30 Δεκ 2010

Ταινίες 30ης Δεκεμβρίου 2010..

Toυ Νέστορα Πουλάκου
poulakos@sevenart.gr

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες τέσσερις ταινίες, που δε βρίθουν και ποιότητας (για να σου ανοίξω τα μάτια), και κλείνει έτσι το 2010 με έναν άτσαλο τρόπο. Καλή χρονιά, από μένα να έχεις. Ταινία της εβδομάδας είναι η γαλλική κομεντί "Το γράμμα που άλλαξε τη ζωή μου", του σκηνοθέτη της επιτυχίας "Αγάπα με αν τολμάς". Τα θετικά της ταινίας είναι η έξυπνη ιδέα της, η πανέμορφη Σοφί Μαρσό και η φροντισμένη παραγωγή. Τα μειονεκτήματά της είναι η άνευρη σκηνοθεσία, τα κλισέ τρικ και η αδιάφορη εξέλιξη της ιστορίας. Το θρίλερ εποχής "Solomon Kane" μπορεί να βασίζεται στον ήρωα που έφτιαξε ο μυθιστοριογράφος του "Κόναν ο βάρβαρος", μπορεί να είναι κάπως παλιομοδίτικο (καλό αυτό) και κλασικό στην κινηματογράφησή του, όμως, και κούφια ιστορία έχει και φτηνιάρικα εφέ και κακή διανομή ρόλων. Μια και μιλάμε για φτηνιάρικα εφέ, άντε να σου πω για τον Γουές Κρέιβεν, τον βασιλιά του νεανικού θρίλερ, ο οποίος επανέρχεται με την ταινία "Κλέφτης ψυχών". Για να σωθεί, μάλιστα, η ταινία από τον όλεθρο προβάλλεται και σε 3D μπας και προσελκύσει κάνα πιτσιρικά, που θέλει να καφρίσει κάποιο βράδυ του. Αν και η ιστορία κλασική νεανική, η ταινία πάσχει από όλα τ’ άλλα, και κυρίως από έλλειψη τρόμου. Άργησε λίγο αλλά τελικά προβάλλεται κι εδώ μια ακόμη κινηματογραφική μεταφορά του δημοφιλούς κόμικ "Λούκι Λουκ". Γαλλικής παραγωγής, πιάνει και το πνεύμα και την ατμόσφαιρα της κλασικής ιστορίας που μας μεγάλωσε, αλλά τόσο η απροσδιόριστη κινηματογράφησή της όσο και οι επιτηδευμένες ερμηνείες που διαθέτει σε αφήνουν κάπως μετέωρο.

Το γράμμα που άλλαξε τη ζωή μου (5/10)

Μια feelgood ταινία προσπάθησε να γυρίσει ο Γιαν Σαμουέλ, μέσα από τις ανθρώπινες παραδοξότητες, τυχαιότητες και ανατροπές, που συμβαίνουν καθημερινά και γύρω μας. Ο σκηνοθέτης του "Αγάπα με αν τολμάς", που μου εκμυστηρεύτηκε ότι «ουσιαστικά η ταινία είναι μια ανοιχτή πρόσκληση προς όλους να επανεξετάσουν τη ζωή τους» στη συνέντευξη που μου παραχώρησε, στα σίγουρα επεδίωξε να μπλέξει και πάλι την παιδική ηλικία με τον κόσμο των μεγάλων και να εξάγει το απόσταγμα της ζωής. Η ταινία αυτή και συγκινεί και είναι μπανάλ. Και θαμπώνεσαι από την ομορφιά και τη χάρη της Σοφί Μαρσό και ξεφυσάς από τα κλισέ, που σου πετάει ένθεν κακείθεν ο Σαμουέλ. Και συμπάσχεις με τη Μαρσό για το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται, αλλά και μένεις στην απόσταση όταν τα πράγματα σοβαρεύουν απότομα και άνευ λόγου. Τέλοσπαντων, η ταινία αυτή η γαλλική ταιριάζει ταμάμ στις γιορτινές αυτές μέρες, πιθανότατα όμως θα έχει μια καλύτερη τύχη στο dvd ή και στην τηλεόραση.

Solomon Kane (4/10)

Ο απόλυτα κακός που τρώει τη φλασιά και γίνεται ο απόλυτα καλός. Και μετά η κοινωνία δεν τον αφήνει ν’ αγιάσει και θα το παλέψει μέσα του, γιατί θέλει και δε θέλει να ξαναγίνει κακός. Υπέρ-απλουστευμένη εκδοχή της -έτσι κι αλλιώς- κούφιας ιστορίας του "Solomon Kane", που ο ήρωας του σχεδιάστηκε από τον Χάουαρντ του "Κόναν ο βάρβαρος". Και να σου πω την αλήθεια μου, ενώ η ταινία στην αρχή σαν να πήγε να μ’ εντυπωσιάσει μετά μου τα χάλασε. Αυτή η παλιομοδίτικη, σκοτεινή, γοτθικού στυλ, κινηματογράφηση του Μπασέτ μου άρεσε, γιατί ταιριάζει γάντι σε θρίλερ εποχής και κυρίως περιόδου γύρω στον 16ο αιώνα. Και η μη εκτεταμένη χρήση ψηφιακών εφέ μου άρεσε αν και όσο περνούσε η ώρα στην ταινία όλο και αυξάνονταν όλο και αυξάνονταν. Και στο τέλος φαίνονται και φτηνιάρικα. Όπως και να έχει, τα σημαντικότερα προβλήματα της ταινίας είναι οι εντελώς αδιάφορες ερμηνείες της και η χιλιοειπωμένη, τετριμμένη ιστορία της. Γιατί τα υπόλοιπα τρώγονται και μπορούν να προσελκύσουν και κόσμο.

Kλέφτης ψυχών (3/10)

Ο λύκος κι αν εγέρασε μυαλό δεν πρόκειται να βάλει. Κι αν οι ταινίες του Γουές Κρέιβεν ήταν σαν τις "Ο εφιάλτης στο δρόμο με τις λεύκες", "Τελευταίο σπίτι αριστερά", "Scream", τότε εντάξει. Έλα, όμως, που δεν είναι και το, βασικότερο, δεν το βλέπω να ξαναγίνονται τέτοιες από τον 71χρονο σκηνοθέτη. Ο βασιλιάς του νεανικού θρίλερ σκηνοθετεί μια ακόμη ιστορία για εφήβους, που τους διακατέχει ο φόβος από την αναβίωση ενός παλιού φονιά που ξαναβγήκε παγανιά. Εντάξει, ποτέ από τις ιστορίες του Κρέιβεν δεν περίμενες πολλά. Περίμενες, όμως, από το ψαχνό, δηλαδή την αισθητική του τρόμου, που έρχεται μέσα από την κινηματογράφηση του Κρέιβεν (σκηνοθεσία, φωτογραφία). Με αυτό τον τρόπο βγάζει και από τους εφήβους του, τον καλύτερο εαυτό τους ερμηνευτικά. Στην ταινία "Κλέφτης ψυχών", δυστυχώς, δεν υπάρχει τίποτε από τα παραπάνω. Και μια και απουσιάζει ο τρόμος -το σημαντικότερο δηλαδή- δεν ξέρω αν χρειάζεται να ασχοληθείς περαιτέρω. Βγαίνει και σε 3D, μια απόφαση που δείχνει ότι θέλει να μαζέψει τα ασυμμάζευτα.

Λούκυ Λουκ (3/10)

Έκατσα και είδα με όρεξη τον "Λούκι Λουκ", γιατί το κόμικ του με μεγάλωσε (όπως φαντάζομαι και αρκετούς από εσάς). Την είχα βέβαια την απορία μου γιατί άργησε να προβληθεί στη χώρα μας, μια απορία που μου έφυγε πολύ γρήγορα. Η κινηματογραφική μεταφορά του "Λούκι Λουκ" παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα αφήγησης. Η ποπ κινηματογράφησή της αντί να της δίνει το κάτι παραπάνω αντιθέτως τη μπουρδουκλώνει, την αποσυντονίζει από το στόχο της, που δεν είναι άλλος παρά το ειρωνικό της σχόλιο στην Άγρια Δύση και η έμμεση αναφορά στο σπαγγέτι γουέστερν. Επίσης, μου φάνηκαν πολύ επιτηδευμένες και οι ερμηνείες στην ταινία. Σαν να θέλανε να δώσουν το κάτι παραπάνω οι ηθοποιοί από αυτό που ζητούσε η ιστορία. Εν ολίγοις, ακόμη και αν πιάνει την ατμόσφαιρα και το στυλ του "Λούκι Λουκ", αυτή η γαλλική παραγωγή μοιάζει πολύ λίγη, πολύ μικρή, γι’ αυτό που θέλω να δω στην οθόνη.

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (30-12-10).

29 Δεκ 2010

"Τα πάντα ρή-τος / This history of music and poetry : Λευκή Καταιγίδα" - No 81

Μουσική/Στίχοι:Παυλίδης Παύλος

Την πρώτη φορά ήταν σαν να χε αρπάξει φωτιά
κάπου μέσα βαθιά κάτι μες την ψυχή μου
κοιτούσα τις φλόγες κι αυτόν τον αέρα μακριά
να αλλάξει αργά τις σκιές της ερήμου

Χορεύοντας μου δείξες μέσα σε πέντε λεπτά
τι θα πει πουθενά και πως χάνεται ο χρόνος
ότι αν το πιστέψεις στα αλήθεια η αγάπη μπορεί
ότι αν αφεθείς σ' οδηγάει ο δρόμος

Από τότε περάσανε χρόνια κύλησαν νερά
όμως κάπου βαθιά η φωτιά καίει ακόμη
λυπάμαι που έφυγα εκείνη τη νύχτα κρυφά
βιαστικά και χωρίς να ζητήσω συγνώμη

Το μόνο που θα θελα κάποτε αν σε ξαναδώ
είναι να πω ευχαριστώ για το θαύμα που είδα
και να δώσω για μια τελευταία φορά το ρυθμό
στον τρελό σου χορό στην λευκή καταιγίδα

Σαν σήμερα – 29 Δεκεμβρίου

1800: Γεννιέται ο εφευρέτης Τσαρλς Γκουντγίαρ, ο οποίος ανακάλυψε τη θείωση του ελαστικού, που το καθιστά ανθεκτικό στις μεταβολές της θερμοκρασίας. Ο ίδιος ανακάλυψε και τον εβονίτη.

1890: Πεθαίνει ο αρχηγός των Σιου, το "Μεγάλο Πόδι".

1891: Ο Τόμας Έντισον παίρνει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το ασύρματο ραδιόφωνο.

1901: Η κωμωδία του Μολιέρου "Βιβλιοθηκάριος" ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στο Βασιλικό Θέατρο.

1916: Εκδίδεται το έργο του Τζέιμς Τζόις, "Το Πορτραίτο του Καλλιτέχνη".

1937: Γεννιέται ο ηθοποιός, σκηνοθέτης και σεναριογράφος, Άντονι Χόπκινς.

1946: Γεννιέται η τραγουδίστρια Μάριαν Φέιθφουλ.

1952: Κυκλοφορεί το πρώτο βοήθημα ακοής, που βασίζεται σε έναν κρυσταλλικό πολλαπλασιαστή (τρανζίστορ).

1967: Πεθαίνει ο Πολ Γουάιτμαν, ένας από τους πρώτους μουσικούς που έκαναν γνωστή στο ευρύ κοινό τη μουσική τζαζ.

27 Δεκ 2010

DIABLERY

Στους ρυθμούς του black metal θα είναι η συμπρωτεύουσα την Δευτέρα 27 Δεκεμβρίου. Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ελληνικές black metal μπάντες, οι Diablery, θα επισκεφτούν την Θεσσαλονίκη για μία μοναδική συναυλία που δεν πρέπει να χάσει κανείς στο Εightball club. Μαζί τους οι Distorted Force!

Ώρα έναρξης : 20.00
Είσοδος : 8 με μπύρα

Μην τους χάσετε!

Aλεξία Νταμπίκη

26 Δεκ 2010

23 Δεκ 2010

Ταινίες 23ης Δεκεμβρίου 2010

Toυ Νέστορα Πουλάκου

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες οχτώ ταινίες και μια επανέκδοση, από τις πλέον κλασικές μα διφορούμενες παραγωγές του Ναγκίσα Οσίμα. Μ’ αυτά και με αυτά, μες στο Δεκέμβριο έχουν παιχτεί 34 ταινίες και ακόμη ο μήνας δεν έχει τελειώσει. Βγάλε το συμπέρασμά σου, τώρα… Ταινία της εβδομάδας είναι το animation "Ο Θαυματοποιός" της ομάδας που έκανε την εμπορική και ποιοτική επιτυχία "Το τρίο της Μπελβίλ". Η ιστορία βασίζεται σε σενάριο του σπουδαίου Ζακ Τατί. Πρόκειται για μια ταινία γλυκιά και συναισθηματική, που πάει για τα πολλά βραβεία. Το ντοκιμαντέρ "Ο Όρμος" κέρδισε το Όσκαρ ντοκιμαντέρ 2010. Ο σκηνοθέτης του είναι ο Έλληνας Λουί Ψυχογιός, που με τη διεισδυτική (μα κάπως άνευρη, άγευστη) ματιά του «ξεσκεπάζει» τις μαζικές δολοφονίες δελφινιών από τους Ιάπωνες. Μια και μιλάμε για Έλληνες κινηματογραφιστές, άντε να σου πω και την ελληνική ταινία της εβδομάδας. Το αλησμόνητο έργο του Ψαθά, "Ζητείται ψεύτης", προβάλλεται σε ριμέικ από τους Ιεροκλή Μιχαηλίδη - Άγγελο Φραντζή, μια σύμπραξη των Village & Odeon. Κατώτερο των προσδοκιών, δεν φτάνει τα στάνταρ του -προ διετίας- "Ηλία του 16ου", διαθέτει όμως έναν πολύ αξιόλογο πρωταγωνιστή. Σημειώνω ότι δεν πραγματοποιήθηκε δημοσιογραφική προβολή. Προσωπικά την είδα από επαγγελματικό μαζοχισμό. Συναισθηματική, με feelgood διάθεση και ελπιδοφόρα μηνύματα για τη ζωή, είναι η γεμάτη ανθρωπιά ταινία "Ο κόσμος είναι μεγάλος και η σωτηρία της ψυχής βρίσκεται στη γωνία". Βουλγάρικης παραγωγής του 2008, έφτασε μέχρι την 9άδα του φετινού Όσκαρ ξένης ταινίας. Στιβαρή η ερμηνεία του Μίκι Μανόλοβιτς (θυμήσου ερμηνείες του σε ταινίες όπως "Ο μπαμπάς λείπει σε ταξίδι για δουλειές", "Underground", "Μαύρη γάτα, άσπρος γάτος"). Την κριτική του θα στη γράψει ο Δηράκης. Πολύ αμφίσημες εντυπώσεις μου άφησε η καινούρια προσπάθεια του Στίβεν Φρίαρς, "Η επεισοδιακή επιστροφή της Ταμάρα Ντρου". Τα κάλλη της Γκέμα Άρτερτον είναι όλη η ταινία, το ειρωνικό και γλυκόπικρο θέμα της όμως γυρίζεται με τέτοιο μονότονο και ανιαρό τρόπο, που είναι να απορείς. Οι "Γονείς της συμφοράς" είναι η τρίτη ταινία της σειράς "Meet the…" (βαστά κοντά δέκα χρόνια) και μη σου φανεί περίεργο αν υπάρχει και συνέχεια. Το γέλιο βγαίνει, όχι και αβίαστα όμως, μια και οι Ντε Νίρο - Στίλερ κάνουν ό,τι μπορούν για να σε διασκεδάσουν. Μετριότατο. Το animation "Ένα παραμύθι για δυο κουνουπάκια" έχει το ενδιαφέρον του. Αποκλειστικά για παιδιά, προβάλλεται μεταγλωττισμένο. Βέβαια, άργησε και να μας έρθει, μια και είναι δανέζικη παραγωγή του 2007. Το -επίσης- παιδικό "Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ", με πρωταγωνιστή τον Τζακ Μπλακ, δεν υπέπεσε στην αντίληψη μου. Να με συγχωρείς αλλά δεν νομίζω ότι με χρειάζεσαι κιόλας άμα θες να το δεις. Η επανέκδοση της εβδομάδας είναι η ταινία του Ναγκίσα Οσίμα "Καλά Χριστούγεννα Κύριε Λώρενς". Προβλήθηκε το 1983 και παίζουν ο Ντέιβιντ Μπόουι, ο Τακέσι Κιτάνο και ο Ραϊούτσι Σακαμότο (ναι, ο συνθέτης). Από το σκηνοθέτη της "Αυτοκρατορίας των Αισθήσεων". Η ταινία έχει ελάχιστη σχέση με Χριστούγεννα, παραμένει όμως κλασική παρόλο που η παρωχημένη σκηνοθετική προσέγγιση του Οσίμα (ακόμη και για την εποχή της) καταστρέφει το πολύ δυνατό θέμα ταμπού που πραγματεύεται.

