάλογο στο χέρι με ονόματα. απ' την αρχή να μη μιλάω σε όλους, έφαγα μια ζωή για να μην τους μιλάω.

Απ' την ποιητική συλλογή "Μη με ζηλεύεις" (εκδ. Ερατώ, 1992), που περιλαμβάνεται στη συγκεντρωτική "Ποιήματα, Ι" (εκδ. Ερατώ, 1997) την οποία κρατώ στα χέρια μου.

*Στο Σωτήρη με την αγάπη μου, για τη φιλία που μου χάρισε, αλλά και στον ποιητή Κακίση καθότι το παραπάνω με άγγιξε. Αυτό όπως και αρκετά άλλα ποιήματα της συγκεντρωτικής συλλογής του Σωτήρη Κακίση διαβάστηκαν όλο τον Οκτώβριο στην εκπομπή Vakxikon Nights (κάθε Τρίτη 10 με 12 στο web radio www.radioonair.gr). Η φωτογραφία του Σωτήρη δια χειρός Τζίμη Πανούση.

13 Νοε 2010

ΑΓΑΠΑ ΜΕ



Αγάπα με τις ώρες που μπορείς

αγάπα με ποτέ μη μ' αρνηθείς
παράλληλοι οι δρόμοι μας κι αν είναι
αγάπα με και στη ζωή μου μείνε

*Η ποίηση της πίστας, για τον Νίκο, επιστροφή στη λαϊκή ποιότητα, ενίοτε..

12 Νοε 2010

Συνέντευξη του Γκόραν Ραντοβάνοβιτς..

Στον Νέστορα Πουλάκο
poulakos@sevenart.gr

Στο φετινό διαγωνιστικό τμήμα του Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 21 και 31 Οκτωβρίου στην Αθήνα, συμμετείχε και μια πολύ αξιόλογη ταινία από τη Σερβία, που δυστυχώς πέρασε στα ψιλά του Τύπου. Το "The Ambulance" του Γκόραν Ραντοβάνοβιτς αφηγείται τρεις διαφορετικές ανθρώπινες ιστορίες, στη διάρκεια τριών διαφορετικών χρονικών περιόδων της σύγχρονης πραγματικότητας της Σερβίας. Με κοινό χαρακτηριστικό τους ένα ασθενοφόρο, το οποίο άλλωστε «κουβαλά» τα πάθη και τα δεινά των πρωταγωνιστών των τριών ιστοριών, ο σκηνοθέτης διατρέχει την ταραγμένη τελευταία δεκαετία της πολύπαθης Σερβίας, όπως αυτή βγήκε από τον κομμουνιστικό ολοκληρωτισμό, τον αιματηρό εμφύλιο και τον ξένο «ζυγό».

Πέρα από το όντως δυνατό θέμα της, που είναι και εθνικό και παγκόσμιο συνάμα, το "The Ambulance" παρουσιάζει και μια ιδιαιτερότητα. Είναι Σερβοελληνική παραγωγή, μια ακόμη απόδειξη δηλαδή της κοινής καλλιτεχνικής πορείας των δύο χωρών, όπως και της αγάπης και της εκτίμησης και της φιλίας που έχουν αναπτυχθεί όλα αυτά τα χρόνια. Η Λιλέτ Μπόταση με την Inkas Film Productions φρόντισαν και με το παραπάνω (όπως μου είπε ο κατευχαριστημένος σκηνοθέτης) αυτή την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του 53χρονου Γκόραν Ραντοβάνοβιτς, ο οποίος μέχρι σήμερα έχει ασχοληθεί συστηματικά με το ντοκιμαντέρ (κάτι που γίνεται εμφανές και στην εξέλιξη της ταινίας).

Το "The Ambulance" (δες εδώ το τρέιλερ) έχει συμμετάσχει σε πολλά φεστιβάλ παγκοσμίως (μεταξύ των οποίων και του Μόντρεαλ) αλλά δεν έχει ακόμη τύχει ευρείας διανομής. Μια τύχη, που ελπίζει να έχει στην Ελλάδα.

Βλέποντας την ταινία σου καταλαβαίνω ότι η μετακομμουνιστική περίοδος για την κοινωνία της Σερβίας ήταν απολύτως χαοτική.

Για την ακρίβεια δεν ήξερε πού πατούσε και πού βρισκόταν. Υπήρχε ένα κενό, όλα ήταν μετέωρα. Και για να καταλάβεις, ο χειρότερος αντίκτυπος της κομμουνιστικής περιόδου ήταν οι σάπιες, οι σαθρές, οι ανύπαρκτες μη σου πω, κοινωνικές βάσεις. Στη μετάβαση αυτή, ο Σερβικός λαός δεν γνώριζε από πού προέρχεται, ποιος είναι. Δεν ήξερε τις αρχές του, ποια είναι τα πιστεύω του. Η θρησκεία απουσίαζε (;). Ποιες ήταν οι παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα του; Όλα ήταν τόσο συγκεχυμένα και νεφελώδη.