Ο θαυματοποιός (6/10)

Τα καλά τα animation πάντα τ’ αγαπώ, μια και θεωρώ ότι για να τα πετύχει ο δημιουργός πρέπει να πασχίσει. Δεν είναι και εύκολο πράγμα να καταφέρεις μια καλή κατασκευή που να μη μοιάζει φτηνή και ψεύτικη. Δεν είναι εύκολο να καταφέρεις να πετύχεις την ατμόσφαιρα και να τη συνδυάσεις με το τραγούδι, που θα σε ταξιδέψει. Και όλα αυτά μαζί με την ιστορία, που έτσι και είναι σπιρτόζα και συναισθηματική, μπορεί να σε γλυκάνει, να σε κάνει να περάσεις ευχάριστα και νοσταλγικά -γιατί όχι;-. Όλα τα παραπάνω τα πέτυχε η ομάδα της επιτυχίας του "Τρίο της Μπελβίλ" -το θυμάσαι νομίζω που είχε σαρώσει εμπορικό και ποιότητα και βραβεία το 2003; Αυτός ο δαιμόνιος Σιλβέν Σομέ «άρπαξε» ένα αυθεντικό σενάριο του αείμνηστου Ζακ Τατί, που μας έμαθε σινεμά, και έκανε ένα κινούμενο σχέδιο που θυμίζει βωβό σινεμά και σου γεμίζει με γλύκα την ψυχή. Και με την ιστορία του και με την κατασκευή της και με όλα τα άλλα. Η ταινία έχει ήδη πάρει τα πρώτα της βραβεία, είναι υποψήφια για τη Χρυσή Σφαίρα Κινουμένου Σχεδίου και αναμένεται στα Όσκαρ.

Ζητείται ψεύτης (5/10)

Παρόλο που δεν θα ‘πρεπε, μια και δεν έγινε δημοσιογραφική προβολή, στη γράφω την κριτική για να πάρεις κι εσύ την ιδέα σου από αυτό το νέο ριμέικ παλιάς ελληνικής ταινίας. Είδα το "Ζητείται Ψεύτης" από επαγγελματικό μαζοχισμό αλλά και γιατί περίμενα κάτι ανάλογο με τον -προ διετίας- "Ηλία του 16ου". Κοίτα, δεν απογοητεύτηκα να σου πω και την αλήθεια μου. Ούτε θορυβήθηκα, ούτε άλλα τέτοια. Παρολαυτά δεν άγγιξε και τα υψηλά στάνταρ του "Ηλία του 16ου". Το κλασικό έργο του Ψαθά αντιμετωπίζεται με σεβασμό. Και σκηνοθετικά, η σύμπραξη Μιχαηλίδη-Φραντζή έκανε ότι μπορούσε, καθότι σεναριακά -για να είμαι και ειλικρινής μαζί σου- η μεταφορά ήταν φλατ και δεν πρόσφερε τίποτε μα τίποτε το αξιόλογο. Το μόνο κέρδος από την ταινία, για να στο πω και να μη σε σκάω, είναι ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, που ναι μεν γνωστός από τα προηγούμενα χρόνια, τώρα όμως έδωσε ερμηνεία καριέρας ως «Ψευτο-Θόδωρος» και μπράβο του.

Η επεισοδιακή επιστροφή της Ταμάρα Ντρου (5/10)

Απ’ ότι μαθαίνω, το κόμικ του Σίμοντς είχε την επιτυχία του και καλά έκανε ο γερόλυκος Στέφεν Φρίαρς, που ταινία του έχεις να δεις από τη "Βασίλισσα" του 2006 μια και το "Cheri" δεν το θεώρησαν οι διανομείς άξιο να μας το δείξουν, και το γύρισε ταινία. Τώρα να σου πω ότι η γραμμική σκηνοθεσία του Φρίαρς είναι και μονότονη και ανιαρή; Χωρίς τίποτε να σε τραβάει σε αυτή αφήνει την ταινία να κυλήσει στηριζόμενος σε δυο συνιστώσες: Αφενός στο σενάριό του, που ακολουθεί την κυκλική πορεία των εποχών (θυμίζει και λίγο "Μια χρονιά ακόμη" του Μάικ Λι) και είναι πικρό, ειρωνικό, εκδικητικό, ερεθιστικό, μα και μινιμαλιστικό, ατόφιο και αυθεντικό, απλό, λαϊκό. Εν ολίγοις, μια πολύ καλή δουλειά έχει γίνει. Και αφετέρου, σε αυτή τη θεσπέσια ηθοποιό με τα κάλλη, που γεμίζουν όλη την ταινία. Η Γκέμα Άρτερτον, που τη θυμάμαι από τα «χορευτικά» της στο κατά τα άλλα ψεύτικο μπλοκμπάστερ "Ο πρίγκιπας της Περσίας", έχει και την εμφάνιση και το ταλέντο να στηρίξει μια ταινία μόνη της.

Γονείς της συμφοράς (5/10)

Δεν θα μου φανεί κι απίθανο αν υπάρξει και τέταρτη ταινία στην κινηματογραφική αυτή σειρά καθότι το γέλιο εξακολουθεί και βγαίνει, αν κι όχι αβίαστα, τα κωμικά σκετς έχουν το γούστο τους, εν γένει αντέχεται. Το δίδυμο Ντε Νίρο-Στίλερ κάνει ό,τι περνά από το χέρι του, το πόδι του, την κοιλιά του, το πουλί του, απ’ όπου μπορείς να φανταστείς εν ολίγοις, για να σε κάνει να γελάσεις. Στιγμές-στιγμές το καταφέρνει και αποζημιώνεσαι. Εντάξει, είναι μια λίγη ταινία, όπως και να τη δεις, παρολαυτά θα το διασκεδάσεις, θα περάσει το βράδυ σου ευχάριστα. Δε χάθηκε και ο κόσμος άλλωστε, πλάκα έχει έτσι κι αλλιώς.

Ο Όρμος (5/10)

Για να σου πω την αμαρτία μου, δεν ενθουσιάστηκα και τόσο με το φετινό Όσκαρ ντοκιμαντέρ. Γιατί όσο θυμάμαι το περυσινό "Man on wire", με τον τύπο που πέρασε πάνω σε ένα σκοινί ανάμεσα από τους -άλλοτε- Δίδυμους Πύργους, μου κόβεται η ανάσα ακόμα και τώρα. Όχι ότι το θέμα δεν με άγγιξε. Αν και γνωστό βέβαια από τα media, μπράβο στον Ψυχογιό και την ομάδα του που καταφέρανε μέσα από την ακτιβιστική τους δράση (αλλά και των υπολοίπων ακτιβιστών που παρελαύνουν από την ταινία) να αναδείξουν και φυσικά να καταδείξουν το παρατεταμένο φονικό που γίνεται στην Ιαπωνία. Εκεί, δηλαδή, στη χώρα των δελφινιών και, εν προκειμένω, στο χωριό των δελφινιών, που σφάζονται τα… δελφίνια κατά χιλιάδες ή και αιχμαλωτίζονται για να γίνουν θέαμα. Όντως ένα δυνατό θέμα εντελώς όμως απογυμνωμένο σκηνοθετικά, και κυρίως χωρίς κάτι να σε κερδίζει στην αφήγησή του. Μπορεί και να ήθελε το κάτι διαφορετικό.

Ένα παραμύθι για δυο κουνουπάκια (4/10)

Σαν κάπως να μας άργησε αυτό το δανέζικο κινούμενο σχέδιο μια και είναι παραγωγής 2007 και έχει παιχτεί στα σίγουρα και στο φεστιβάλ για παιδιά της Ολυμπίας, που την καλλιτεχνική διεύθυνση έχει ο Δημήτρης Σπύρου. Βέβαια, θα αποζημιώσει εκατό τοις εκατό τα παιδιά και μόνο. Και αυτό φτάνει για να λέω και την αλήθεια. Δεν χρειάζεται άπαντα να τα βλέπουν και οι μεγάλοι. Εντελώς παιδικό, κατασκευασμένο αποκλειστικά γι’ αυτό το target group, με έντονα χρώματα και μια ιστορία περί διαφορετικότητας των «συμμετεχόντων» στο ζωικό βασίλειο. Ευτυχώς, λείπει ο άνθρωπος. Εντάξει, έχω δει και καλύτερα κινούμενα σχέδια αλλά μια και έχω μεγαλώσει και, επίσης, αφού είναι μεταγλωττισμένο στα ελληνικά, σου λέω να πάρεις τον μικρό που έχεις δίπλα σου και να τον πας να το δει. Θα του αρέσει, πίστεψε με.

Καλά Χριστούγεννα, Κύριε Λώρενς (6/10)

Από τις πλέον δυνατές ιστορίες ταμπού, που θα μπορούσε μόνο ένας Ναγκίσα Οσίμα (ναι, ο σκηνοθέτης της "Αυτοκρατορίας των Αισθήσεων") να δείξει στο κοινό. Στα μέσα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, σε ένα ιαπωνικό στρατόπεδο «συγκατοικούν» Ιάπωνες στρατιώτες και Εγγλέζοι αιχμάλωτοι. Μες στο κλίμα της διαφορετικότητας και της έντασης, η υφέρπουσα ομοφυλοφιλία θα κάνει την εμφάνισή της. Και ο Ντέιβιντ Μπόουι και ο Τακέσι Κιτάνο και ο Ραϊούτσι Σακαμότο (υπογράφει και το βραβευμένο με BAFTA σάουντρακ, αυτός ο σπουδαίος συνθέτης) συμμετέχουν σε ένα ετερόκλητο καστ, που αντικατοπτρίζει πλήρως το πολύπτυχο του σεναρίου. Αν και κλασική η ταινία πλέον και με μεγάλη φήμη, από την εποχή της αντιμετωπίστηκε με δυσπιστία, κυρίως λόγω της παρωχημένης σκηνοθετικής προσέγγισης του Οσίμα. Να φανταστείς ότι η ταινία σε σημεία βαλτώνει «μέχρι τα γόνατα». Άσε που ελάχιστη είναι και η σχέση της με τα Χριστούγεννα (παρεξηγήσιμος ο τίτλος, αν νομίζεις ότι είναι ταινία της περιόδου αυτής).

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (23-12-10).

22 Δεκ 2010

ΒΑΚΧΙΚΟΝ ΤΕΥΧΟΣ #12

ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ ΤΟ ΤΕΥΧΟΣ #12 ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΤΕΧ-
ΝΩΝ ΒΑΚΧΙΚΟΝ “ΝΟΣΤΑΛΓΩ ΤΟ ΑΣΥΛΛΗΠΤΟ”.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ :

- ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

- ΦΥΛΛΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ : ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΩΝ Γ. ΥΦΑΝΤΗ, Ν. ΣΙΔΕΡΗ,
Γ. ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΥ, Α. ΘΗΒΑΙΟΥ, Τ. ΡΗΤΟΥ, Κ. ΚΑΝΤΣΟΥ, ΑΝΕΚΔΟΤΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ
ΤΗΣ Ε. ΑΝΔΡΙΤΣΑΝΟΥ, ΑΝΕΚΔΟΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ Ε. ΜΑΥΡΑΚΗ / ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΥ-
ΤΑΙΑ “ΠΟΙΗΤΕΡΙΑ” Η ΣΟΦΙΑ ΚΟΛΟΤΟΥΡΟΥ ΣΥΣΤΗΝΕΙ ΤΗΝ ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ
ΙΑΚΩΒΟΥ

- ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ : Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΥΛΙΚΑΚΟΣ ΜΙΛΑ ΣΤΟΥΣ ΑΝΙΣΣΑ ΧΑΣΙΜ ΚΑΙ
ΠΕΤΡΟ ΓΑΡΔΙΚΛΗ / Η ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΑΝΔΡΙΤΣΑΝΟΥ ΜΙΛΑ ΣΤΗ ΜΑΡΙΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΑ : ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΟ-ΑΛΕΞΗ ΑΣΛΑΝΟΓΛΟΥ (Δ. ΚΟΥΜΑΣΙΔΗΣ), ΤΗΝ ΚΙΚΗ
ΔΗΜΟΥΛΑ (Χ. ΚΡΕΜΝΙΩΤΗΣ), ΤΟΝ Δ.Π. ΠΑΠΑΔΙΤΣΑ (Δ. ΠΑΛΑΖΗΣ), ΤΗΝ ΑΝΝΑ
ΑΧΜΑΤΟΒΑ (Α. ΣΟΛΕΡΤΗ), ΤΟΝ ΜΙΧΑΛΗ ΚΑΤΣΑΡΟ (Α. ΘΗΒΑΙΟΣ) / Ο ΝΕΣΤΟΡΑΣ
ΠΟΥΛΑΚΟΣ ΔΙΑΒΑΖΕΙ ΓΙΑΝΝΗ ΤΖΩΡΤΖΗ (AUDIO) / Η ΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΓΕΛΙΚΗΣ
ΚΟΡΡΕ ΣΥΝΟΜΙΛΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΤΗ ΣΟΛΕΡΤΗ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ : ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΔΑΝΙΗΛ ΧΑΡΜΣ (Γ. ΜΠΛΑΝΑΣ), ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ
ΧΟΥΛΙΟ ΚΟΡΤΑΣΑΡ (Π. ΧΑΧΗΣ & Μ. ΠΟΥΡΗ), ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΕΝΤΓΚΑΡ ΑΛΑΝ
ΠΟΕ (Ζ.Δ. ΑΙΝΑΛΗΣ), ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΤΣΑΡΛΣ ΜΠΟΥΚΟΦΣΚΙ (Α.-Μ. ΙΑΚΩΒΟΥ),
ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΑΛΒΑΤΟΡΕ ΚΟΥΑΖΙΜΟΝΤΟ (Χ. ΚΡΕΜΝΙΩΤΗΣ), ΙΡΛΑΝΔΕΖΙΚΑ
ΠΟΙΗΜΑΤΑ (Κ. ΚΑΝΤΣΟΥ)

ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ : ΓΡΑΦΟΥΝ ΟΙ ΜΑΡΙΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ, ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ, ΑΝΘΗ
ΝΤΑΡΔΗ

ΤΕΧΝΕΣ : ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΩΝ Α. ΧΑΣΙΜ, Ε. ΑΣΗΜΕΝΟΥ, Ε. ΤΣΙΠΡΑ, Π. ΓΑΡΔΙΚΛΗ /
ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ Δ. ΣΚΙΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, Α. ΧΑΣΙΜ, gemmamou

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΕΣΕΙΣ : ΤΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΔΙΗΓΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗ,
ΤΟΥ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ERIK DURCHMIED (ΜΤΦΡ. Π. ΤΡΙΑΔΑ)

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ : ΓΡΑΦΟΥΝ ΟΙ ΝΕΣΤΟΡΑΣ ΠΟΥΛΑΚΟΣ & ΝΙΚΟΣ ΜΠΙΝΟΣ

ΣΦΗΝΑΚΙΑ : ΟΙ ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ Τ. ΡΗΤΟΥ, ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΡΙΑΣ
Σ. ΚΟΛΟΤΟΥΡΟΥ, ΤΗΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ Α. ΧΑΣΙΜ, ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ “ΦΩΤΟ-ΓΡΑΦΗ-
ΖΩΝΤΑΣ”, ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ Γ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΡΙΑΣ Α.
ΣΟΛΕΡΤΗ, ΤΗΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΔΑΣ Κ. ΚΑΝΤΣΟΥ, ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΡΙΑΣ Α. ΓΚΙΤΣΗ, ΤΗΣ
ΠΟΙΗΤΡΙΑΣ Μ. ΚΑΤΣΟΠΟΥΛΟΥ / ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ Ε. ΣΟΥΛΤΗ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΕΛΙΔΑ : ΣΤΗ ΓΩΝΙΑ ΤΟΥ BANKIT.GR Η ΜΑΡΙΕΤΤΑ ΦΑΦΟΥΤΗ, Ο
ΚΩΣΤΗΣ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗΣ ΣΤΕΛΝΕΙ ΚΑΡΤ ΠΟΣΤΑΛ ΣΤΟ ΒΑΚΧΙΚΟΝ

4 UR EYES ONLY : VIDEO ART ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΚΑΤΣΗ

*

ΚΑΙ ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΤΕ :

- ΚΑΘΕ ΤΡΙΤΗ, 10 ΜΕ 12 ΤΟ ΒΡΑΔΥ, Η ΕΚΠΟΜΠΗ VAKXIKON NIGHTS ΣΤΟ WEB
RADIO www.radioonair.gr

- ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 2 ΓΕΝΑΡΗ 2011, ΜΕΤΑ ΤΙΣ 9 ΤΟ ΒΡΑΔΥ, ΤΟ VAKXIKON ΠΑΡΤΙ
ΣΤΟ ΜΥΛΟ ΣΤΑ ΕΞΑΡΧΕΙΑ (ΝΑΥΑΡΙΝΟΥ & ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ)

- ΑΠΌ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 26 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, ΤΟ ΒΑΚΧΙΚΟ ΝΕΟ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
ΕΠΑΝΕΡΧΕΤΑΙ

21 Δεκ 2010

Συνέντευξη του Μίκι Μανόλοβιτς [ή Το κοινό ζητά το εύκολο θέαμα]...

Στον Νέστορα Πουλάκο

Ελλάς – Σερβία = συμμαχία. Τουλάχιστον αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα που έστειλε ο Μίκι Μανόλοβιτς για τη σωτηρία και ανάκαμψη του βαλκανικού κινηματογράφου... Όλα αυτά, κατά τη συνομιλία που είχαμε εξ αφορμής της προβολής της βουλγάρικης ταινίας «Ο Κόσμος είναι μεγάλος και η σωτηρία της Ψυχής βρίσκεται στη γωνία» του Στέφαν Κομαντάρεφ, στις ελληνικές αίθουσες.

«Λεφτά δεν υπάρχουν, οι παράγοντες του πολιτισμού δεν εμπιστεύονται τον κινηματογράφο και το κοινό ζητά το “εύκολο” θέαμα», μου λέει ο Σέρβος ηθοποιός, ο οποίος τον τελευταίο ενάμιση χρόνο είναι Πρόεδρος του Σερβικού Κέντρου Κινηματογράφου. «Με μόλις 2,5 εκατομμύρια ευρώ στην παραγωγή ταινίας, δεν μπορώ να κάνω ούτε θαύματα για τα νέα ταλέντα που υπάρχουν στη Σερβία και δυστυχώς έχουν τύχει σε λάθος εποχή», εξηγεί, «επομένως έχω καταλήξει ότι μόνο μια συνεργασία μεταξύ των βαλκανικών χωρών μπορεί να φτιάξει τα πράγματα, να τα πάει μπροστά».

Στην ταινία του Στέφαν Κομαντάρεφ, ο Μίκι Μανόλοβιτς (ή Μανοΐλοβιτς, πιο σωστά) υποδύεται τον Μπάι Νταν τον «βασιλιά του ταβλιού» σε ένα χωριό της Βουλγαρίας τη δεκαετία του ’80. Όταν και εξαιτίας της αντικαθεστωτικής συμπεριφοράς του, εξαναγκάζονται να μεταναστεύσουν στη Γερμανία ο γαμπρός του με την κόρη του και τον εγγονό του. Πολλά χρόνια μετά, ο Μπάι Νταν ταξιδεύει στη Γερμανία για να φροντίσει τον εγγονό του Άλεξ, που έχει χάσει τη μνήμη του έπειτα από ένα βαρύ αυτοκινητιστικό δυστύχημα στο οποίο σκοτώθηκαν και οι δυο του γονείς. Για να επανέλθει η μνήμη του, παππούς και εγγονός ταξιδεύουν πίσω στη Βουλγαρία με ένα ποδήλατο, παίζοντας συνέχεια τάβλι.

«Να σου πω την αλήθεια ποτέ δεν ήμουν καλός στο τάβλι, πάντοτε προτιμούσα το σκάκι», λέει χαριτολογώντας ο Μανόλοβιτς. «Αν και οφείλω να ομολογήσω ότι ο τάβλι είναι πιο ανοιχτό παιχνίδι, πιο ελεύθερο, που στηρίζεται κυρίως στο συναίσθημα και όχι στη σύνθετη σκέψη, και άρα σε κάνει να νιώθεις πιο ευχάριστα, περισσότερο όμορφα», συνεχίζει.

Αδιαμφισβήτητα, ο 60χρονος Μίκι Μανόλοβιτς, που λίγες ώρες μετά την κουβέντα μας θα βρισκόταν στο Ταλίν της Εσθονίας για τα βραβεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου, συγκαταλέγεται ανάμεσα στους καλύτερους Βαλκάνιους ηθοποιούς. Έγινε γνωστός από τις ταινίες του Εμίρ Κουστουρίτσα «Ο μπαμπάς λείπει σε ταξίδι για δουλειές», «Underground», «Μαύρη γάτα άσπρος γάτος», ενώ έχει παίξει και σε ταινίες του Γκόραν Πασκάλιεβιτς, του Ζαν Ζακ Μπενέξ, του Φρανσουά Οζόν, του Ντάνις Τάνοβιτς, της Νικόλ Γκαρσία κ.ά

Για το ρόλο του στην ταινία του Στέφαν Κομαντάρεφ, τιμήθηκε με τέσσερα βραβεία σε διεθνή φεστιβάλ. «Πολλοί με ρωτάνε για το αν προτιμώ κωμικούς ή δραματικούς ρόλους καθότι με έχουν συνδέσει με τους ιδιόμορφους χαρακτήρες των ταινιών του Κουστουρίτσα», μου εξηγεί αυτός ο σημαντικός ηθοποιός. «Κι όμως δεν έχω καμιά προτίμηση, και αυτό φάνηκε και στην ταινία του Κομαντάρεφ που το κωμικό με το δράμα στο ρόλο μου εναλλάσσεται συνέχεια», και συνεχίζει, «μια ιστορία που την ευχαριστήθηκα και που άξιζε με το παραπάνω τη θέση της στην 9άδα των Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας 2010».

Η ταινία «Ο Κόσμος είναι μεγάλος και η σωτηρία της Ψυχής βρίσκεται στη γωνία» του Στέφαν Κομαντάρεφ βγαίνει στους κινηματογράφους στις 23 Δεκεμβρίου από την Ama Films.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο τεύχος 12 του μηνιαίου free press "Move it" (Δεκέμβριος 2010).

20 Δεκ 2010

Τρία βιβλία για τον κινηματογράφο (2)..

Του Νέστορα Πουλάκου
poulakos@sevenart.gr

Ένα ογκώδες λεύκωμα (550 σελίδων) κυκλοφόρησε πριν λίγες εβδομάδες από τις Εκδόσεις Ψυχογιός και τον σκηνοθέτη και θεωρητικό του κινηματογράφου (και υπεύθυνο των Εκδόσεων Αιγόκερως) Γιάννη Σολδάτο. Ο τόμος "Η ιστορία του γυμνού στον κινηματογράφο" είναι ένα απάνθισμα των πλέον χαρακτηριστικών σκηνών γυμνού στο παγκόσμιο και ελληνικό σινεμά από τη γέννηση του έως και τις ημέρες μας. Μια προσπάθεια όντως δύσκολη αν αναλογιστεί κανείς σε πόσα είδη σινεμά ανέτρεξε και από πόσες χιλιάδες ταινίες άντλησε τις εικόνες του ο Σολδάτος. Ο τόμος είναι φωτογραφικός -σε ασπρόμαυρο (κυρίως) και έγχρωμο φόντο- με συνοδεία κειμένων του Μπάμπη Ακτσόγλου (που ήταν και ο εμπνευστής αυτής της έκδοσης από τις αρχές της δεκαετίας του ‘90), του Βασίλη Ραφαηλίδη, του Θόδωρου Σούμα, του Σωτήρη Κακίση, του Γιάννη Ζουμπουλάκη κ.ά, όπως και σημειώματα του Γιάννη Σολδάτου. Πολύ καλή δουλειά έχει γίνει και για το ελληνικό σινεμά. Σου παραθέτω και τον αλήστου μνήμης μονόλογο της Τίνας Σπάθη από την ταινία "Το μικρόφωνο της Αλίκης", που περιέχεται στο βιβλίο: «Μου αρέσει πολύ ο σηκωμένος πούτσος…Όσο τον γλείφω, γίνεται λαχταριστός… Κοιτάχτε πως τον παίρνω στο στόμα μου… Βαθιά μες στο λαρύγγι μου… Ωραίο πράμα το τσιμπούκι… Όλες οι γυναίκες τρελαίνονται για τσιμπούκι». Ένα βιβλίο απολαυστικό, στα σίγουρα.

Από τις ελάχιστες (μόλις τρεις) και λιτές (και σε μέγεθος και σε χαρτί) εκδόσεις του 51ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, σου συστήνω μόνο τη μια: τη μονογραφία στον Ταϊλανδό σκηνοθέτη και νικητή του Χρυσού Φοίνικα του φετινού Φεστιβάλ των Καννών, "Απιτσατπόνγκ Ουερασεθακούλ", δίγλωσση και επιμελημένη από τον δημοσιογράφο και υπεύθυνο του τμήματος "Ημέρες Ανεξαρτησίας" Λευτέρη Αδαμίδη. Μια ολοκληρωμένη, πλήρης προσέγγιση του έργου του πιο δύσκολου ονόματος και του πλέον δημοφιλούς σκηνοθέτη του 2010. Η 50σέλιδη έκδοση περιέχει σημείωμα του Λ. Αδαμίδη, συνέντευξη που παραχώρησε ο σκηνοθέτης στον Μανώλη Κρανάκη, εκτενή ανάλυση του έργου του Ταϊλανδού από τον Νίκο Σαββάτη, καθώς και ολόκληρη η φιλμογραφία του.

Από τη σειρά Κινηματογραφικές Σπουδές, που επιμελείται η σκηνοθέτρια Εύα Στεφανή στις Εκδόσεις Πατάκη, κυκλοφορεί η "Ανατομία του Κινηματογράφου". Σημαντικό, πλούσιο και πολυσέλιδο (600 σελίδων) έργο του ακαδημαϊκού Bernard F. Dick, το οποίο πρωτοκυκλοφόρησε το 1978 στις Η.Π.Α. Η ελληνική έκδοση μεταφράστηκε από την Ιωάννα Νταβαρίνου, και την επιμελήθηκε η Εύα Στεφανή. Ουσιαστικά πρόκειται για μια περιεκτική σύνοψη του τι είναι σινεμά. Έχει και μπόλικες σινεφιλικές αναφορές και παραπομπές σε ταινίες. Από τη θεωρητική κατανόηση του σινεμά, στην κατασκευή του, τη σκηνοθεσία και το μοντάζ του, τα είδη και τα νοήματα του. Στην ανάλυση σημαντικών ταινιών, το ρόλο του σκηνοθέτη, του θεωρητικού και του κριτικού του κινηματογράφου. Καθ’ όλα παιδευτική η έκδοση, στη συστήνω ανεπιφύλακτα έτσι και αγαπάς το σινεμά.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (20-12-10).

19 Δεκ 2010

ΡΟΝΤΕΝ

Να αγαπάτε παθιασμένα την αποστολή σας. Δεν υπάρχει άλλη ωραιότερη. Είναι πολύ πιο υψηλή από ό,τι νομίζει ο κόσμος.

*

Μην απογοητεύεστε. Οι φίλοι θα θριαμβεύσουν. Εκείνοι ξέρουν γιατί σας αγαπούν, οι άλλοι αγνοούν γιατί σας απεχθάνονται.

*

Η νίκη της αλήθειας είναι σίγουρη.

Από τη Βασιλικούλα η χειρονομία, τούτο το ανάγνωσμα του Αυγούστου Ροντέν, "Διαθήκη", από τις Εκδόσεις Άγρα (2006), σε μετάφραση Αλέξανδρου Αδαμόπουλου. Το βιβλίο του 10ημέρου της Θεσσαλονίκης, μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, οι μεγάλες αλήθειες ενός σπουδαίου ανθρώπου και καλλιτέχνη.

18 Δεκ 2010

Συνέντευξη του Γιαν Σαμουέλ..

Στον Νέστορα Πουλάκο

Έκανε μια ταινία που έχει ξεκάθαρο μήνυμα : ποτέ μη λες ποτέ στη ζωή σου. Τα πάντα μπορούν να συμβούν, όλα τα ενδεχόμενα εξετάζονται και γι’ αυτό πρέπει να είσαι πάντα ανοιχτός στις προκλήσεις όποιες κι αν είναι αυτές, αρκεί να σε κάνουν καλύτερο άνθρωπο. Κάτι δηλαδή που συνειδητοποίησε γύρω στα 40 της η Μαργαρίτα (Σοφί Μαρσό) και έκανε αμέσως την προσωπική της «βουτιά» στην επαναδιαπραγμάτευση του ποια είναι και πως της αρέσει να ζει.

«Ουσιαστικά η ταινία είναι μια ανοιχτή πρόσκληση προς όλους να επανεξετάσουν τη ζωή τους», μου λέει ο Γιάν Σαμουέλ, «ν’ ανακαλύψουν την πραγματική τους ταυτότητα, την αλήθεια τους, να κατασταλάξουν στο πως θέλουν (και όχι πρέπει) να ζουν» συνεχίζει. Στην αισθηματική κομεντί «Το γράμμα που άλλαξε τη ζωή μου», βλέπουμε τη Μαργαρίτα να ζει σε γρήγορους και έντονους ρυθμούς λόγω της απαιτητικής δουλειάς που κάνει σε μια πολυεθνική εταιρεία.

Στα γενέθλια των 40 της, ένας συνταξιούχος συμβολαιογράφος της παραδίδει το πρώτο από μια σειρά γραμμάτων που θα της αλλάξουν τα πάντα. “Αγαπητέ μου εαυτέ. Σήμερα είμαι επτά χρονών και σου γράφω αυτό το γράμμα για να μην ξεχάσεις τις υποσχέσεις που έδωσες όταν ήσουν μικρή και να θυμάσαι όλα όσα θέλεις να γίνεις όταν μεγαλώσεις”. Είναι το γράμμα που έγραψε η ίδια στον εαυτό της για να μην ξεχάσει τι πραγματικά θέλει από τη ζωή...

O 45χρονος Γιαν Σαμουέλ βρέθηκε στην Αθήνα για την πρεμιέρα της ταινίας του στον κινηματογράφο Απόλλων. «Είναι δεδομένο ότι αλλιώς σκεφτόμασταν όταν ήμασταν παιδιά και διαφορετικά τώρα που μεγαλώσαμε. Το στοίχημα όμως είναι να μην ξεχάσουμε, να μη λησμονήσουμε την ουσία του εαυτού μας, η οποία έτσι κι αλλιώς είναι η ίδια σε όποια ηλικία και αν βρισκόμαστε», μου τονίζει ο Γάλλος σκηνοθέτης, που πιστεύει στην ενδοσκόπηση και τη συνεχή επανεξέταση της ζωής μας.