Μετά, όμως, ακολούθησε ο εμφύλιος. Εντέλει, ποια ήταν η καλή και η ποια κακή πλευρά στη χώρα σου όλα αυτά τα χρόνια;

Δεν ξέρω αν μπορεί να γίνει τέτοιος διαχωρισμός. Νομίζω ότι όλοι ήταν κακοί σε αυτή την ιστορία, αν την απλουστεύσω. Και κυρίως οπορτουνιστές. Είτε είναι Σέρβοι κομμουνιστές είτε Σέρβοι εθνικιστές. Το ίδιο πρόσωπο με άλλη μάσκα. Κοίτα, τώρα έχουμε δημοκρατία, ελευθερία. Αλλά έχουμε και σύγχυση. Σε αυτό επιμένω. Όσο δεν γνωρίζουμε τις παραδόσεις, τις ρίζες μας, δεν θα πάμε μπροστά.

Στην ιστορία της ταινίας σου μιλάς και για την ξένη βοήθεια, μέσω των ανθρωπιστικών οργανώσεων. Δηλαδή πιστεύεις ότι όντως σας βοήθησαν οι ξένες χώρες με «αγνές» προθέσεις;

Σε επίπεδο κυβερνήσεων και πολιτικών τίποτα δεν έγινε τσάμπα. Είμαι σίγουρος γι αυτό. Άλλωστε και χωρίς να ξέρω και πολλά, φάνηκε από τα αποτελέσματα τα οδυνηρά. Σε επίπεδο, όμως, ανθρώπων υπήρχε βοήθεια και μάλιστα ουσιαστική. Και μέσω ανθρωπιστικών οργανώσεων και, κυρίως, μέσω των απλών ανθρώπων, μεμονωμένα, όπως έγινε και με πολλούς συμπατριώτες σου.

Όλοι οι πρωταγωνιστές των ιστοριών σου βιώνουν μια τραγικότητα. Τους θεωρείς ήρωες; Και από την άλλη μεριά, δεν υπάρχει κάποιος χαρακτήρας πιο δυνατός, δυναμικός;

Είναι ήρωες οι χαρακτήρες των ιστοριών μου γιατί ταυτίζονται οι ζωές τους με εκείνη της χώρας τους. Και επειδή η ζωή τη Σερβίας διαπνέεται από μια τραγικότητα έτσι και οι ήρωες είναι τραγικοί. Είναι ρεαλιστικό αυτό και ποιητικό συνάμα. Και δυνατός χαρακτήρας υπάρχει στην ταινία, και είναι η γιατρός που προσπαθεί να βοηθήσει. Από κει και πέρα όμως, ναι μεν οι ήρωες είναι τραγικοί η ταινία δε είναι αισιόδοξη. Πίστη, ελπίδα, αγάπη, είναι τα συναισθήματα που κυριαρχούν και που «ονοματίζονται» άλλωστε μέσα από τους ήρωες.

Άρα πιστεύεις ότι υπάρχει ελπίδα και ότι η ειρήνη θα κυριαρχήσει επιτέλους στη Σερβία;

Είμαι Χριστιανός και πιστεύω και στην ελπίδα και στην ειρήνη. Από όλη αυτή την κατάσταση που βιώσαμε η κάθαρση έρχεται. Φαίνεται αυτό. Ήταν μια κακή εμπειρία αλλά ήταν εμπειρία. Κρατάω αυτό. Και επειδή τα πάντα είναι μια προφητεία, αν το σκεφτείς, πιστεύω στην αιωνιότητα που είναι αθάνατη και γεμάτη ειρήνη.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (8-11-10).

11 Νοε 2010

Ταινίες 11ης Νοεμβρίου 2010..

Του Νέστορα Πουλάκου

Αυτή την εβδομάδα το μενού περιλαμβάνει 4 πρώτες προβολές και 2 επανεκδόσεις (ω, ναι! το καλοκαίρι του ρετρό ποτέ δεν έφυγε).

Στις πρεμιέρες, σαφώς ξεχωρίζει το "Ασταμάτητο" τρεχαλητό του Ντένζελ Γουάσινγκτον και του Κρις Πάιν, σε σκηνοθεσία Τόνι Σκοτ. Είναι περιπέτεια με τα όλα της, βιντεοκλιπίστικου ύφους, με τη γνωστή ποπ κινηματογράφηση του Βρετανού σκηνοθέτη.

Πολύ αξιόλογη ταινία είναι η ιρανική "Ποιος φοβάται τους γάτους της Περσίας;", του πολυβραβευμένου Μπαχμάν Γκομπαντί (δες τα "Μεθυσμένα άλογα" και το "Μισοφέγγαρο"). Σε συνέχεια της τελευταίας του ταινίας, ασχολείται και πάλι με τη μουσική και την κουλτούρα της, αυτή τη φορά με μια ιστορία πιο νεανική. Σινεφίλ σινεμά, που πήρε το Ειδικό Βραβείο στις Κάννες το 2009.