Ο ίδιος, άλλωστε, βίωσε μια μεγάλη αλλαγή στη ζωή του. Σκηνοθέτης της εμπορικής επιτυχίας «Αγάπα με αν τολμάς» (2003), είδε τα πάντα ν’ ανατρέπονται στη μέχρι τότε καθημερινότητα του. «Ήταν τόσο μεγάλη η επιτυχία της ταινίας που δεν ήξερα πώς να τη διαχειριστώ», εξηγεί, «ήμουν σίγουρα πολύ τυχερός και ευτυχισμένος ταυτοχρόνως, έκτοτε όμως η πίεση ήταν έντονη, οι προσδοκίες όλων μεγάλες, γι’ αυτό και έφυγα από το Παρίσι με την οικογένειά μου και πήγα στην εξοχή να ηρεμήσω».

Βέβαια, η επιτυχία του «Αγάπα με αν τολμάς» τον έκανε περιζήτητο στο Χόλιγουντ. «Διάβαζα 4 με 6 σενάρια τη μέρα, έκανα συζητήσεις συνέχεια και όλοι ήθελαν μια ταινία από μένα», λέει. «Να φανταστείς ότι απέρριψα ταινίες όπως “Η απίστευτη ιστορία του Μπέντζαμιν Μπάτον” και “Το χρονικό της Νάρνια” γιατί και είχαν κακά σενάρια και ήταν πολύ απαιτητικές για μένα αφού θα έπρεπε να λείπω καιρό από τα παιδιά μου». Εντέλει, έκανε το «My Sassy Girl» (2008) με τους Ελίζα Κάθμπερτ και Τζέσε Μπράντφορντ.

O Σαμουέλ πιστεύει στο happy end και, εν γένει, στην ευτυχία. «Θεωρώ ευλογία το να είσαι ευτυχισμένος», εξηγεί, «αυτή πρέπει να είναι το κέντρο της ζωής του κάθε ανθρώπου γι’ αυτό και θέλω στις ταινίες μου να υπάρχει ως απόσταγμα, ως κατάκτηση». Και συνεχίζει, «σιχαίνομαι τόσο τη δήθεν μιζέρια όσο και αυτό τον εξυπνακίστικο πεσιμισμό. Θέλω ομορφιά και ωραία πράγματα να βλέπω».

Η κομεντί «Το γράμμα που άλλαξε τη ζωή μου» του Γιαν Σαμουέλ βγαίνει στους κινηματογράφους στις 30 Δεκεμβρίου από τη Filmtrade.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο τεύχος 12 του μηνιαίου free press "Move it" (Δεκέμβριος 2010).

17 Δεκ 2010

ΣΙΝΕΜΑ ΕΝ ΔΗΜΩ

Του Νέστορα Πουλάκου

Τί συμπέρασμα βγαίνει απ' τη ζωή μου; να ξαναζήσω όπως έζησα, αλλά μ' έναν κατάλογο στο χέρι με ονόματα. απ' την αρχή να μη μιλάω σε όλους, έφαγα μια ζωή για να μην τους μιλάω». Στίχοι του ποιητή Σωτήρη Κακίση, από τη συλλογή του «Μη με ζηλεύεις» (εκδόσεις Ερατώ). Λόγια βαθιά ανθρώπινα, από ψυχής, που υποδηλώνουν αυτή την έλλειψη επικοινωνίας, αυτό το χάσμα ανάμεσα στους ανθρώπους. Φιλοδοξίες, εγωισμοί, ζήλιες, φιλαυτίες, όλα στο ίδιο καζάνι βράζουνε, και όλα το ίδιο κακό κάνουν.

*

Δυο τα φεστιβάλ του μήνα στη χώρα μας, αμφότερα πολύ σημαντικά. Μας κάνουν περήφανους διεθνώς, έτσι κι αλλιώς. Αφενός, το 51ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (3-12 Δεκεμβρίου), το οποίο φέτος με χαμηλό προφίλ, μικρότερο μπάτζετ και διαφορετικούς στόχους ευελπιστεί να ξαναγίνει η κοιτίδα του ανεξάρτητου σινεμά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αφετέρου, το 13ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου για παιδιά και νέους της Ολυμπίας (10-18 Δεκεμβρίου), που για μια ακόμη χρονιά θα συγκεντρώσει τα καλύτερα κινηματογραφικά έργα για παιδιά από όλο τον κόσμο στην Ηλεία. Και τα δυο φεστιβάλ αξίζουν να τα επισκεφτείτε. Σας το λέω εκ πείρας.

*

Και όπως σας τα έγραφα, με το Νόμο Γερουλάνου διχάστηκε η κινηματογραφική κοινότητα. Αναμενόμενο. Άλλους τους βολεύει και άλλους όχι. Κάποιοι τον βλέπουν θετικά και μερικοί εντελώς αρνητικά. Στην ψυχοσύνθεση του καθένα δεν μπορώ να μπω, δεν είμαι και ψυχαναλυτής. Αυτό, όμως, που βλέπω είναι ότι στις περισσότερες (όχι σε όλες, εντάξει) τις αντιδράσεις (καθότι ένας σκασμός ανακοινώσεις βγήκαν από προσωπικότητες, σωματεία, ομάδες και υποομάδες) απουσιάζει η αντικειμενική, ψύχραιμη, σωστή ματιά. Αντιθέτως, ο καθένας είπε ότι τον βόλευε, ότι τον εξυπηρετούσε, ότι τον χάιδευε και φυσικά πολεμούσε ότι τον… πολεμούσε. Κλασικές παθογένειες. Φευ! Πάλι για νόμο θα συζητάμε σε δέκα χρόνια από τώρα, να μου το θυμηθείτε.

*

Ο Δεκέμβρης είναι εδώ, τα Χριστούγεννα πλησιάζουν, άντε να φύγει και το παλαβιάρικο το 2010 που με παίδεψε για τα καλά το σκασμένο, και τώρα στις γιορτές να φάμε, να πιούμε και ν’ ανασυνταχθούμε. Και μες σε αυτό το κλίμα οι ταινίες έχουν τιμητική τους. Πάντοτε τέτοια εποχή παίρνουν τα πάνω τους. Περιμένω πολλές να δω, ελληνικές, παιδικές και σινεφίλ, μπλοκμπάστερ και περιπέτειες δράσεις. Μέχρι και επανεκδόσεις θα παίξουν (τελικά κρατάει όλο το χρόνο αυτή η «κολόνια»). Ωραία! Τουλάχιστον βλέπω κινηματογράφο και δεν ασχολούμαι με την περαίωση και το μνημόνιο. Κάτι είναι και αυτό, δεν βρίσκετε;

*

Μη φάτε κουραμπιέδες, προτιμήστε τα μελομακάρονα.

*

Ν
α σας μπει καλά η χρονιά!

*Η στήλη δημοσιεύτηκε στο τεύχος 12 του μηνιαίου free press "Move it" (Δεκέμβριος 2010).

16 Δεκ 2010

Ταινίες 16ης Δεκεμβρίου 2010..

Του Νέστορα Πουλάκου

Αυτή την εβδομάδα, μια πριν τα Χριστούγεννα, κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες έξι ταινίες ενώ επανεκδίδεται και μια από τις ιστορικότερες παραγωγές του νέου ελληνικού κινηματογράφου. Εν γένει, θα δεις καλό σινεμά για να το ξέρεις. Ταινία της εβδομάδας είναι η βρετανική "Ο Λόγος του Βασιλιά", που θέλει να σαρώσει -όπως σε βλέπω και με βλέπεις- τα Όσκαρ και τις Χρυσές Σφαίρες του 2011. Μια ταινία που διαθέτει τις έξοχες ερμηνείες των Κόλιν Φερθ και (κυρίως) Τζέφρι Ρας. Κρυμμένο θησαυρό είχε στις αποθήκες της η Audio Visual καιρό τώρα αλλά εντέλει το κατάλαβε. Ο "Bronson" του Νίκολας Βίντινγκ Ρεφν (που έχει κάνει την τριλογία "Pusher") είναι μια ιδιαίτερη βιογραφία του πλέον διάσημου και βίαιου φυλακισμένου στη Βρετανία. Κάτι μου λέει ότι θα γίνει γρήγορα καλτ. Πολυαναμενόμενο αλλά και πλήρως εξαντλημένο στα εφέ του είναι το μπλοκμπάστερ της Ντίσνευ, "Tron Legacy". Και πάλι ο Τζεφ Μπρίτζες πρωταγωνιστεί, όπως στην πρώτη ταινία του 1982, μια και η τωρινή θεωρείται σίκουελ. Η 3D εκδοχή του αχρείαστη να είναι… Καλύτερο από το "Εγώ, ο Απαισιότατος" δεν τον λες τον "Μεγαλοφυή", το καινούριο animation της DreamWorks, που προβάλλεται και σε 3D και στα ελληνικά μεταγλωττισμένος. Τον λες βέβαια και έξυπνο και χιουμορίστα. Το "Οργώνοντας το Χρόνο" του Κώστα Κολημένου είναι ένα ντοκιμαντέρ για την πολιτική και κοινωνική σήψη της χώρας μας την τελευταία τριετία. Με αφετηρία του τα Δεκεμβριανά του ’08 διατρέχει την πρόσφατη ιστορία μέχρι τους νεκρούς της Marfin την άνοιξη του ’10. Η ποιητική του διάσταση -ίσως- και να σε κουράσει. Κατά τα άλλα είναι ένα πρώτο ολοκληρωμένο επίκαιρο. Εν αντιθέσει με το θρίλερ φαντασίας "Skyline", που αποδεικνύει την κουφιοκεφαλιά του Χόλιγουντ σε όλο της το μεγαλείο. Ένα απόλυτο τίποτα η ιστορία, ένας απίστευτος θόρυβος στα αυτιά σου. Για το τέλος σου άφησα την επανέκδοση των ημερών. 40 χρόνια από την κυκλοφορία της, η "Αναπαράσταση" του Θόδωρου Αγγελόπουλου παραμένει μια από τις καλύτερες ταινίες του ελληνικού σινεμά, από εκείνες που ξεκίνησαν το Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο. Αυτό το ιδιότυπο νουάρ του σημαντικότερου Έλληνα σκηνοθέτη επαναπροβάλλεται αποκλειστικά στο κέντρο της Αθήνας.

Ο λόγος του βασιλιά (6/10)

Για ταινία εποχής ούτε σε κουράζει ούτε σε κάνει να βαριέσαι. Αν και βασίζεται σε αληθινά ιστορικά στοιχεία δεν αναλώνεται στις λεπτομέρειες και εσύ δεν αναλώνεσαι στην παραμικρή ανούσια πράξη του κάθε ιστορικού προσώπου. Αντιθέτως, βλέπεις έναν εκκολαπτόμενο Βασιλιά να προσπαθεί να ξεπεράσει τους φόβους, τις ανασφάλειες και τα άγχη του, που τον οδηγούν στα πάθη του όπως αυτό της δυσλεξίας. Καθώς και ένα μάγκα γιατρό, λογοθεραπευτή καλύτερα, που αν και ατελής και αυτός καταφέρνει και γίνεται Βασιλιάς στη θέση του Βασιλιά. Μια ταινία που έχει και κωμικά και δραματικά στοιχεία. Κυρίως είναι έξυπνη και σε κρατάει παρόλο που αφηγηματικά δεν τσουλάει με ευκολία. Τις κοιλιές της δηλαδή τις έχει. Το θέμα της δεν είναι και από τα πλέον πρωτότυπα, η ουσία του όμως, που επικεντρώνεται στη σχέση των δυο ηρώων, σε ενδιαφέρει. Είναι κάτι συνολικό, γενικό και πολύ ανθρώπινο. Πιο συγκεκριμένα, οι ερμηνείες των Κόλιν Φερθ και Τζέφρι Ρας (με τον δεύτερο να ξεδιπλώνεται θεαματικά) είναι ανεπιτήδευτες και έξοχες. Η ταινία, αν και καλοδουλεμένη συνολικά, στηρίζεται πάνω τους. Εν ολίγοις τρέξε να τη δεις γιατί αξίζει, κάτι που βλέπουν και στην Αμερική για τα Όσκαρ και τις Χρυσές Σφαίρες.

Bronson (5/10)

Κοντά στα όρια του καλτ κινείται ήδη αυτή η πολύ ιδιαίτερη βιογραφία του πλέον διάσημου και βίαιου κατάδικου στην πρόσφατη ιστορία της Βρετανίας. Και ο Δανός σκηνοθέτης Νίκολας Βίντινγκ Ρεφν, γνωστός από την τριλογία του "Pusher", τον κινηματογραφεί τόσο επιδέξια άντεργκραουντ, τόσο σκοτεινά. Βέβαια, να σου τονίσω την πολύ χαρακτηριστική ερμηνεία του Τόμας Χάρντι, ο οποίος φαίνεται ότι ταυτίστηκε με το ρόλο, τον έκανε κτήμα του, μια και τον παρουσιάζει απολύτως ανάγλυφα τον αληθινό Μπρόνσον. Και να φανταστείς ότι αυτή την ταινία την είχε η AudioVisual στις αποθήκες της κοντά δυο χρόνια τώρα. Και αυτή την περίοδο αποφάσισε να τη βγάλει και καλά έκανε γιατί αξίζει. Δεν θα δεις κάτι συγκλονιστικό αλλά σίγουρα μια πολύ ενδιαφέρουσα προσέγγιση μιας αινιγματικής προσωπικότητας του σύγχρονου περιθωρίου.

Tron Legacy (5/10)

Το ομολογώ ότι ανυπομονούσα να το δω το “Tron legacy”, χωρίς καν να είμαι φανατικός της πρώτης ταινίας του 1982. Αλλά γιατί είχα ακούσει πολλά γι' αυτό, όπως και για τα εφέ του και για το σάουντρακ του. Καταρχάς να σου πω την ιστορία να την προσπεράσεις, δεν λέει απολύτως τίποτα. Ένα ορυμαγδό μπαμ μπουμ ακούς και εντέλει καταλαβαίνεις ότι η επιχείρηση πρέπει να μείνει στην οικογένεια και ο καπιταλισμός οφείλει να συνεχιστεί εκ των έσω, να μη συνεχιστεί από τους κακούς τους έξω ας πούμε. Και για τις ερμηνείες μην περιμένεις πολλά, άλλωστε πιστολιάζουν οι άνθρωποι, θέαμα προσφέρουν όχι ουσία. Στο “Tron legacy” μένεις γιατί σε ψυχαγωγεί στο τετράγωνο, γιατί τα εφέ του τα σπάνε και με το 3D μάλιστα εντυπωσιάζεσαι, γιατί η μουσική του σε κάνει να νιώθεις ότι είσαι σε κλαμπ και χορεύεις μέχρι θανάτου. Κατά τα άλλα.. άσε τα άλλα. Και κατά διαστήματα άσε και τα γυαλιά 3D στην άκρη καθότι αρκετό μέρος της ταινίας είναι γυρισμένο συμβατικά. Τουλάχιστον η Disney είναι έντιμη και σε προειδοποιεί από την αρχή γι’ αυτό, για να μη γκρινιάξεις δηλαδή για τα λεφτά σου έτσι κι αλλιώς.

Mεγαλοφυής (5/10)

Αυτή τη φορά είναι η DreamWorks που κατασκευάζει ένα animation με τον ήρωά του κακό. Τα καλά κινούμενα σχέδια πεθάνανε, μας λένε από το Χόλιγουντ, έφτασε η ώρα για αλητείες. Βέβαια, ο "Μεγαλοφυής" δεν αγγίζει τα θεαματικά επίπεδα του ανεπανάληπτου ήρωα του "Εγώ, ο απαισιότατος", όμως και γούστο έχει και πλάκα και καλοδουλεμένος είναι. Και για να λέω την καθαρή αλήθεια, φυσικά και έχουμε να κάνουμε με έναν κακό ήρωα, δομημένο όμως για μια feelgood ατμόσφαιρα και σχηματισμένο με μεγάλη δόση χιούμορ, μια και το προϊόν απευθύνεται στα παιδιά. Ένα κινούμενο σχέδιο που χτυπάει τα Όσκαρ, παρόλο που έχουμε δει και καλύτερες κατασκευές από αυτό. Στη χώρα μας προβάλλεται μεταγλωττισμένο στα ελληνικά και σε 3D.

Οργώνοντας το χρόνο (4/10)

Εξ όσων γνωρίζω η κάμερα του Κολημένου άναψε στα Δεκεμβριάνα του ’08 για να καταγράψει τη σαπίλα της ελληνικής κοινωνίας. Μετά από εκείνα τα περιστατικά παρουσιάστηκε μια ταινία μικρού μήκους, μια από τις τρεις προσπάθειες μικρομηκάδων που εισχώρησαν στα γεγονότα της περιόδου με ματιά που κινείτο μεταξύ ψυχρής, θετικής και κριτικής στάσης (τις είχα παρουσιάσει στην πρωινή κυριακάτικη εκπομπή μου στο ρ/σ Στο Κόκκινο 105.5 fm, κατά την επέτειο του ενός χρόνου από το θάνατο του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου). Πλέον, έχοντας διατρέξει όλη την κατάσταση στη χώρα μας από τότε έως και τους τρεις νεκρούς στη Marfin την άνοιξη του 2010, παρουσιάζει ένα 70λεπτο ντοκιμαντέρ αληθινό επίκαιρο. Το πρώτο πραγματικό επίκαιρο μιας κοινωνίας που βράζει. Η στάση του Κολημένου είναι ξεκάθαρη: Ναι στον αγώνα για μια καλύτερη ζωή. Αμφιταλαντευόμενος για τα επεισόδια που καταστρέφουν την πόλη, που σκοτώνουν ανθρώπους, κοιτάζει άλλοτε ψυχρά άλλοτε θερμά τους συγχρόνους αγωνιστές. Κατά τη γνώμη μου, οι ποιητικές διαθέσεις του που θέλουν να προσδώσουν ένα τόνο ρομαντικό, ένα τόνο αγνό, πεσιμιστικό ή και ελπιδοφόρο, μπορεί και να χαλάσουν τον θεατή. Προσωπικά με πέταξαν πολλές φορές έξω από το παιχνίδι του. Όπως και να έχει, η κάπως αμήχανη ή και ελλιπής προσπάθεια του Κολημένου να δει κριτικά την Ελλάδα του τώρα, αξίζει της προσοχής σας.

Skyline (2/10)

Δεν έχω, πραγματικά, λόγια για αυτή την ταινία. Τι να σου πω… Θέλεις να με τσιγκλήσεις για να σου γράψω ανοησίες; Ένα θρίλερ φαντασίας είναι που όλο και έχεις ξαναδεί, με χαρακτήρες που σίγουρα έχεις ξαναντικρίσει, και φυσικά διαθέτει μια κούφια ιστορία, εντελώς προβλέψιμη και φλατ, με κορυφώσεις και ανατροπές στα όρια του κλισέ. Από ζουμί δεν έχει τίποτα, από εφέ μερικά εντυπωσιακά που σε ξεφουσκώνουν στα γρήγορα. Δεν σε κρατάνε στην αίθουσα, δηλαδή. Είναι η αποθέωση της χαζομάρας του Χόλιγουντ. Το οποίο αν πιστεύει ότι έτσι θα φέρει κόσμο στα σινεμά, μπράβο του. Δεν ξέρω καν αν απευθύνεται στους φανατικούς του είδους η ταινία.

Αναπαράσταση (1970) (8/10)

Κατά πολλούς η καλύτερη ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου είναι αυτή η πρώτη του. Κατ’ εμέ είναι σίγουρα από τις πλέον στέρεες δημιουργίες του σημαντικότερου Έλληνα σκηνοθέτη, η πιο διαφορετική από όλες τις επόμενες, με ένα θέμα δύσκολο μα χαρακτηριστικό της εποχής εκείνης. Η μετανάστευση, ο επαναπατρισμός, η συναισθηματική αναισθησία, ο θάνατος. Εν μέσω Χούντας και εκκινώντας τον Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος ανακατεύεται με ένα έγκλημα αποδομώντας την κοινωνία της εποχής. Η απάθεια, το ξεβόλεμα, η απιστία, το χρήμα, ο έρωτας. Μες σε ένα καζάνι που βράζει, όπως είναι η Ελλάδα της εποχής, ρίχνει όλα αυτά τα συστατικά ο Αγγελόπουλος και δημιουργώντας ένα δράμα στις παρυφές του νουάρ, μια κοινωνική ταινία που το εύρημα αναζητείται με το «γιατί» του, προσπαθεί να ξυπνήσει συνειδήσεις. Η ταινία προβάλλεται λόγω των 40 χρόνων της τιμώντας τον δημιουργό της, που στο τότε Φεστιβάλ του Βερολίνου είχε κερδίσει το πρώτο μεγάλο βραβείο του, εκείνο της FIPRESCI.

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (16-12-10).

15 Δεκ 2010

"Τα πάντα ρή-τος / This history of music and poetry : Χωρίς κανόνα" - No 80

Στίχοι: Στέφανος Κανελλής

Είμαι ένα φύλλο του φθινόπωρου που πέφτει,
είμαι ένα στρώμα από φύλλα πεταμένα
κι αυτό το κίτρινο το χώμα που με βάφει,
κάποια στιγμή θα γίνει ένα και με μένα
Θα πλανηθώ μεσ' στις πτυχές του δέρματος σου,
θ' ακολουθώ κάθε τυχαία χαραγή σου
κι όπου με βγάλει θα φωλιάσω το χειμώνα,
χωρίς κανόνα!

Είμαι μια δύναμη κρυμμένη και το ξέρω
όμως δε ξέρω τι ζημιά μπορώ να κάνω,
Ζω σ' ένα πόλεμο που τρώει τα σωθικά μου,
που όμως κάποτε θα φάει και εμένα.
Στην μυρωδιά σου να μεθάω και να χάνομαι,
μόνο το χρώμα της πνοής σου να αισθάνομαι.
Έτσι ζεστά θα τον περάσω τον χειμώνα,
χωρίς κανόνα!

Είμαι ποτάμι που παρέσυρε τα δέντρα,
κάθε σταγόνα μου τα φύλλα τους δροσίζει,
μα δεν αρκεί αυτό ζωή για να τους δώσει
κι έτσι όλο κλέβουνε ζωή μόνο από μένα.
Πού θα με παν αυτοί οι δρόμοι σου δεν ξέρω
κι αυτό το άγνωστο με κάνει και σε θέλω.
Σ' αυτό το αίνιγμα κουρνιάζω τον χειμώνα
χωρίς κανόνα!

Είμαι ένα πλάτωμα, μια βάση για πυραύλους,
είμαι ένας πύραυλος που έκαψε τη βάση
κι αυτή η θλίψη μου δεν θα σβηστεί στ' αστέρια,
γι' αυτό θλιμμένο βλέπετε πάντα εμένα.
Κι έτσι όπως βλέπω να σε σέρνω και να σέρνομαι
κι όταν σε παίρνω να πετάμε και να φεύγουμε,
θα τον μπερδέψουμε για πάντα τον χειμώνα,
χωρίς κανόνα!

Σαν σήμερα – 15 Δεκεμβρίου

1912: Γεννιέται ο μουσικός της τζαζ Σταν Κέντον.

1936: Ο συγγραφέας Τζορτζ Όργουελ παρέδωσε το χειρόγραφό του Στις Φάμπρικες του Γουήγκαν Παίηρ (The Road to Wigan Pier), το οποίο είναι ένα χρονικό της δύσκολης ζωής των ανέργων της Βόρειας Αγγλίας.

1939: Κάνει πρεμιέρα στην Ατλάντα η θρυλική ταινία "Όσα παίρνει ο άνεμος".

1944: Πεθαίνει ο Αμερικανός μπαντ λίντερ Γκλεν Μίλερ, μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της τζαζ.

1966: Πεθαίνει, σε ηλικία 65 ετών, ο Αμερικανός καρτουνίστας Γουόλτ Ντίσνεϊ και μπαίνει στην κατάψυξη, ελπίζοντας να αναστηθεί στο μέλλον με τη βοήθεια της τεχνολογίας.

1970: Το μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο "Venera 7" προσεδαφίζεται στην Αφροδίτη. Είναι το πρώτο ανθρώπινο δημιούργημα, που φτάνει σε άλλο πλανήτη και προτού καταστραφεί από την υψηλή θερμοκρασία και την πίεση στέλνει επί 23 λεπτά στη Γη πολύτιμες πληροφορίες.

1989: Η Μόσχα ανακοινώνει το θάνατο του αγωνιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συγγραφέα και νομπελίστα Αντρέι Ζαχάροφ.

14 Δεκ 2010

Συνέντευξη των Ιβάν Φουντ & Σαντιάγο Λόσα..

Συνέντευξη στον Νέστορα Πουλάκο
poulakos@sevenart.gr

Είναι φίλοι και ταυτοχρόνως κάνουν μαζί ταινίες. Η διαφορά ηλικίας τους είναι στα 13 χρόνια. Στα σίγουρα δεν υπάρχει χάσμα γενεών, στην περίπτωσή τους. Ο Ίβαν Φουντ, ετών 26, θεωρείται ένα από τα νέα ταλέντα στον κινηματογράφο της Αργεντινής. Ο Σαντιάγο Λόσα, ετών 39, κάνει σινεμά εδώ και δεκαπέντε χρόνια, με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του (“Extrano”) να κερδίζει την Χρυσή Τίγρη στο Φεστιβάλ του Ρότερνταμ. Αφήνοντας στην άκρη τα βιογραφικά τους, σου λέω ότι στις φετινές Κάννες εξέπληξαν με την άκρως μινιμαλιστική ταινία τους “Τα χείλη” (“Los Labios”). Τρεις γυναίκες ταξιδεύουν σε απομακρυσμένη αγροτική περιοχή προκειμένου να προσφέρουν κοινωνική εργασία (ιατρικού ενδιαφέροντος). Εκεί, όμως, θα αντιμετωπίσουν δυσκολίες με τους περίεργους κατοίκους του χωριού, με τη δουλειά τους που γίνεται κάτω από αντίξοες συνθήκες, αλλά και με τη μεταξύ τους διαβίωση. Η ταινία προβλήθηκε στο τμήμα των Καννών, “Ένα κάποιο βλέμμα” (εκεί που είχε πάρει το βραβείο ο “Κυνόδοντας” του Λάνθιμου). Απέσπασε το βραβείο γυναικείας ερμηνείας για τις τρεις πρωταγωνίστριες της. Στο 51ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης προβλήθηκε στο τμήμα “Ημέρες Ανεξαρτησίας” του Λευτέρη Αδαμίδη.

Κατά τη γνώμη σας, μπορεί ο εθελοντισμός να γίνει για κάποιον σκοπός ζωής;

Ι.Φ. Η κοινωνική εργασία είναι πάντοτε πολύ σημαντική. Νιώθεις ότι προσφέρεις ό,τι πιο πολύτιμο έχεις μέσα σου σε έναν κόσμο αδύναμο, που σε έχει ανάγκη δηλαδή. Άρα, μπορεί να γίνει και σκοπός ζωής κάποιου ανθρώπου.

Σ.Λ. Βέβαια, να ξεκαθαρίσω ότι οι τρεις ηρωίδες μας δεν προσφέρουν ακριβώς εθελοντική εργασία. Τη δουλειά τους κάνουν, αυτό που ξέρουν δηλαδή. Απλώς υπάρχει στοιχείο εθελοντισμού σε αυτή λόγω των συνθηκών διαβίωσής τους, των απολαβών που έχουν, και της περιοχής που δουλεύουν.

Ι.Φ. Σίγουρα, όμως, ο εθελοντισμός σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, σου γεμίζει ένα κενό που έχεις. Είναι πολύτιμο πράγμα να προσφέρεις βοήθεια στο συνάνθρωπό σου.

Ποιες είναι οι αντικειμενικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν αυτές οι τρεις γυναίκες;

Ι.Φ. Η κυριότερη σύγκρουσή τους είναι με τους ανθρώπους του χωριού, καθότι δεν τους καταλαβαίνουν απόλυτα. Όπως βέβαια και εκείνοι τις ίδιες. Όλη αυτή η κατάσταση βέβαια τις οδηγεί και σε μια εσωτερική σύγκρουση. Νιώθουν μοναξιά, μια αποξένωση. Και η κατάσταση εκρήγνυται ώρα με την ώρα.

Πρέπει να έχουν όμως υψηλό ένστικτο επιβίωσης, ώστε να ανταπεξέλθουν σε αυτές τις συνθήκες.

Σ.Λ. Όπως βλέπεις και στην ιστορία, το στοίχημα των τριών γυναικών είναι να επικεντρωθούν σε δυο πράγματα: στην επικοινωνία και τη δουλειά. Έτσι καταφέρνουν να επιβιώνουν. Στο να συνεννοούνται μεταξύ τους αλλά και με τους ασθενείς τους. Και κυρίως στο να δουλεύουν για να ξεχνιούνται.

Άρα, ουσιαστικά πραγματοποιούν ένα ταξίδι αυτογνωσίας;

Σ.Λ. Χωρίς να ξέρουμε (ούτε μας ενδιέφερε) το παρελθόν τους, οι τρεις αυτές γυναίκες είχαν τους προσωπικούς τους λόγους για να φύγουν μακριά από τον πολιτισμό και την πόλη και να απομονωθούν σε ένα φτωχό χωριό. Επομένως, στα σίγουρα αυτοψυχαναλύονται διαρκώς, ξανασκέφτονται ποιες είναι, επαναδιαπραγματεύονται τα προβλήματα τους.

Ι.Φ. Και φυσικά τίποτε δεν είναι βέβαιο για τις τρεις ηρωίδες. Αυτό το ταξίδι, τους συνεχίζει -κυριολεκτικά- τη ζωή.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (7-12-10).

13 Δεκ 2010

51ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης : Το τέλος και η αρχή

51ο ΦΚΘ: Day Zero - Καλά να είμαστε, πάνω απ’ όλα

Του Νέστορα Πουλάκου

«Καλύτερα να γκρινιάξεις σήμερα παρά να κλάψεις αύριο. Μη το ψάχνεις, έτσι είναι»

Η παραπάνω φράση είναι ότι ουσιαστικότερο διάβασα, άκουσα, ένιωσα στο 51ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αυτές τις δέκα μέρες. Και σε επίπεδο προσωπικό και σε επαγγελματικό. Και φυσικά ταιριάζει γάντι με τον ταλαίπωρο θεσμό του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

• Στην τελετή λήξης του φεστιβάλ, το Σάββατο το βράδυ, παρακολούθησα κάτι διαφορετικό από άλλες φορές. Και πάλι ένας απλός, λιτός και μεστός λόγος από τον Δημήτρη Εϊπίδη, ο οποίος αποδεικνύει μέρα με τη μέρα ότι τον νοιάζει η ουσία και όχι η φανφάρα. Μια γενικόλογη ομιλία του Υπουργού Πολιτισμού Παύλου Γερουλάνου, που μόνο δυο του σημεία αξίζουν: αφενός, η προαναγγελία ότι το σχέδιο νόμου θα είναι νόμος σε λίγες μέρες και αφετέρου ότι φταίνε οι προηγούμενοι για τα κακά χάλια του φεστιβάλ, τουτέστιν η Δέσποινα Μουζάκη και οι πολιτικές της. Ελπίζω, βέβαια, να μην ξεχνά ότι η Μουζάκη θήτευσε και επί των ημέρων του με ένα αρκούντως ενισχυμένο μπάτζετ και ότι ο ίδιος τη διατήρησε σε αυτή τη θέση μέχρι τον περασμένο Μάιο (κανείς δεν έχει καταλάβει τι περίμενε έως τότε). Η συνέχεια διέθετε live πρόγραμμα από το γυναικείο συγκρότημα εγχόρδων Fortissimo (πολύ καλή και ιδιαίτερη επιλογή) καθώς και την απονομή των βραβείων του φεστιβάλ (στα έχει κάνει γνωστά ο Δηράκης). Όλα αυτά, μαζί με το στήσιμο που φάγαμε, άγγιξαν το 3ωρο.