Οι εναπομείνασες ταινίες είναι αμερικανικές και μέτριες. Αφενός, το πρίκουελ της "Μεταφυσικής δραστηριότητας" εξακολουθεί αυτή την ανόητη κουλτούρα του ψευδοντοκιμαντέρ τρόμου (θυμήσου τι σου έλεγα για τον "Τελευταίο εξορκισμό"). Καλύτερη η παραγωγή από την πρώτη φορά, πιο δεμένο το σενάριο, κατά τα άλλα όμως…

Αφετέρου, η μαύρη κωμωδία "Ένας αξιότιμος κύριος" είναι ένα one man show του Μάικλ Ντάγκλας, που έχει γούστο μεν, σαθρή είναι η ιστορία δε.

Για το τέλος, σου άφησα τις επανεκδόσεις του φθινοπώρου. Πατώντας στην επιτυχία του τηλεοπτικού «Νησιού», η New Star ξαναθυμίζει το "Νησί της σιωπής", το μελόδραμα του 1958 από τη Λίλα Κουρκουλάκου και τη Φίνος Φιλμς. Η ιστορία είναι γνωστή, η δραματουργία είναι η κλασική του παλιού ελληνικού σινεμά, το αποδεικνύουν αυτό άλλωστε και οι ερμηνείες των Μακρή-Καμπανέλλη.

Τέλος, επανέκδοση δεν τη λες αλλά μάλλον επετειακή προβολή αυτή του "4". Οι τέσσερις μικρού μήκους του Χρήστου Δήμα από τη δεκαετία του ’90, παρουσιάζονται δεμένες με καινούριο υλικό. Ένα σίγουρα πολύ μετέωρο αποτέλεσμα γι’ αυτές τις πολύ ιδιαίτερες ταινίες.

Ασταμάτητο (7/10)

Πάντοτε γούσταρα το σινεμά του Τόνι Σκοτ. Ποτέ δεν με απογοήτευσε, ούτε τώρα το κάνει. Ο δημιουργός αυτός ξέρει να κάνει περιπέτειες, ταινίες δράσης, που έχουν όλα τα στοιχεία για να σε απογειώσουν όπως και όλα τα κλισέ για να σε προσγειώσουν. Και αυτό καλό είναι, αν το καλοσκεφτείς.

Βιντεοκλιπίστικου ύφους και το "Ασταμάτητο", υπηρετεί την κινηματογράφηση που έχει στο μυαλό του την τελευταία δεκαετία ο Τόνι Σκοτ (δες "Domino", "Déjà vu", "Επίθεση στο συρμό"). Οι εικόνες είναι αλλεπάλληλες, ο ήχος σου τρυπάει το μυαλό και η δράση ξεπερνά κάθε φαντασία.

Κρίνω την ταινία και του σινεμά του Σκοτ βάσει αυτού που είναι. Κινείται στα όρια του μπλοκμπάστερ και του σύγχρονου b-movie. Πετυχαίνει απόλυτα το στόχο του. Και διασκεδάζεις 100 %. Γι’ αυτό που είναι...

Ένας αξιότιμος κύριος (4/10)

Βαρετή δεν τη λες, ενδιαφέρουσα τη λες σίγουρα. Μέχρι εκεί όμως. Γιατί κατά τα άλλα και παρά τις «μαγικές» ικανότητες του Μάικλ Ντάγκλας, αυτή η μαύρη κωμωδία ποτέ δεν απογειώνεται, καθότι σενάριο και περιφερειακοί χαρακτήρες μπάζουν από όλες τις μεριές.

Υπαρξιακό δράμα όχι μελό αλλά με μπόλικο χιούμορ, με σαρκασμό, αυτοκριτική και αστεία. Αλλά και εξυπνάδες, φιλοσοφίες και ατάκες κρύες ή πετυχημένες. Ένας μεσήλικας σε αναζήτηση ταυτότητας, εν ολίγοις.

Η ταινία κινείται στη σφαίρα του ανεξάρτητου… Χόλιγουντ, κάτι που καταλαβαίνεις τόσο από την παραγωγή όσο και από την παρουσία του Σόντεμπεργκ στη θέση του παραγωγού. Όπως έχω ξαναπεί βέβαια αυτή η μόδα του ανεξάρτητου, αυτό το ψεύτικo δεν είναι πετυχημένο πάντοτε, δεν πουλάει πια. Το μάθαμε.

Κατά τα άλλα αν θέλεις να απολαύσεις ένα one man show του Μάικλ Ντάγκλας, που στιγμές-στιγμές είναι και απολαυστικό, τρέξε να δεις γρήγορα την ταινία.

Μεταφυσική δραστηριότητα 2 (3/10)

Η θέση μου είναι συγκεκριμένη και βαστά χρόνια για τις ταινίες του είδους. Είναι ανόητη η κουλτούρα του ψευδοντοκιμαντέρ τρόμου, είναι μούφα και μπαρούφα, αν θες. Και απορώ ποιος φοβάται με αυτό το εντελώς ψεύτικο κατασκεύασμα.