• Για να προβληθεί στη συνέχεια ο "Μαύρος Κύκνος" του Ντάρεν Αρανόφσκι. Το νέο πόνημα αυτού του πολύ ιδιαίτερου σκηνοθέτη, ο οποίος μετά τον "Παλαιστή" (2008) ξαναπήρε τα πάνω του, είναι ένα ατμοσφαιρικό θρίλερ που μιλά για τις ψυχώσεις, τις ανησυχίες και τα άγχη μιας νεαρής, φιλόδοξης χορεύτριας μπαλέτου. Εξαιρετική η ερμηνεία της Νάταλι Πόρτμαν, στιβαρή εκείνη του Βενσάν Κασέλ. Στα όρια της παράνοιας η σκηνοθεσία του Αρανόφσκι. Και ως tip πάρε ότι πιθανότατα θα δεις (και θα βιώσεις) έναν πολύ ανώτερο λεσβιακό έρωτα από εκείνον που είχε η Ναόμι Γουότς στην "Οδό Μαλχόλαντ" του Ντέιβιντ Λιντς. Η ταινία θα βγει τον Γενάρη του 2011 από την Odeon και δεν πρέπει να τη χάσεις.

• Δεν έχω να κάνω κάποιον ιδιαίτερο σχολιασμό για τα βραβεία. Τα πήραν οι ταινίες που τα άξιζαν. Καθαρά και ξάστερα πράγματα. Ο ρουμάνικος κινηματογράφος είναι σε άνοδο και δικαιούται τιμές και λοιπές προβολές. Ο ελληνικός, από την άλλη μεριά, με τις ταινίες που έδειξε πήρε τις δόξες που του έπρεπε. Και εδώ πρέπει να σταθώ στο πολύ σωστό σκεπτικό της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου: η πλήρης παραγωγή της φετινής χρονιάς απουσίαζε από το φεστιβάλ. Ουσιαστική επιλογή για τη συμμετοχή ταινίας στο ελληνικό τμήμα δεν υπήρχε. Το Ελληνικό Πανόραμα με το μη διαγωνιστικό του ύφος υστερεί σε ποιότητα, πληρότητα και ενδιαφέρον (για το κοινό και τους επαγγελματίες του χώρου). Όλα τα παραπάνω υποβαθμίζουν την αξία συμμετοχής της ελληνικής ταινίας στο ΦΚΘ. Και αυτή πρέπει να επανέλθει. Άμεσα. Από του χρόνου.

• Αναφορικά με τις ταινίες που ξεχώρισα στο Ελληνικό Πανόραμα. Από τις 9 ταινίες σε φιλμ: (αν εξαιρέσω το "Attenberg" που παίζεται ήδη στις αίθουσες), τα "45 τετραγωνικά" του Στράτου Τζίτζη και η "Άπνοια" του Άρη Μπαφαλούκα, αποτελούν παραγωγές που είναι φροντισμένες, έχουν να πουν μια ενδιαφέρουσα ιστορία, και έχουν δουλευτεί σωστά. Δεν τις λες και τα αριστουργήματα της σεζόν αλλά -προς θεού- υπάρχει ανάγκη για ποιοτικό σινεμά στη χώρα μας. Από τις 14 ταινίες ψηφιακής μορφής: οι "37 μνήμες" του Άγγελου Σπάρταλη, οι "Θετικές ιστορίες" των Χ. Σταθόπουλου, Δ. Άντζου, Θ. Τότσικα, Δ. Μπαβέλλα, Δ. Παπαθανάση, και ο "Ξεναγός" του Ζαχαρία Μαυροειδή, για διαφορετικούς λόγους που σου έχω αναλύσει ξεχώρισαν σαφώς.

• Πρέπει να τονίσω ότι τόσο το Διεθνές Διαγωνιστικό όσο και οι «Ημέρες Ανεξαρτησίας» και οι «Ανοιχτοί Ορίζοντες» (δυο τμήματα ίδιου ύφους - λογικά θα μείνει ένα του χρόνου) ήταν τα πιο δυνατά μέρη του φετινού ΦΚΘ. Διέθεταν εξαιρετικές ταινίες. Προτείνω μια από κάθε τμήμα: το ρουμάνικο "Στις Παρυφές" του Μπογκντάν Τζόρτζε Απέτρι (Δ.Δ.), το γαλλικό "Μαμούθ" των Μπενουά Ντελεπίν & Γκυστάβ Κερβέρν (Η.Α.) και το ταϊλανδικό "Ο θείος Μπούνμι θυμάται τις προηγούμενες ζωές του" του Απιτσατπόνγκ Ουερασεθακούλ (Α.Ο.). Κάπως αποδυναμωμένες φέτος ήταν οι «Ματιές στα Βαλκάνια», παρόλο που η τουρκική "Πλειοψηφία" του Σερέν Γυτζέ ήταν μια από τις καλύτερες ταινίες του φεστιβάλ.

• Εν ολίγοις, το ΦΚΘ υστέρησε σε γκλαμουριά και κόσμο (δυστυχώς κανένα πάρτι ή εκδήλωση δεν ήταν στα πάνω του), αλλά ανέβηκε με τις ταινίες που διέθετε, τη σαφή ποιότητά τους καθώς και με το κοινό που έτρεξε να τις δει (σε μεγάλα ποσοστά η πληρότητα των αιθουσών).

• Μια κάποια λάμψη έδωσαν οι ειδικές προβολές, με ταινίες μεγάλων σκηνοθετών ή ταινίες που βραβεύτηκαν σε μεγάλα φεστιβάλ, και που στην πλειονότητά τους άρεσαν. Οι περισσότερες έχουν και διανομή στις αίθουσες.

• Για το τέλος σου αφήνω την αίσθησή μου: μου άρεσε το 51ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Είδα πολύ καλό και ποιοτικό σινεμά σε κλίμα ήσυχο, χωρίς παράνοια, τρέλα, και κάθε είδους νεύρα. Ανακατεύτηκα με λιγότερο κόσμο, ο οποίος τουλάχιστον ήξερε πού βρισκόταν και για ποιο λόγο ήταν εκεί (και δεν ήταν χαραμοφάης, τεμπέλης, άσχετος). Υπήρχε μια γενική ηρεμία φέτος. Ήταν όλα γλυκά, όμορφα, απλά. Και αν κάτσεις και σκεφτείς ότι εντέλει αυτά μπορεί να θες και όχι τις δηθενιές και τα λαμπερά φώτα…

«Δεν είναι η Θεσσαλονίκη ερωτική, μωρό μου, εγώ είμαι»

Αυτή είναι η δεύτερη φράση ζωής που διάβασα, άκουσα, ένιωσα στη διάρκεια του 51ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, καθότι ταινιόραμα χωρίς παράλληλη τρέλα στα σοκάκια της πόλης δεν υφίσταται. Και ειλικρινά να σου πω ότι πέρασα καλά μαζί σου όλο αυτό τον καιρό, μέσα από το SevenArt, και ένα «μπράβο» να το στείλω και ένα «ευχαριστώ» επίσης καθώς και «να (με) προσέχεις».

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (13-12-10).

*

Του Νέστορα Πουλάκου

Κι ενώ άπαντες ευελπιστούμε στην έξοδο της ελληνικής κινηματογραφίας από την ομίχλη, το 2010 αποδεικνύεται στα σίγουρα μια χρονιά μεταβατική για το ντόπιο σινεμά. Όπως και για το πιο εξαγώγιμο προϊόν (ή θεσμό) μας, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το οποίο μετά τον περυσινό εορτασμό του μισού αιώνα ζωής του και ενώ έχει κατακτήσει μια θέση στην 20άδα των πιο σημαντικών φεστιβάλ παγκοσμίως, καλείται να αλλάξει το πρόγραμμά του, να ανανεώσει το προφίλ του.

Είτε η δραματική μείωση του προϋπολογισμού του κατά το μισό (από τα περυσινά 11 εκατομμύρια ευρώ), είτε η επιλογή του Δημήτρη Εϊπίδη στην καλλιτεχνική διεύθυνση του (στη θέση της Δέσποινας Μουζάκη), είτε ακόμη η διαφορετική διάρθρωση που του επιφυλάσσει ο νέος κινηματογραφικός νόμος, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης περιορίζεται και προσαρμόζεται.

Ενώ γράφονταν αυτές οι γραμμές (ένα σχεδόν μήνα πριν την έκδοση του τεύχους) δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη κάποιο ηχηρό όνομα καλεσμένου από αυτά που είχαμε συνηθίσει έως τώρα (π.χ. Όλιβερ Στόουν, Φράνσις Φορντ Κόπολα). Και καταπώς φαίνεται το πρόγραμμα του γίνεται πιο σινεφιλικό, πιο κοντά στο ανεξάρτητο πνεύμα ενός ανεξερεύνητου παγκόσμιου κινηματογράφου. Άλλωστε, η επιλογή του Δημήτρη Εϊπίδη στην καλλιτεχνική διεύθυνση τα λέει όλα. Ο άνθρωπος που βρίσκεται πίσω από πετυχημένα φεστιβάλ διεθνώς όπως εκείνο του Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, αλλά και του Μόντρεαλ, του Τορόντο και του Ρέικιαβικ, έχει πάρει ξεκάθαρη θέση υπέρ ενός σινεμά μακριά από τα φώτα και τη λάμψη του Χόλιγουντ με έμφαση στην ανάδειξη νέων δημιουργών, καινούριων τάσεων και διαφορετικών αντιλήψεων.

Θα διαβάζετε αυτό το κείμενο ενώ το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης θα βρίσκεται σε εξέλιξη (από τις 3 έως τις 12 Δεκεμβρίου). Παγκόσμιες και πανελλήνιες πρεμιέρες, ένα δυνατό διαγωνιστικό πρόγραμμα, αφιερώματα και ρετροσπεκτίβες, masterclass και συζητήσεις, δρώμενα και παράλληλες εκδηλώσεις, ένα γεμάτο πανόραμα ελληνικών ταινιών (γύρω στις 25) με την απουσία των κρατικών βραβείων ποιότητας. Εύχομαι μόνο να πάνε όλα καλά.

Ανοιχτοί Ορίζοντες : ένα νέο (;) τμήμα

Είναι ξεκάθαρο ότι με τη θέσπιση του νέου παράλληλου τμήματος ταινιών «Ανοιχτοί Ορίζοντες», επανέρχονται ουσιαστικά οι πολύ πετυχημένοι και δημοφιλείς «Νέοι Ορίζοντες», ένα πρόγραμμα ανάδειξης ανεξάρτητων ταινιών του Δημήτρη Εϊπίδη που κρατούσε από το 1992 έως το 2005 όταν και «κόπηκε» από τη Δέσποινα Μουζάκη. Η φετινή «πρώτη» του κινείται στο ίδιο ακριβώς ύφος, άλλωστε και πάλι τη διοργάνωσή την έχει αναλάβει ο τωρινός καλλιτεχνικός διευθυντής.

Από το πλούσιο πρόγραμμα του ξεχωρίζω : τη γαλλική κωμωδία «Mammuth» των Γκουστάβ ντε Κερβέρν και Μπενουά Ντελεπίν. Ο Ζεράρ Ντεπαρντιέ, στο ρόλο ενός 60χρονου που, προκειμένου να συνταξιοδοτηθεί, αναγκάζεται να αναζητήσει για γραφειοκρατικούς λόγους, τους πρώην εργοδότες του. Αποτέλεσμα, ένα ποιητικό, νοσταλγικό road trip στο παρελθόν του ήρωα, εφαλτήριο αυτογνωσίας και αναθεώρησης της ζωής. Αστεία και συναισθηματική, με αισθητική από τα ‘70s, η ταινία στηρίζεται στο κωμικό, πολιτικά ανορθόδοξο στυλ των δημιουργών της αξιοποιώντας την αφρόκρεμα της γαλλικής σκηνής (Ιζαμπέλ Ατζανί, Άννα Μουγκλαλίς).

Επίσης, την ταινία «Silent souls» του Αλεξέι Φεντορτσένκο, ένα λυρικό παραμύθι-ρέκβιεμ με ιδιαίτερη αφήγηση, που εκτυλίσσεται σαν ένα εθνογραφικό οδοιπορικό με φόντο τη ρωσική στέπα, στα χνάρια του σινεμά των Ταρκόφσκι και Παρατζάνοφ. Δυο άντρες ξεκινούν ένα ταξίδι για να τελέσουν την ταφή της γυναίκας του ενός, με βάση τα έθιμα της σχεδόν εξαφανισμένης φυλής των Μέρια, όπου ανήκουν. Μυστικισμός και ελεγειακός τόνος, ατμοσφαιρική φωτογραφία και έντονο πνευματικό στοιχείο, συνθέτουν ένα δράμα για την αγάπη, την απώλεια και την ταυτότητα, που απέσπασε τρία βραβεία στο φεστιβάλ Καννών : Ozella για καλύτερη φωτογραφία, FIPRESCI και Nazareno Taddei.

Τέλος, την πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του Ρομέν Γαβρά, γιου του Κώστα Γαβρά, με τίτλο «Notre jour viendra», είναι μια άκρως προκλητική σπουδή επάνω στο ρατσισμό, τη βία και τις ταξικές ανισότητες. Οι δυο ήρωες της ταινίας, ο «μέντορας» και ο «μαθητής» (στους ρόλους ο Βενσάν Κασέλ και ο Ολιβιέ Μπαρτελεμί) βλέποντας πως δεν έχουν θέση στην σύγχρονη Γαλλία, αναζητούν έναν τόπο όπου θα μπορέσουν να ιδρύσουν μια νέα κοινωνία «στα μέτρα τους». Η καταπίεση και η αυταπάτη τους για την απόλυτη ελευθερία μέσα σε έναν κόσμο αμφίβολης ηθικής θα τους οδηγήσει σε ακραίες συμπεριφορές. Ο Ρομέν Γαβράς είχε πειραματιστεί με το προβοκατόρικο εύρημα της ταινίας του, λίγους μήνες πριν και στο βιντεοκλίπ του κομματιού «Born free» της M.Ι.Α. προξενώντας αντιδράσεις για το βίαιο περιεχόμενό του.

Πανελλήνιες πρεμιέρες

Μπόλικες είναι και οι πρεμιέρες σημαντικών ταινιών, βραβευμένων σε μεγάλα φεστιβάλ διεθνώς, που θα παιχτούν στη διάρκεια του 51ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης λίγο πριν βγουν στις ελληνικές αίθουσες.

Από τις πλέον ξεχωριστές είναι : Το αργεντίνικο «Carancho» του Πάμπλο Τραπέρο (πρόπερσι είχε παιχτεί στην Ελλάδα το δικό του «Leonera»). Μιλάει για το βρώμικο κόσμο των ασφαλιστικών εταιρειών, των γιατρών, των δικηγόρων και της αστυνομίας, και πως όλα αυτά διαπλέκονται πίσω από τα τροχαία ατυχήματα. Συμμετείχε στο τμήμα «Ένα κάποιο βλέμμα» του Φεστιβάλ των Καννών.

Το νορβηγικό «Home for Christmas» του Μπεντ Χάμερ (έχουν ξεχωρίσει στη χώρα μας οι ταινίες του «Ο άνθρωπος για όλες τις δουλειές» και «Η καινούρια ζωή του κυρίου Χόρτεν»). Αφηγείται τις ιστορίες επτά διαφορετικών οικογενειών στη διάρκεια των Χριστουγεννιάτικων διακοπών τους σε ένα μικρό νορβηγικό χωριό. Συμμετείχε στο 58ο Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν.

Με το βραβείο Καλύτερου Σεναρίου του Φεστιβάλ των Καννών, έρχεται στη Θεσσαλονίκη το «Poetry» του Lee Changdong (πέρυσι κυκλοφόρησε το δικό του «Secret Sunshine» σε ελληνικό dvd). Μια γυναίκα προς το τέλος της ζωής ψάχνει ένα βρει καινούριου νόημα για τον κόσμο στον οποίο ζει.

Το «Submarino» του Τόμας Βίντεμπεργκ (γνωστός για την «Οικογενειακή γιορτή» και το «Όλα για την αγάπη»), υποψήφιο για τη Χρυσή Άρκτο στο φετινό Φεστιβάλ του Βερολίνου, μιλάει για δυο αδέρφια που συναντιούνται στην κηδεία της μητέρας τους και θυμούνται εξερευνώντας το σκοτεινό παρελθόν τους.