Τον Νοέμβριο του 2009 έγραφα στην «Απογευματινή» για την πρώτη ταινία: «Ούτε καν πειραματικό! Μια ταινία, που θα έκανε ο καθένας φοιτητής κινηματογραφικής σχολής (ίσως και πρωτοετής), εκμεταλλεύτηκε ένα ύποπτο word of mouth και σκίζει στην Αμερική, τρία χρόνια από την παραγωγή του. Σημείο των καιρών, αναμφισβήτητα».

Η εποχή του "Blair Witch Project" και του αρχικού σοκ που αυτό προκάλεσε πέρασε ανεπιστρεπτί και πια δεν ψαρώνω. Και μάλλον πρέπει να την κόψουν τη μαλακία και οι χολιγουντιανοί και να κάνουν πιο σοβαρά πράγματα.

Όσο για το πρίκουελ της "Μεταφυσικής δραστηριότητας"; Με τον Όρεν Πέιλι, τον μπαγάσα που έχτισε την πρώτη ταινία και πλούτισε, να κρατά το ρόλο του παραγωγού, η παραγωγή κινείται σε σαφώς πιο υψηλά επίπεδα, πλέον υπάρχει σενάριο και ένας υποτυπώδης τρόμος να υποβόσκει.

Τέλοσπάντων, τις θέσεις μου τις ξανάγραψα, εσείς κάντε ότι θέλετε.

Ποιος φοβάται τους γάτους της Περσίας; (5/10)

Πολύ ιδιαίτερη ταινία και αξιολογότατη, τη χαρακτηρίζω. Ανήκει σε ένα σινεμά σινεφίλ, art house όπως το λένε, και πραγματεύεται ένα θέμα που μπορεί σε εμάς τους δυτικούς να μη λέει και τίποτα αλλά έχει ενδιαφέρον να βλέπεις το τρίγωνο νέοι-μουσική-Ισλάμ και το πώς αυτό περιπλέκεται.

Καταρχάς να πω ότι το σινεμά του Γκομπαντί μου αρέσει πολύ. Και τα "Μεθυσμένα άλογα" και -κυρίως- το "Μισοφέγγαρο", τις θεωρώ ταινίες υψηλού επιπέδου και ατόφιας αισθητικής.

Σε συνέχεια του "Μισοφέγγαρου", ο Γκομπαντί καταπιάνεται ξανά με τη μουσική, αυτή τη φορά με μια ταινία νεανική. Οι ανησυχίες των νέων στο σύγχρονο Ιράν αναφορικά με τη μουσική τους και τις δυτικές επιρροές που έχουν. Το κράτος όμως και η θρησκεία τους κρατά φυλακισμένους.

Η ταινία πήρε το Ειδικό Βραβείο στις Κάννες το 2009, το σίγουρο είναι ότι άργησε κάπως να μας έρθει (1,5 χρόνος πέρασε), το βέβαιο είναι ότι θ’ αρέσει σε αυτούς που θα την επιλέξουν.

Το νησί της σιωπής (5/10)

Κλασικό μελόδραμα του παλιού ελληνικού κινηματογράφου, τυπικό δείγμα ενός σινεμά που καταπιανόταν με θέματα λαϊκά και τα προσέγγιζε επίσης λαϊκά. Ίσως και λαϊκίστικα.

Από την αισθητική έως τις ερμηνείες, η επιτήδευση της ταινίας περισσεύει. Μένει όμως αυτό το δράμα του θέματος. Μιας ιστορίας που ό,τι και να λέμε συγκλονίζει.

Ξαναήρθε στην επιφάνεια αυτή η ταινία της Κουρκουλάκου και της Φίνος, φυσικά λόγω της επιτυχίας του τηλεοπτικού «Νησιού». Δεν πρόκειται για αριστούργημα ούτε για κάτι σπουδαίο.

Στα σίγουρα όμως έχουμε να κάνουμε με ένα αυθεντικό επίκαιρο και ως τέτοιο αξίζει. Έγινε στην εποχή, που η Σπιναλόγκα ήταν στα ντουζένια της. Και το σχόλιο της ταινίας έγινε σημαντικό. Τουλάχιστον, έτσι δείχνει στα μάτια μου τώρα.

Τέσσερα (5/10)

Επανέκδοση δεν τη λες σίγουρα αυτή την κινηματογραφική σύνθεση του Χρήστου Δήμα. Επετειακή προβολή ίσως αλλά και πάλι ποιο είναι το νόημα...

Οι τέσσερις μικρού μήκους του Δήμα (της περιόδου 1994-1999) επανασυγκολλούνται με καινούριο υλικό, που τραβήχτηκε από τον σκηνοθέτη. Τωρινό υλικό απ’ ότι καταλαβαίνω. Το οποίο βέβαια δεν το βρήκα και πετυχημένο.

Κατά τα άλλα, οι μικρού μήκους του Δήμα είναι γνωστές. Ταινίες ιδιαίτερες, ενταγμένες σε ένα queer σινεμά, κινούνται στα όριο του ποιητικού.

Μελαγχολία, έρωτας, υπαρξιακά διλλήματα.

Αυτά είναι τα στοιχεία του κινηματογράφου του Δήμα και εδώ τα ξαναβλέπουμε.

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (11-11-10).

10 Νοε 2010

"Τα πάντα ρή-τος / This history of music and poetry : White Rabbit " - No 76

Written by Grace Slick and is a song from Jefferson Airplane's 1967 album "Surrealistic Pillow"

One pill makes you larger
And one pill makes you small
And the ones that mother gives you
Don't do anything at all
Go ask Alice
When she's ten feet tall

And if you go chasing rabbits
And you know you're going to fall
Tell 'em a hookah smoking caterpillar
Has given you the call
Call Alice
When she was just small

When men on the chessboard
Get up and tell you where to go
And you've just had some kind of mushroom
And your mind is moving low
Go ask Alice
I think she'll know

When logic and proportion
Have fallen sloppy dead
And the White Knight is talking backwards
And the Red Queen's "off with her head!"
Remember what the dormouse said:
"Feed your head
Feed your head
Feed your head"

Σαν σήμερα – 10 Νοεμβρίου

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

1483: Γεννιέται ο Μαρτίνος Λούθηρος, που με τις 95 Θέσεις του ήρθε σε σύγκρουση με την παπική Εκκλησία, προκαλώντας Σχίσμα χωρίζοντας την Ευρώπη σε Καθολικούς και Διαμαρτυρόμενους.

1667: Ο Γάλλος δραματουργός Ιωάννης Ρακίνας δημοσιεύει την τραγωδία του "Ανδρομάχη".

1668: Γεννιέται στο Παρίσι ο Φρανσουά Κουπερέν, ο οποίος έμεινε γνωστός ως Κουπερέν ο Μέγας. Υπήρξε μεγάλος δεξιοτέχνης του εκκλησιαστικού οργάνου και της άρπας και συνθέτης μουσικών έργων μπαρόκ.

1730: Γεννιέται ο Αγγλο-ιρλανδός θεατρικός συγγραφέας και μυθιστοριογράφος Όλιβερ Γκόλντσμιθ.

1879: Γεννιέται ο Αμερικανός ποιητής, ο Βέιτσελ Λίντσεϊ

1887: Γεννιέται ο Γερμανός αντιπολεμικός συγγραφέας Άρνολντ Ζβέιγκ.

1891: Πεθαίνει ο Γάλλος ποιητής Αρθούρος Ρεμπό.

1925: Γεννιέται ο Ουαλός ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου Ρίτσαρντ Μπάρτον. Παντρεύτηκε και χώρισε δύο φορές την Ελίζαμπεθ Τέιλορ.

1928: Γεννιέται ο Ιταλός μουσικοσυνθέτης Ένιο Μορικόνε, γνωστός για τη μουσική επένδυση πολλών κινηματογραφικών ταινιών.

1938: Πεθαίνει σε ηλικία 58 ετών ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ο άνθρωπος, που έδειξε στην Τουρκία το δρόμο προς τη Δύση. Είχε γεννηθεί το 1880 στη Θεσσαλονίκη.

1989: Πέφτει το Τείχος του Βερολίνου, μήκους 27,9 μιλίων, σύμβολο του Ψυχρού Πολέμου, που χώριζε την Ανατολική από τη Δυτική Γερμανία για 28 χρόνια.

9 Νοε 2010

Συνέντευξη του Γιάννη Οικονομίδη [ή H ελπίδα δεν είναι αγοραία]..

Στον Νέστορα Πουλάκο

Αυτή κι αν ήταν συνέντευξη. Δηλαδή, θέλω να πω, ότι διακρίνετε στις ταινίες του Γιάννη Οικονομίδη -και έως τώρα είναι το «Σπιρτόκουτο» και η «Ψυχή στο στόμα» από τις μεγάλου μήκους-, είναι και ο ίδιος.

Σκληρός αλλά αληθινός, επιθετικός μα ειλικρινής, χειμαρρώδης αλλά και δύσκολος, σφίγγα όταν δεν του αρέσει η ερώτηση, όταν τη βρίσκει «αφελή, πεζή, τετριμμένη, μια από τα ίδια», ειδικώς αν σε νιώθει κοντά του, αν έχετε και μπορείτε να πείτε κάτι το διαφορετικό, κάτι παραπάνω, καταπώς θεωρεί. Για παράδειγμα, σε μένα προσωπικά επιτέθηκε, καθώς πίναμε τον καφέ μας και συζητούσαμε για την καινούρια του ταινία και τον κινηματογράφο που κάνει εν γένει, κοντραριστήκαμε, διαφωνήσαμε, παραλίγο και να μπινελικωθούμε για να είμαι ειλικρινής.