Τέλος, ενδιαφέρον παρουσιάζει και το «Three» του Τομ Τύκβερ (γνωστός για το «Τρέξε Λόλα τρέξε» και το «The International»), που συμμετείχε στη 67η Μόστρα της Βενετίας, και αφηγείται ένα ιδιότυπο ερωτικό τρίγωνο.

Καλεσμένοι και αφιερώματα

Δυο πολύ ιδιαίτερες ρετροσπεκτίβες σκηνοθετών παρουσιάζει το 51ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Από τη μια μεριά, θα παιχτούν οι σημαντικότερες στιγμές της Δανής Σουζάνε Μπίερ, γνωστής για τις ταινίες «Μετά το γάμο» και «Brothers». Και από την άλλη μεριά, ο πλέον δημοφιλής εκπρόσωπος του Ταϋλανδικού κινηματογράφου, ο Απιτσατπόνγκ Ουερασεθακούλ, που κέρδισε φέτος το Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες με την ταινία «Ο θείος Μπούνμι θυμάται τις προηγούμενες ζωές του», θα παρουσιάσει το σύνολο του έργου του (στο τμήμα «Ημέρες Ανεξαρτησίας»). Και οι δυο σκηνοθέτες θα βρίσκονται στην πόλη.

Σχετικά άγνωστοι στο ελληνικό κοινό είναι και τρεις ακόμη δημιουργοί, που έχουν προκαλέσει αίσθηση με το έργο τους παγκοσμίως. Ο Ιρακινός Μοχάμεντ Αλ-Νταράτζι, η Πολωνή Ντορότα Κεντζιερζάβσκα και ο Γερμανός Βέρνερ Σρέτερ, θα έχουν την τιμητική τους στη φετινή διοργάνωση. Σε αυτούς, προσθέστε και το αφιέρωμα στη Σχολή Κινουμένων Σχεδίων του Ζάγκρεμπ, που εντάσσεται στο τμήμα «Ματιές στα Βαλκάνια», και καταλαβαίνετε τον ανεξάρτητο προσανατολισμό που παίρνει το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης του 2010.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 9 του διμηνιαίου περιοδικού κόμικ "mov." (Δεκέμβριος 2010).

12 Δεκ 2010

Ταινίες 9ης Δεκεμβρίου 2010

Του Νέστορα Πουλάκου

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες έντεκα ταινίες, καταμεσής του 51ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Μην τις πάρετε στα σοβαρά και όλες, κάτι σε ξεσκαρτάρισμα αποθήκης πριν το τέλος του χρόνου μου κάνει η σημερινή μάζωξη... Ταινία της εβδομάδας είναι η κορεάτικη "Ποίηση", για την οποία σου έγραψα μερικά ενθουσιώδη λόγια και στο κείμενο για τη δεύτερη μέρα του 51ου ΦΚΘ. Η ταινία πήρε το Βραβείο Σεναρίου στο Φεστιβάλ των Καννών (αν πήγαινε στη Βενετία θα είχε στο τσεπάκι της το Χρυσό Λιοντάρι, όμως) και είναι ένα ποίημα για την ανθρώπινη παραδοξότητα. Μήνες μετά το Φεστιβάλ της Βενετίας και περιμένοντας μήπως και τσιμπήσει τον Χρυσό Αλέξανδρο εδώ στη Θεσσαλονίκη, απ’ όπου σου γράφω σήμερα, το "Attenberg" της Αθηνάς Ραχήλ Τσαγγάρη βγαίνει στις αίθουσες. Ελπίζει ακόμη να σπάσει την εισπρακτική κατάρα των ελληνικών ταινιών του πρώτου τριμήνου της κινηματογραφικής σεζόν που διανύουμε. Ένα καυστικό σχόλιο στη σεξουαλική κενότητα και το αρχετυπικό του ανθρώπινου ενστίκτου είναι αυτή η αβάν γκαρντ ταινία, που θα πάει και στο Σάντανς. Και ενώ ο Ταϊλανδός Απιτσατπόνγκ Ουερασεθακούλ είναι στη Θεσσαλονίκη για το πλήρες αφιέρωμα στο έργο του, σε κεντρικά σινεμά της Αθήνας (και σε dvd) βγαίνει η "Τροπική ασθένεια" του, που πήρε το Βραβείο της Επιτροπής των Καννών το 2004. Σε πρώτη προβολή παίζεται, εξ αφορμής της δημοσιότητας που έχει. Δυο ιστορίες διαπλέκονται εξερευνώντας τη σεξουαλικότητα, τη φιλία αλλά και την τρέλα και το παράλογο του μυαλού. Μινιμαλιστικό δράμα, απλής κινηματογράφησης, που σου ψιθυρίζει κάτι ελαφρύ στην καρδιά αλλά μέχρι εκεί. Η ταινία που έκλεισε τις φετινές Κάννες, "Το δέντρο που ψιθύριζε" έχει μια καταπληκτική Σαρλότ Γκενσμπούρ, βασίζεται σε ένα χορταστικό βιβλίο, η σκηνοθεσία όμως της Μπερτουτσελί δεν την αφήνει την ταινία να αγιάσει. Το νέο ακαδημαϊκό έπος του Πολ Χάγκις (θα θυμάσαι το "Crash" φαντάζομαι) λέγεται "Οι επόμενες τρεις μέρες". Ριμέικ του γαλλικού "Όλα για εκείνη" (παραγωγής 2008), αν δεν είχε και αυτές τις ενστικτώδεις ερμηνείες των Ράσελ Κρόου και Ελίζαμπεθ Μπανκς, θα βαριόμουν και να στο γράψω. Στα ίδια κυβικά και το 6ο μέρος της σειράς ταινιών ζόμπι του Τζορτζ Ρόμερο. Το απελπιστικά φτηνιάρικο "Επιζώντας από τους απέθαντους" δείχνει ότι αυτός ο σημαντικός σκηνοθέτης έχει στερέψει από ιδέες και σίγουρα κάνει χαβαλέ και όχι σοβαρά πράγματα. Κατά τα άλλα βλέπεται. Αυτό που σίγουρα δεν βλέπεται είναι το "Show Bitch" του Νίκου Ζέρβου. Ο σκηνοθέτης που μου έμαθε τι σημαίνει χαβαλές και πολιτικοκοινωνικό σχόλιο μαζί τη δεκαετία του ’80, τώρα κάνει μόνο το πρώτο και αυτό μάλλον κακά. Μπορεί και να φταίει ότι την ταινία την είδα σε μια απαράδεκτη προβολή στο Gagarin, σίγουρα όμως το μοναδικό που διασώζεται από αυτό το trash είναι ο γελοίος και συνάμα κωμικός ρόλος του Ρένου Χαραλαμπίδη. Αν δεν κάνω λάθος, είναι η τρίτη ταινία της σειράς "Το χρονικό της Νάρνια" και επειδή και δεν μου άρεσε ποτέ και κανείς δε με άκουγε και το έβλεπε, αποφάσισα να μην το βλέπω εγώ πλέον και να σε αφήσω να αποφασίσεις μόνος σου. Αντιθέτως, τη "Μοιραία σχέση" πολύ έχω στεναχωρηθεί που δεν την είδα, αφού «μπερδεύτηκαν» οι ώρες μου με εκείνες της δημοσιογραφικής της Odeon. Γι’ αυτό και λέω να τη δω μαζί σου στην αίθουσα, γιατί ακούω καλά λόγια. Για το 3D animation "Οι περιπέτειες του Σάμμυ: Το μυστικό πέρασμα" δεν είχε προγραμματιστεί να το δουν οι δημοσιογράφοι, παρολαυτά την τελευταία στιγμή και ενώ είμαι Θεσσαλονίκη και σου γράφω καθημερινά, αποφάσισε η Village να τη δείξει στην Αθήνα. Απουσιάζει η κριτική, εν ολίγοις. Όπως επίσης απουσιάζει η κριτική και από το "Goal! III" καθότι οι δημοσιογράφοι αγνοήθηκαν από την Audiovisual, που προφανώς ξέρει τι ποιότητα έχει στα χέρια της.

Ποίηση (7/10)

Και για να σου μιλήσω εντελώς ειλικρινά, ξεκινάει το κορεάτικο το δράμα και παρακολουθώ με ενδιαφέρον την απλή καθημερινή ιστορία μιας γιαγιάς στη μικρή πόλη της. Παίζει με τη φύση, με τις μυρωδιές και τα αγγίγματα, με τα βλέμματα των ανθρώπων, την κίνηση τη συνεχή έξω στον κόσμο. Θέλει να μάθει και ποίηση, να τη βάλει στη ζωή της, τώρα στα γεράματα να είναι και ήσυχη στην ψυχή της. Ο κόμπος στο στομάχι σε πιάνει όταν το δράμα το μινιμαλιστικό γίνεται ψύχωση, όταν η ανατροπή σε καταπλακώνει καθότι ο κόσμος είναι μεγάλος αλλά η ανθρώπινη ψυχή, είτε παιδική είναι είτε ενήλικη, δε σώζεται με τίποτα. Ο Τσανγκ ντονγκ Λι, γνωστός κατά τα φαινόμενα στο παρελθόν με την "Όαση" και το "Secret Sunshine", σου παίρνει την καρδιά και το μυαλό και στα βάζει στην αρένα της επιλογής, της συνείδησης, της αυταπάρνησης ή απλώς της άρνησης για τον πλησίον σου, τον δικό σου άνθρωπο, το ίδιο σου το αίμα. Ένα δράμα κοντά 140 λεπτών εντελώς μαγευτικό, που σε συνεπαίρνει, σε βάζει σε σκέψεις ενδόμυχες, σε προβληματίζει. Βραβείο σεναρίου στις φετινές Κάννες για την "Ποίηση" της ζωής της ίδιας, που άξιζε και το κάτι παραπάνω.

Attenberg (6/10)

Είναι το αέναο παιχνίδι του ανθρώπου με τη φύση, με το ένστικτό του, με τον συνάνθρωπό του. Είναι μια διαλεκτική αρχέγονη, που όρια δεν έχει ούτε και σταματημό. Είναι ένα αρχέτυπο εντελώς πατρογονικό, που τίθεται από την Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη στην οθόνη ως σημείο εκκίνησης μιας κουβέντας για το ποιοι εντέλει είμαστε. Η σεξουαλική κενότητα, η σπασμένη ανθρώπινη επικοινωνία, η ιδιαίτερη σχέση πατέρα-κόρης, η φιλία και ο έρωτας. Τοποθετημένη η δράση στα Άσπρα Σπίτια Βοιωτίας, εκεί που ο χρόνος σταματάει με τη βαναυσότητα του προτύπου, την απολυτότητα του τέλειου, του καθαρού. Παιχνίδι θεατρικό, διάλογοι λες και έχουν βγει από ανθρώπους της εποχής του Νεάτερνταλ, εν ολίγοις μια στέρεη σεναριακή βάση και μια καλά δουλεμένη δραματουργία, στην ταινία του -όντως- νέου ρεύματος του ελληνικού σινεμά. Ενός σινεμά, βέβαια, που δεν έχει καμιά ελληνικότητα για να είμαι ξεκάθαρος, που αγγίζει τα όρια του δήθεν, αλλά και που σε κάνει να χαίρεσαι ότι η σάπια κινηματογραφία της χώρας σου διαθέτει και σπουδαίους δημιουργούς.

To δέντρο που ψιθύριζε (5/10)

Αυτό που σε κερδίζει πρωτίστως στην ταινία της Μπερτουτσελί είναι η απλότητα της ατμόσφαιρας. Αυτό το ακραία μινιμαλιστικό, που όντως σου ψιθυρίζει στην καρδιά κάτι όμορφο, κάτι αισιόδοξο, κάτι ελπιδοφόρο. Και το βιβλίο στο οποίο βασίστηκε είναι χορταστικό και η Σαρλότ Γκενσμπούρ δίνει και πάλι ερμηνεία καριέρας. Πολλά μπράβο στο κορίτσι για την πορεία την ανοδική που έχει. Ερμηνεία για βραβείο, δηλαδή, καθότι παίζει την καταθλιπτική γυναίκα που τα χάνει όλα και τα έχει όλα. Διφορουμένο αλλά πραγματικό. Δυαδικό της ψυχής αλλά και ανθρώπινο ατέρμονο, ανολοκλήρωτο εις το διηνεκές. Κατά τα άλλα, η ταινία χάνει στη σκηνοθετική ματιά της Μπερτουτσελί. Το μινιμαλιστικό καταντά άνευρο, το απλό γίνεται κάργα απλοϊκό. Η ταινία είναι καλή, για να το πω και εγώ με απλά λόγια, αλλά μην περιμένεις και κανένα θαύμα.

Οι επόμενες τρεις μέρες (4/10)

Για να σου πω την αλήθεια και ας ξινίσεις, αυτή η ακαδημαϊκούρα του Πολ Χάγκις και των ομοίων του καταντά κουραστική. Τουλάχιστον σε μένα παίζει με τα νεύρα χρόνια τώρα. Ο οσκαρικός Χάγκις ή αλλιώς ο άνθρωπος των επιτυχιών, πραγματοποιεί ριμέικ μιας άστοχης γαλλικής ταινίας δράσης (το "Όλα για εκείνη" του 2008). Φαίνεται ότι γκλάβα του δεν κατέβαζε ιδέες και αποφάσισε να «κλέψει» μια άλλη. Η καθαρή (στα όρια του βαρετού) σκηνοθεσία και το απόλυτο τίποτα της ιστορίας (τι πρωτότυπο) είναι τα αρνητικά. Οι ερμηνείες των Ράσελ Κρόου και Ελίζαμπεθ Μπανκς είναι τα θετικά. Και πάλι μας τσίτωσαν, μας ιντρίγκαραν (ειδικά ο πρώτος). Η ταινία του Χάγκις βλέπεται άνετα, δεν θα τη βαρεθείς, δεν θα σκίσεις και τα πτυχία σου όμως.

Τροπική ασθένεια (5/10)

Ο Τζο (ή κανονικά Απιτσατπόνγκ Ουερασεθακούλ) είναι σπουδαίος καλλιτέχνης διότι ξέρει να κινηματογραφεί το μηδαμινό. Το τίποτα. Το απόλυτο κενό. Στην "Τροπική ασθένειά" του, που κέρδισε και το Βραβείο Επιτροπής στις Κάννες το 2004, κινηματογραφεί το απλανές βλέμμα της αστικής μοναξιάς από τη μια μεριά. Όπως και την παράνοια την ανθρώπινη και την τρέλα τη διαχρονική στα βάθη της ζούγκλας, από την άλλη μεριά. Δυο ιστορίες, που διαπλέκονται περίτεχνα, διαθέτει η "Τροπική ασθένεια". Και μιλά και για την εξερεύνηση της ερωτικής επαφής και την απάθεια του στρατιώτη στο κενό της αποστολής του. Εντάξει, είναι σινεμά σινεφιλικό και θέλει και την υπομονή του και την αντοχή του. Γιατί ο κόσμος είναι μυστικιστικός, η ατμόσφαιρα είναι μαγική, στο σινεμά του Τζο. Πάρε μια πρώτη γεύση από την "Τροπική ασθένεια" τώρα και κράτα δυνάμεις και νεύρα γερά για το φετινό Χρυσό Φοίνικα "Ο θείος Μπούνμι θυμάται τις απροηγούμενες ζωές του", που θα προβληθεί τον Γενάρη του 2011.