Εντάξει, ηρεμήσαμε αργότερα, έκανα ένα τσιγάρο, εκείνος ήπιε έναν ακόμη εσπρέσο, βλέπαμε τον κόσμο να περπατάει τη Χαριλάου Τρικούπη και σχολιάζαμε. Γύρισε η κουβέντα. «Δεν θέλω ερωτήσεις ρεπορταζιακές», μου λέει, «ποιο είναι το κοινό μου, αν οι χαρακτήρες είναι αληθινοί, γιατί βωμολοχούν, και άλλα τέτοια», συνεχίζει, «όλα αυτά τα χρόνια, από το “Σπιρτόκουτο” και μετά, με ρωτάνε οι συνάδελφοί σου τα ίδια και τα ίδια, ας μιλήσουμε για κινηματογράφο, για σινεμά αληθινό».

Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για τον «Μαχαιροβγάλτη», τη νέα ταινία του Γιάννη Οικονομίδη, την τρίτη μεγάλου μήκους του, που βγαίνει στις κινηματογραφικές αίθουσες στις 4 Νοεμβρίου, άνοιξε το 23ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου (του Νίνου Φένεκ Μικελίδη) στις 20 Οκτωβρίου, και ευελπιστεί να συμμετάσχει σε αρκετά διεθνή φεστιβάλ μετά από την πρεμιέρα του στο Πουσάν της Νότιας Κορέας.

Η ιστορία μιλάει για τον Νίκο, ο οποίος διάγει μια ρεμπέλικη ζωή στην Πτολεμαΐδα, και μετά το θάνατο του πατέρα του αποδέχεται την πρόσκληση του θείου του να κατέβει και να μείνει στο σπίτι του τελευταίου, που βρίσκεται σε προάστιο της Αθήνας. Εκεί, αναλαμβάνει να γίνει φύλακας των… σκυλιών-φυλάκων του θείου, μια δουλειά που αν και νιώθει ότι τον μειώνει, τη δέχεται. Η συνέχεια είναι ένα εναλλασσόμενο παιχνίδι εξουσίας μεταξύ των δυο ανδρών, με μια γυναίκα, τη σύζυγο του θείου, να παίζει ρόλο καταλυτικό και στη μεταξύ τους σχέση και στην εξέλιξη της ιστορίας.

Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι Στάθης Σταμουλακάτος, Βαγγέλης Μουρίκης και η Μαρία Καλλιμάνη.

-Γιάννη, θεωρώ ότι ο κινηματογράφος σου έχει λόγο πολιτικό, έχει άποψη για το τι συμβαίνει εκεί έξω…

-Ναι άλλα, μην αρχίσουμε να μιλάμε τώρα για την κρίση, τη γνώμη μου για το τι συμβαίνει, τι θα συμβεί στο μέλλον και τα συναφή. Έχω βαρεθεί να ακούω να λένε όλοι τη γνώμη τους, έχω κουραστεί από αυτό το πολιτικό κουτσομπολιό, όλοι λένε τα ίδια και τα ίδια. Έχει γίνει κλισέ, κατάλαβες;

-Ναι, εντάξει, αλλά δεν θεωρείς ότι με τον «Μαχαιροβγάλτη» κάνεις πολιτικό σχόλιο; Κάτι τέτοιο διέκρινα.

-Όντως συμβαίνει αυτό αλλά στα όρια του ποιητικού. Για να καταλάβεις, προσπαθώ να δείξω ότι η ταινία, στην ουσία της, αφορά την Ελλάδα, ο κρυμμένος ήρωας δηλαδή της ταινίας είναι ο τόπος, η χώρα, δεν είναι ο Νίκος, ο «Μαχαιροβγάλτης». Για παράδειγμα, στη «Γλυκιά ζωή» του Φελίνι ή στον «Κλέφτη ποδηλάτων» του Ντε Σίκα, ο ήρωας είναι η Ρώμη, η Ιταλία, οι εικόνες, οι άνθρωποι της, η ομορφιά της, η βρωμιά και τα σκατά της, η κουλτούρα της, η ηθική της κ.ά. Είναι ένα κλείσιμο του ματιού στο θεατή, ο οποίος δεν βλέπει απλώς ένα κλασικό ψυχόδραμα, αλλά την ίδια του τη χώρα. Είναι ο πραγματικός ήρωας της ταινίας, και κατά μια έννοια, όλο αυτό που σου περιγράφω είναι μια πολιτική ματιά.

-Επομένως, η Ελλάδα διακρίνεται από μια καταχνιά, σκοτεινιά, μια μαυρίλα, έναν πεσιμισμό. Αυτά ανάγνωσα στον ήρωα και την ιστορία σου.

-Ακριβώς. Διότι αυτός είναι ο δικός μου καλλιτεχνικός ψυχισμός στα ζητήματα. Η προσωπική μου ματιά. Σαν καλλιτέχνης, οι κεραίες μου προσπαθούν να πιάσουν την πραγματική διάσταση των φαινόμενων και των υποφαινόμενων. Ζούμε μέσα στα σκατά, σε μια κόλαση, αυτό αντιλαμβάνομαι. Υπάρχει διέξοδος από αυτή την κατάσταση που περιγράφεις; Η μόνη διέξοδος είναι η αισθητική. Το ότι οι άνθρωποι φτιάχνουν ωραία πράγματα, κάποιοι μπορούν ν’ αγαπηθούν, να κάνουν μια οικογένεια, να κάνουν μια ταινία εν προκειμένω. Αλλά μέσα σε μια ομορφιά, όλα αυτά. Είναι πράξεις ομορφιάς, κατάφασης, ελπίδας, διότι λες «ναι» στον κόσμο, σηκώνεσαι από τον καναπέ σου και κάνεις κάτι, δεν κάθεσαι εκεί να πεθάνεις. Όπου υπάρχει δημιουργία, για να συνοψίσω. Επομένως, μέσα σε μια ιστορία πεσιμιστική, όπως λες, μπορείς ν’ αναγνώσεις μια ποίηση, μια χαρά, μια ανάταση.

-Άρα, δεν είναι αναγκαίο ένα happy end; Ένα τέλος με ελπίδα, δηλαδή;

-Κοίτα, η ελπίδα δεν είναι κάτι αγοραίο. Ούτε κάτι το ηθικοπλαστικό. Να κάνω μια ταινία με happy end για ποιο λόγο; Αυτά είναι μπούρδες. Αφού όλοι θα πεθάνουμε κάποτε, είτε το βλέπεις μεταφορικά είτε όπως είναι η ζωή μας, η ζωή των ανθρώπων. Όλα είναι πεπερασμένα, κι όλα θα καταλήξουν στο χώμα. Άρα, ένα φινάλε μαύρο. Παρολαυτά, αυτό τι σημαίνει; Ότι η ζωή δεν μπορεί να έχει ελπίδα; Όχι βέβαια, μόνο όμως αν βάλεις στη διάρκειά της αισθητική.

Και επειδή αυτή τη φορά,
η τεχνολογία παίζει ρόλο διαδραστικό,
ανατρέξτε στο blog της ταινίας
http://maxairovgaltis.wordpress.com/
και στείλτε την απορία σας στο maxairovgaltis@gmail.com.
Προσέξτε… Μόνο ερωτήσεις για σινεμά.

-Θα σου πουν ότι το ερωτικό τρίγωνο του «Μαχαιροβγάλτη» φέρνει στην ιστορία του μυθιστορήματος του Τζέιμς Κέιν, «Ο ταχυδρόμος χτυπάει πάντα δυο φορές». Το είχες υπόψη σου;

-Μου το έχουν πει ήδη αλλά δεν το καταλαβαίνω. Γιατί έτσι κι αλλιώς είναι μια αρχετυπική ιστορία αυτή. Να, τις προάλλες διάβαζα στην εφημερίδα ένα παρόμοιο περιστατικό που συνέβη στη χώρα μας. Απορώ με τους ανθρώπους, πρόκειται για ένα καθαρά αρχετυπικό ερωτικό τρίγωνο, δεν το ανακάλυψε ο Κέιν αλλά υπήρχε από πάντα.

-Συμπλήρωσες μια άτυπη τριλογία με τον «Μαχαιροβγάλτη»;

-Τριλογία δεν θα την έλεγα, διότι είναι και οι τρεις ταινίες διαφορετικές. Αλλά έτσι όπως το θέτεις, ναι, υπάρχει μια κεντρική έννοια : είναι ο σύγχρονος Έλληνας. Ο μικροαστός του σήμερα.

-Θεωρείς ότι εξάντλησες αυτό το θέμα;

-Δε νομίζω ότι εξαντλείται το θέμα του σύγχρονου Έλληνα. Έχει πολύ ψωμί, πολλές παραμέτρους, είναι ατελείωτο, διότι μην ξεχνάς ότι η μεσαία τάξη μιας κοινωνίας είναι και η πλειοψηφία. Έχει διάρκεια. Πάντα βέβαια υπό το πρίσμα το ανθρωποκεντρικό. Δηλαδή, δεν αντιμετωπίζω τους ήρωες μου ψυχρά και αποστασιοποιημένα, όσο κουμάσια, αχρείοι ή τρισάθλιοι είναι, αλλά με αγάπη. Πάντως και για να σε προλάβω, δεν μπορώ να σου πω με βεβαιότητα ότι θα συνεχίσω το θέμα αυτό και στο μέλλον. Θα δούμε...

Σημ. : Αναπόφευκτα, προς το τέλος της συνέντευξης αναφερθήκαμε και στο σημερινό κινηματογραφικό τοπίο που διαμορφώνεται στη χώρα μας. Ο Γιάννης Οικονομίδης δεν συμμετέχει στις διεργασίες των Κινηματογραφιστών στην Ομίχλη ούτε είναι μέλος της νεοσύστατης Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό όλη αυτή την κατάσταση και δηλώνει συμπαθών στις παραπάνω κινήσεις, περιμένοντας να δει τη μετέπειτα πορεία τόσο αυτών όσο και του Υπουργείου Πολιτισμού αναφορικά με το νέο νόμο, ώστε να κρίνει. Γενικώς, όμως, θεωρεί ότι «η υπερβολική ενασχόληση με όλα αυτά είναι ξόδεμα ενέργειας και χάσιμο καλλιτεχνικού χρόνου».