Επιζώντας από τους απέθαντους (4/10)

Βλέπω ακόμη την περίφημη κινηματογραφική σειρά ζόμπι του Ρομέρο γιατί βαστά παραπάνω από 40 χρόνια και έμαθε σε όλους μας κάτι από το σινεμά τρόμου. Τέλοσπαντων, έχει το γούστο της ακόμη η ζόμπι-μανία του Ρομέρο. Κατά τα άλλα, αυτή η έκτη ταινία είναι η απόλυτη φτήνια, κάτι το εντελώς ψεύτικο και το μη ουσιώδες. Για να καταλάβεις, από την ιστορία του Ρομέρο απουσιάζει πλέον και το πολιτικό σχόλιο. Φαίνεται, βαρέθηκε ο άνθρωπος και αποφάσισε να το ρίξει στον αποθεωτικό χαβαλέ. Θα διασκεδάσεις με το "Επιζώντας από τους απέθαντους". Δεν θα σε χαλάσει. Και από μένα πάρε την ώθηση να το δεις για να γουστάρεις ένα βράδυ σου. Από κει και πέρα, καιρός να πάμε παρακάτω Ρομέρο.

Show Bitch (2/10)

Κοίταξε να δεις, από σεβασμό στον Νίκο τον Ζέρβο δεν θα σου γράψω πολλά. Καθότι, και το λέω χύμα και σταράτα, ο Ζερβός είναι από τους σκηνοθέτες που συνέβαλαν στην κινηματογραφική μου οπτική. Ο χαβαλές και το κοινωνικόπολιτικό του σχόλιο στις ταινίες της δεκαετίας του ’80 ("Σουβλίστε τους", "Ο Δράκουλας των Εξαρχείων", "Πατρίς ληστεία Οικογένεια", "Τηλεκανίβαλοι" κ.ά) ήταν κάτι το απολαυστικό και το καίριο από κάθε δηθενιά του σωρού του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου. Τέλοσπαντων, και για να μη νομίζεις ότι απολογούμαι, το "Show Bitch" είναι δυστυχώς ένα σκουπίδι ολκής, πραγματικά δεν βλέπεται. Μοιάζει σα να έχουν γίνει άπαντα στον αέρα. Δεν κολλάει τίποτα. Δεν καταλαβαίνεις τι θέλει να πει ο ποιητής. Ουσιαστικά είναι η αποθέωση του trash άνευ ιστορίας. Χάρηκα για την ερμηνεία Πουλικάκου και απόλαυσα την -στα όρια κωμικού και γελοίου- ερμηνεία του Χαραλαμπίδη. Τι να σου πω… Δεν νομίζω ότι αξίζει να τρέξεις να σκιστείς να τη δεις.

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικά portal www.sevenart.gr (9-12-10).

8 Δεκ 2010

"Τα πάντα ρή-τος / This history of music and poetry : Our Time Won’t Live That Long" - No 79

Written by Robert Burås

Don’t know when they put me in the ground
I don’t know about me left alone
All that matters that I follow you
On my way to the unknown bound.

It’s cold baby but I’m not afraid
I feel lost, my life swept away
I feel worried but I promise you
It’s so tender that you’re in the life
Only time that you walked away
It wasnt’ me and I’m always here and I gonna stay
Loving you can not be bad
My blood is boiling and you make me mad
I was crying but it was very ’lone
You let you loving coming/calming down
And I thought just it was another gone
Couldn’be right what I found.

A mountain top is the need of time
And I’m man so let’s make this night
All my own everything is wrong,
Holding on now, holding on...
You just have to call it out
You know your love will tell your love is gone
And you know that ain’t, that it’s that strong.
All the times that you let me down,
You just won’t let me in
All the times when it all went bad
I don’t wanna fight with you
But you know what I’ll do
I will never ever let you go
I will stay with you till’ I die.

My blood runs cold, I don’t wanna know
I’m gonna cry all night long,
I wear my heart until my heart is torn,
Then I’ll make up, make up my mind
When all is gonna just stop below
Where we go where we just gotta blow
Everything that we’ve got in here
I wanna see you walking down the stairs
Oooh...

’Cause I need you and you know you need me
It’s all that love that you let down on me
Hold me tight and I’ll love you right
I love you, I fear, baby, baby mine,
Honey our time won’t live that long
You know our time won’t live that long

JOHN LENNON

"Instant Karma (We All Shine On)"

Instant Karma's gonna get you
Gonna knock you right on the head
You better get yourself together
Pretty soon you're gonna be dead
What in the world you thinking of
Laughing in the face of love
What on earth you tryin' to do
It's up to you, yeah you
Instant Karma's gonna get you
Gonna look you right in the face
Better get yourself together darlin'
Join the human race
How in the world you gonna see
Laughin' at fools like me
Who in the hell d'you think you are
A super star
Well, right you are
Well we all shine on
Like the moon and the stars and the sun
Well we all shine on
Ev'ryone come on
Instant Karma's gonna get you
Gonna knock you off your feet
Better recognize your brothers
Ev'ryone you meet
Why in the world are we here
Surely not to live in pain and fear
Why on earth are you there
When you're ev'rywhere
Come and get your share
Well we all shine on
Like the moon and the stars and the sun
Yeah we all shine on
Come on and on and on on on
Yeah yeah, alright, uh huh, ah
Well we all shine on
Like the moon and the stars and the sun
Yeah we all shine on
On and on and on on and on
Well we all shine on
Like the moon and the stars and the sun
Well we all shine on
Like the moon and the stars and the sun
Well we all shine on
Like the moon and the stars and the sun
Yeah we all shine on
Like the moon and the stars and the sun

Σαν σήμερα – 8 Δεκεμβρίου

1730: Γεννιέται ο γιατρός και φυσιολόγος, Ίαν Ίγκενχουζ, που ανακάλυψε το φαινόμενο της φωτοσύνθεσης (1779).

1865: Γεννιέται στην Χαμενλίνα της Φινλανδίας, ο συνθέτης Ζαν Σιμπέλιους.

1867: Γεννιέται στην Κωνσταντινούπολη ο λογοτέχνης Γρηγόρης Ξενόπουλος.

1894: Γεννιέται ο ευθυμογράφος και σχεδιαστής καρτούν, Τζέιμς Θάρμπερ.

1912: Ο ελληνικός στρατός καταλαμβάνει την Κορυτσά.

1943: Γεννιέται ο τραγουδιστής και στιχουργός Τζιμ Μόρισον.

1953: Γεννιέται η γνωστή ηθοποιός του Χόλιγουντ, Κίμ Μπάσιντζερ.

1966: Γεννιέται η Ιρλανδέζα ποπ σταρ Σίνιντ Ο΄Κόνορ.

1980: Δολοφονείται έξω από το σπίτι του στο Μανχάταν, σε ηλικία 40 ετών το πρώην μέλος των "Μπιτλς", Τζον Λένον, από τον Μαρκ Ντέιβιντ Τσάπμαν.

3 Δεκ 2010

ΜΠΟΡΝΤΕΛΟ

Μπορντέλο, του Νίκου Κούνδουρου (1985)

Υπάρχει ένα εικαστικό διφορούμενο στην ταινία. Το τοπίο αποπνέει ζόφο. Έχει όμως και την ομορφιά της ελληνικότητας και τη ζέση του πολυπολιτισμικού. Το φόντο, η ιστορία μυρίζουν θάνατο. Αποτυπώνουν, όμως, και την όρεξη για ζωή, για μια συνέχεια μακριά από τη σκλαβιά προς την ένωση με τη μαμά Ελλάδα. Το κλίμα έχει διαπλοκές, προδοσίες, συνομωσίες, σκοτωμούς. Διάχυτο, βέβαια, είναι το σεξ, ο έρωτας, το τρυφερό άγγιγμα, το πιο αγνό βλέμμα.

Το "Μπορντέλο" είναι ένα ακόμη κομμάτι της διαρκούς σύγκρουσης του Κούνδουρου με τον Κούνδουρο. Του καλλιτέχνη που μάχεται σε έναν κόσμο σάπιο εδώ και πενήντα χρονιά αλλά παραμένει ακλόνητος, βράχος, επιβλητικός και διαχρονικά θρασύς. Και του καλλιτέχνη που οσμίζεται το τρυφερό, βλέπει το όμορφο, ακούει το μελωδικό. Εις το διηνεκές, άπαντα.

Στην ταινία του Κούνδουρου, δεύτερη της τριλογίας της Ιστορίας του (τα έτερα είναι, το "1922" [1978] και ο "Μπάιρον, μπαλάντα για ένα δαίμονα" [1992]), υπάρχει συνάντηση πολιτισμών και ταυτόχρονη σύγκρουσή τους. Στην Κρήτη της «αυτονομίας» υπάρχουν Έλληνες, Οθωμανοί, Άγγλοι - Γάλλοι - Ρώσοι, όλοι τους στο μεγάλο χωνευτήρι του έρωτα και του θανάτου. Στο μπορντέλο της Μαντάμ Ορτάνς και των εταίρων της (που υπήρχε, όντως), όλα επιτρέπονται, όλα γίνονται, και όλα θα συμβούν στο απόλυτο.

Οι ήχοι του Μαμαγκάκη προσδίνουν στην ταινία το βαρύτονο τέμπο της ματαιότητας. Γιατί εκεί οδηγούνται εντέλει οι καταστάσεις μετά τις εφήμερες απολαύσεις.

Σημαντικοί ηθοποιοί (όπως ο Άρης ο Ρέτσος) και σπουδαίοι άνθρωποι του κινηματογράφου (όπως ο Νίκος ο Καβουκίδης) δούλεψαν άρτια για έναν από τους καλύτερους σκηνοθέτες του ελληνικού σινεμά.

Προσωπικά, γράφω αυτό το κείμενο γιατί ο Κούνδουρος μου έμαθε κινηματογράφο.

Νέστορας Πουλάκος

*Το κείμενο γράφτηκε για τη στήλη Hellas Film στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (1-12-10).

DIE FREMDE

Είναι η ταινία, που πήρε το μεγάλο βραβείο του 23ου Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου της Αθήνας (21 με 31 Οκτωβρίου). Είναι, επίσης, η πρόταση της Γερμανίας για το Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας 2011. Πριν λίγες ημέρες, ανακοινώθηκε ότι πήρε και το βραβείο LUX του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (συναγωνίστηκε με τη δική μας "Ακαδημία Πλάτωνος" του Φίλιππου Τσίτου και το βελγικό "Illegal" που έχει ελληνική διανομή από τη Feelgood Ent.). Έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στη φετινή Μπερλινάλε, έχει μια μεγάλη λίστα συμμετοχών σε διεθνή φεστιβάλ (μεταξύ άλλων στη Βενετία, την Κωνσταντινούπολη, την Τραϊμπέκα, τη Μόσχα, το Βανκούβερ κ.ά), και μέχρι τώρα 4 βραβεία. Εν αντιθέσει με τις φήμες που είχαν κυκλοφορήσει στη διάρκεια του Πανοράματος, δεν έχει βρει ακόμη ελληνική διανομή (εκτός αν λαθεύουν οι πληροφορίες μου). Επιπλέον, έγινε αντικείμενο σινεφίλ διαμάχης στο SevenArt.

Όταν η παράδοση ξε(πε)ρνά τη λογική

Η ιστορία δεν είναι τραβηγμένη από τα μαλλιά, αλλά πραγματική. Τα περιστατικό είναι αληθινά και όχι αποστάγματα μελοδράματος. Η ταινία υπηρετεί τον ακραιφνή ρεαλισμό, κινείται στα όρια του ντοκιουντράμα. Όχι στην αισθητική αλλά στη λογική της, θυμίζει τα τηλεοπτικά επεισόδια του Κοκκινόπουλου. Αυτά έχω να πω όσον αφορά το κινηματογραφικό μέρος του "Die Fremde" της πρωτοεμφανιζόμενης σκηνοθέτιδος και ηθοποιού Feo Aladag (με την έξοχη ερμηνεία της Sibel Kekilli, αν θυμάσαι πρωταγωνίστριας του "Μαζί ποτέ" του Φατίχ Ακίν).

Γιατί -θεωρώ- ότι είναι λάθος αν δεν παραδεχτούμε ότι η ουσία της ταινίας είναι το σκληρό θέμα της. Τα σκηνοθετικά και σεναριακά τρυκ που έχει είναι φιοριτούρες και τίποτε παραπάνω.

Νεαρή Γερμανίδα τουρκικής καταγωγής «αποδρά» από το συζυγικό της σπίτι, μαζί με τον γιο της και επιστρέφει στην οικογένεια της. Ο λόγος είναι η κακοποίηση από τον άντρα της. Και ενώ πατέρας, μητέρα και αδέρφια πιστεύουν αρχικά ότι αυτή η «απόδραση» δεν είναι τίποτε περισσότερο παρά ένα «κλασικό γυναικείο τερτίπι», εντέλει συνειδητοποιούν ότι η νεαρή κόρη/αδερφή είναι διατεθειμένη να κάνει μια καινούρια ζωή. Οι παραδόσεις, οι αρχές, οι ηθικές αξίες της οικογένειας, που προέρχονται από το εθιμικό/οικογενειακό δίκαιο της πατρίδας (Τουρκία), θα «πολεμήσουν» την κοπέλα. Οι γονείς και τα αδέρφια της γίνονται βίαιοι, προσβλητικοί, εν ολίγοις τρις χειρότεροι από τον οργισμένο σύζυγο. Η εκ νέου «απόδραση» της νεαρής, η φροντίδα από την κρατική πρόνοια κακοποίησης γυναικών, η κοινωνική κατακραυγή που έρχεται από τη μικροκοινωνία των μεταναστών, συντείνουν στο ανατριχιαστικό (πραγματικό) τέλος.

Το "Die Fremde" είναι ένα αριστούργημα. Γιατί πολύ απλά (και κάπως τετριμμένα) είναι ανθρώπινο. Σου καίει την καρδιά, σου τρυπάει το μυαλό. Γιατί συμβαίνει. Και το έχεις δει και το έχεις ακούσει και το έχει διαβάσει και (ίσως) το έχεις βιώσει και εσύ. Και όλα αυτά σε κάνουν να απορείς… Μα είναι δυνατόν ο «νόμος» της παράδοσης να ξεπερνά τη λογική; Να την ξερνά; Για ποιο λόγο; Για το καθαρό κούτελο, που πρέπει να έχεις στην «απονενοημένη» μικροκοινωνία που ζεις; Για να έχεις το κεφάλι σου ψηλά; Φευ!

Και δυστυχώς αυτά τα φαινόμενα συμβαίνουν στις κοινωνίες των μεταναστών. Οι τουρκικές, οι ελληνικές, οι ιταλικές κοινότητες στη Γερμανία, την Αυστραλία, την Αμερική… «Παιδί από τον τόπο σου κι ας είναι ό,τι να ‘ναι και ας σε χτυπάει, σε κερατώνει, σε προσβάλει… Δεν έχει σημασία, την οικογένεια σου να έχεις και όπως να την έχεις». Αλλά και οι νέες μειονότητες μεταναστών από την Αφρική και την Ασία που δημιουργούνται στην Ευρώπη (και έχουν υπάρξει δεκαετίες τώρα στην Αμερική).

Κατά τη γνώμη μου και μιλώντας ειδικώς για τους μετανάστες (γιατί τέτοια φαινόμενα συμβαίνουν και σε κοινωνίες ομοεθνών) -χωρίς βέβαια να έχω εμπειρία ανάλογη-, το ζήτημα είναι η ομαλή ένταξή τους στη νέα χώρα/κοινωνία που ζουν. Και όχι η δημιουργία μιας Μικρής Ιταλίας ή Ελλάδας ή Τουρκίας, που και τους γκετοποιεί και τους περιθωριοποιεί. Δεν ζούμε πια στη μεταπολεμική δύση, θυμούμενοι μια ζωή νοσταλγικά τις άδολες εποχές της επαρχιώτικης χώρας μας. Τα χρόνια έχουν περάσει, οι εποχές έχουν αλλάξει και η ζωή έχει πια άλλους ρυθμούς με τα θετικά και τα αρνητικά αυτής της εξέλιξης. Και, μάλιστα, αν θέλουμε ντε και καλά τις αρχές και τις θύμησες της πατρίδας μας, υπάρχουν και πιο «πολιτισμένοι» τρόποι.

Άλλωστε, τι έχει σημασία; Να διατηρείς με το στανιό τα πατροπαράδοτα έθιμα και τις (καμιά φορά) παρωχημένες παραδόσεις ή να σέβεσαι τον εαυτό σου και να ζεις ως κανονικός άνθρωπος;

Νέστορας Πουλάκος

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (29-11-10).