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο τεύχος 11 του μηνιαίου free press "Move it" (Νοέμβριος 2010).

8 Νοε 2010

ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ (1981)

Είναι μια ταινία που κινείται στα λεπτά όρια του ιστορικού και του ποιητικού. Μια επικίνδυνη ισορροπία στην οποία -άλλωστε- στηρίζεται όλο το έργο του Λάκη Παπαστάθη. Αυτό μπορείς να το εξακριβώσεις και στην τέταρτη ταινία του, το "Ταξίδι στη Μυτιλήνη", που θα βγει στις αίθουσες στις 18 Νοεμβρίου.

Η ελληνικότητα του Παπαστάθη είναι αδιαμφισβήτητη. Το ίδιο και η ποιητική του οπτική. Στον "Καιρό των Ελλήνων", την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, γυρνάει στα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους (μετά την επανάσταση), ανακατεύεται με τη λαϊκή και θρησκευτική παράδοση του λαού μας, και αποδομεί τις εντελώς ξεκάθαρες ταξικές διαφορές των «πρώτων» κατοίκων της μικρής -τότε- χώρας.

Διαφορετική η θέαση της ταινίας, τότε και τώρα. Και ενώ στη σοσιαλιστική (και αριστερή στην κουλτούρα της) δεκαετία του ’80 άπαντες τάχθηκαν στο πλευρό του ληστή της πλουτοκρατίας (σε μια έξοχη ερμηνεία ο σκηνοθέτης Αλέξης Δαμιανός), σήμερα δεν θα παραξενευόμουν αν έβλεπα θεατές να συμπάσχουν με τον Έλληνα αριστοκράτη, τον αρχαιολάτρη, τον εθνικόφρονα. Χωρίς βέβαια να αποκλείεται και τώρα η «αριστερή» ματιά.

Μιλάω για όλα αυτά, διότι πολύ απλά ο "Καιρός των Ελλήνων" είναι μια βαθιά πολιτική ταινία. Ένα σχόλιο των τάξεων. Και κοινωνική τη λες, αλλά στιγματίστηκε από την εποχή παραγωγής και προβολής της. Είναι, επίσης, μια ταινία με όλα εκείνα τα θετικά και αρνητικά συμπτώματα του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου. Ποιητική, από τη ρίζα της νοηματική, γεμάτη παραβολές και συμβολισμούς.

Μια πλειάδα γνωστών ηθοποιών αλλά και ανθρώπων του σινεμά έπαιξε στην πρώτη ταινία του Παπαστάθη, ενώ ο ίδιος είχε ήδη μια πορεία 15 χρόνων με μικρού μήκους ταινίες, ντοκιμαντέρ και τηλεόραση (εκπομπή «Παρασκήνιο»). Πλέον σημαντική, όμως, είναι η συμβολή του Δαμιανού σε όλα τα σημεία της παραγωγής πέρα από τον πρωταγωνιστικό του ρόλο.

*Το κείμενο γράφτηκε από τον Νέστορα Πουλάκο και δημοσιεύτηκε στη στήλη Hellas Film του κινηματογραφικού portal www.sevenart.gr (3-11).

ΗΜΕΡΕΣ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟΥ (1987)

Η ροπή στη νοσταλγία του Woody Allen είναι γνωστή. Από τις πιο χαρακτηριστικές ταινίες του σε αυτή την κατηγορία, είναι οι "Μέρες Ραδιοφώνου". Με κεντρικό χαρακτήρα έναν πιτσιρικά και το πώς αυτός βίωσε τις ένδοξες ραδιοφωνικές μέρες από τα τέλη της δεκαετίας του ’20 μέχρι αμέσως μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Allen ξεδιπλώνει τις πιο γνωστές -πραγματικές ή φανταστικές, αλλά τουλάχιστον «υπαρκτές»- ιστορίες της εποχής. Εκείνη που θα ξέρεις σίγουρα είναι η «επίθεση αρειανών στη Γη» κατά Όρσον Γουέλς. Βλέποντας την ταινία, καταλαβαίνεις τι σήμαινε ραδιόφωνο εκείνη την εποχή για τους ανθρώπους. Ό,τι ακριβώς σημαίνει η τηλεόραση σήμερα. Αποχαυνωτικό. Ναρκωτικό. Απαραίτητο. Οι "Μέρες Ραδιοφώνου", όπως ξαναείπα, εντάσσεται σε αυτές τις νοσταλγικές ταινίες του Woody Allen. Όπως το "Συμφωνίες και ασυμφωνίες" (1999), που μετέφερε όλη την κουλτούρα της τζαζ και των νυχτερινών κέντρων της δεκαετίας του 1930.

*Το κείμενο γράφτηκε από τον Νέστορα Πουλάκο και δημοσιεύτηκε στο αφιέρωμα για τον Γούντι Άλεν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (2-11).
Justify Full

6 Νοε 2010